རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་སྲུང་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཟ་འཁྲུག

བྲཧྨ་ཅེ་ལ་ནེ་ (Brahma Chellaney) ཡིས་བྲིས།

ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར།

ཝིན་སི་ཊོན་ཅར་ཅིལ་ (Winston Churchill) གྱིས་ “གཞན་ལ་ངོ་སྲུང་བྱེད་མཁན་ནི། ཆུ་སྲིན་ཞིག་ལ་ལྟོ་ཟས་སྤྲད་དེ་ཆུ་སྲིན་དེས་རང་ཉིད་མཇུགས་ཤོས་སུ་ཟ་བར་རེ་བ་བྱེད་མཁན་དེ་རེད།” ཅེས་སྐད་གྲགས་ཐོག་བརྗོད་ཡོད། དེ་མཚུངས་རྒྱ་གར་གྱིས་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་ཧི་མ་ལའི་རི་རྒྱབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆུ་སྲིན་སྟོབས་ཆེན་དེར་ལྟོ་ཟས་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེའི་བྱུང་འབྲས་ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁུ་སིམ་ངང་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་རྒྱ་ནག་ཡོངས་སུ་སྲིད་དབང་བཟུང་རྗེས། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཐོག་མའི་རྒྱལ་ཁབ་གྲས་ནས་གཅིག་ནི་རྒྱ་གར་རེད། རྒྱ་དམག་གིས་སྐབས་དེར་རང་བཙན་ཐོག་གནས་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་སྲུང་མཚམས་དེ་མེད་པར་བཟོས་ཀྱང་། བཙན་རྒྱལ་དབང་ཤུགས་འོག་མྱངས་མཁན་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ཇཱ་ཝ་ཧར་ལལ་ནེཧེ་རུས་རྒྱ་ནག་ལ་མཛའ་རྩེའི་རྣམ་འགྱུར་བཟུང་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱིས་བཙན་འཛུལ་བར་འགོག་རྒོལ་བྱ་རྒྱུར་རྒྱ་གར་ལ་རོགས་སྐྱོར་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཀྱང་། རྒྱ་གར་གྱིས་རོགས་པ་བྱ་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། གནད་དོན་དེ་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ནང་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུར་ཡང་དགག་པ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་ངན་གྲགས་ཅན་བསླབ་པ་ལྔའི་གྲོས་མཐུན་ (Panchsheel Agreement) ཞེས་པ་དེའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་གི་འོག ནེཧེ་རུས་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། དབྱིན་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་ལ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནང་ཐོབ་ཐང་ཁག་ཅིག་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ངོས་ནས་ཚུར་ཁེ་ཕན་གང་ཡང་ལེན་ཐུབ་མེད། ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་གཏན་འཇགས་ཚོགས་མི་རྒྱ་ནག་གི་རྐུབ་སྟེགས་དེ་སྟོང་པར་ལྷག་ཡོད་སྐབས། ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ལ་རྐུབ་སྟེགས་དེ་འཛིན་དགོས་པའི་བསམ་འཆར་བཤད་ཀྱང་། ནེཧེ་རུས་རྒྱ་ནག་ལ་བརྩེ་བ་ཆེ་བས་བསམ་འཆར་དེ་དང་ལེན་བྱས་མེད་པ་རེད། གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་ཕྱོགས་སྒྲིག་དཔར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་ནེཧེ་རུའི་གསུང་རྩོམ་ཁག་ལ་གཞིགས་ན། ཁོང་གིས་བསམ་འཆར་དེ་ངོས་ལེན་མ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་བརྗོད་ཡོད་ཅེས་ན། རྒྱ་ནག་གི་རྐུབ་སྟེགས་སྟོང་པ་དེ་བཟུང་བ་ཡིན་ན་བཟང་སྤྱོད་ལས་འགལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས། ཁོང་གིས་ཧ་ལམ་བཟང་སྤྱོད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་ལམ་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་བརྗོད་ཡོད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ།  གཞན་ལ་བརྩིས་མེད་དང་རྩིང་སྤྱོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་རེད། མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། ནེཧེ་རུས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་སྲུང་བྱས་པ་དེའི་རྐྱེན་ལས། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཁྱུར་མིད་བཏང་བ་དང་།  མངོན་གསལ་མེད་པའི་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་ས་ཁུལ་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང་མཐར་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་རེད།

དེ་ལྟར་ཡང་། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་སྲུང་བྱས་པའི་མཐའ་འབྲས་ཐབས་སྡུག་པ་དེ་མི་རབས་གཅིག་ཙམ་རྗེས་དྲན་པ་བརྗེད་ཟིན་ཞིང་། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་མཇུག་ཙམ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་འཛིན་རིམ་པས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་སྲུང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་བྷ་ར་ཏ་ཇན་ཏ་པར་ཊིའི་གཞུང་གིས་སྐབས་རེ་རྒྱ་ནག་ལ་ཐལ་དྲགས་པའི་ངོ་སྲུང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལོར་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཝ་ཇི་པ་ཡི་ (Atal Bihari Vajpayee) པེ་ཅིན་ལ་མཚམས་གཟིགས་བསྐྱངས་སྐབས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་པ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་དྲན་པ་བརྗེད་ཀྱི་མ་རེད། དེ་ཡང་སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་མཉམ་དུ་ཐུན་མོང་ཐོག་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་བའི་ནང་ཁོང་གིས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ “ངོས་འཛིན་” (recognize) ཞེས་པ་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གཡོ་ཇུས་ངང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ “རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་” ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།  ཁོང་གིས་བྱབ་ཆུང་ནོར་འཕྲུལ་དེས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་རྒྱ་ནག་གིས་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེ་དེར་ “ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་” ཅེས་ཐ་སྙད་ཅིག་བཟོས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཆ་ཡིན་ཚུལ་རྩོད་པ་བྱེད་པའི་ལམ་ཁ་ཞིག་གཏོད་པ་རེད།  དེ་ལྟར་ཡང་མཱོ་ཌིའི་སྲིད་ཇུས་ནང་རྒྱ་གར་ངོས་ནས་རང་མོས་ཐོག་རྒྱ་ནག་ལ་ཆག་ཡང་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེར་འཛིན་གྱི་ཡོད། ཁོང་གིས་པཱ་ཀི་སི་ཐན་ཐོག་ལ་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་ལྟར། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་ཐད་བཟུང་བའི་སྲིད་ཇུས་དེ་ཡང་ད་ཆ་ཁ་ཕྱོགས་གང་དུ་བསྐྱོད་མིན་ཆ་མ་འཚལ། ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མིང་ཐོ་ལས་རྒྱ་ནག་གི་མིང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་མི་སྤྲོ་འཆམ་པ་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་རྗེས་ཐོངས་མཆན་སྤྲོད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་པ་སོགས་རྒྱ་ནག་ལ་དམིགས་བསལ་ཆག་ཡང་མང་པོ་བཏང་ཡོད།   རྩ་བའི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་ཐུན་མོང་ཐོག་གྲགས་གཏམ་སྤེལ་སྐབས་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཚུལ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཡོད་ཅིང་། མཱོ་ཌིས་མངོན་གསལ་མེད་པའི་ངང་སྔར་ཝ་ཇི་པཱ་ཡིས་རྒྱ་ནག་མགོ་ཁྲིད་མཉམ་དུ་ཐུན་མོང་ཐོག་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བའི་ནང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་ནོར་འཕྲུལ་དེ་བསྐྱར་དྲན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ལ་རྩུབ་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ནའང་། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐོ་གཞུང་ནས་རྒྱ་ནག་ཕྱིར་འདོན་བྱ་རྒྱུ་ནི། རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ནང་མ་འཛུགས་བྱ་རྒྱུར་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་ཆེད་སྲིད་ཇུས་གུ་ཡངས་གཏོང་རྒྱུར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རེད། རྒྱ་ནག་ངོས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་མ་འཛུགས་ཐོག་འགོར་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་ཚོང་འབྲེལ་ཐོག་རྒྱ་ནག་ལ་ཁེ་བཟང་ཡོད་བཞིན་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱིར་ཚོང་ཡོང་བབ་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུར་རམ་འདེགས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ལོ་གཅིག་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིར་ཚོང་ཐོག་ཁེ་བཟང་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༦༠ ཆགས་ཡོད། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཐོག་ཕྱོགས་གཉིས་ཡང་ལྕི་ཤོར་ཏེ་རྒྱ་གར་ནི་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་བསྐྱེད་ཆེད་དུ་རྒྱུ་ཆ་ཉོ་ས་དང་བཟོ་བསྐྲུན་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྤུང་ས་ཙམ་དུ་རྩིས་བཞིན་ཡོད།  ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ནས་ ༢༠༡༦ བར་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིར་ཚོང་བྱས་པའི་ཡོང་བབ་ནི་ནང་འདྲེན་གྱི་སོང་ལས་ལྡབ་བདུན་འགྱུར་གྱིས་མང་བ་ཡོད་པ་རེད།  རྒྱ་ནག་གིས་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་སོ་སོས་བཟོས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱིས་བཟོས་པའི་དངོས་པོ་ལས་རིན་གོང་ཆུང་བའི་ཐོག་འཚོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེས་ན་མོ་ཌཱིའི་ “རྒྱ་གར་ནང་བཟོ་བསྐྲུན་བྱོས་” ཟེར་བའི་གསར་གཏོད་ལས་འཆར་དེ་ཚགས་ཚུད་ཇི་ལྟར་ཡོང་ཐུབ།

མཱོ་ཌཱི་སྲིད་བློན་ཆགས་རྗེས་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་བརྩིས་ཡོད། [ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་] བཱེ་རེ་ཛིལ་ལ་ཚོགས་པའི་བཱི་རིག་སི་ (BRICS) ཚོགས་འདུར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་ཐུག་འཕྲད་དང་གྲོས་མོལ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆེད་ཁོང་ཉི་ཧོང་ལ་འཚམས་གཟིགས་བསྐྱང་རྒྱུའི་མཛད་རིམ་དེ་ཡང་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཕྱི་ནུར་བྱས་པ་རེད། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱི་ལས་གཞིའི་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་རོགས་ཟླ་གཙོ་བོར་རྒྱ་ནག་ལ་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་པ་སོགས། རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་གར་ལ་མཐུན་འབྲེལ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་རེད།

དེ་ལྟར་ཡང་མཱོ་ཌཱིའི་སྲིད་ཇུས་དེ་ལས་དོན་ཕན་གང་ཡང་བྱུང་མེད། རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐེ་བའི་བདེ་སྲུང་གནད་དོན་ཐོག་ལངས་ཕྱོགས་ཇེ་མཁྲེགས་སུ་བཏང་ཡོད་པས་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་མཱ་སུར་ ཨཱ་ཛར་ (Masood Azhar) སོགས་པ་ཀི་སི་ཐན་ནང་བརྟེན་གཞི་བྱས་ཡོད་བའི་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་པ་ཚོ་དྲག་སྤྱོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་གིས་འགག་པ་བརྒྱབས་ཡོད། པ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་རྒྱ་གར་ལ་དམིགས་འབེན་སྒྲིག་པའི་ Shaheen-3 ཟེར་བའི་མེ་བརྡལ་ཕུར་མདེལ་འཕེན་མཁན་ལག་ཆ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པ་སོགས་མངོན་གསལ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་པ་ཀི་སི་ཐན་ལ་དམག་རོགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

ཟ་རྒྱུ་རག་ན་ཁྱེར་རྒྱུ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན། རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་མཉམ་དུ་ཚོང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་ཁེ་བཟང་འབོར་ཆེན་ཐོབ་བཞིན་ཡོད་པའི་མ་ཟད། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་ཇུས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་སྲུང་བྱེད་པ་དེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མཚམས་ཀྱི་གནད་དོན་བྱེ་བྲག་ཐོག་དོ་སྣང་བྱ་ཐུབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་ཡོད། དེར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ལ་བསྙད་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཆའི་ཐོག་རྩོད་གླེང་བྱེད་པ་དེ་གནད་དོན་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པ་ལས། བོད་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་གནད་འགག་ཆགས་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་གིས་ས་མཚམས་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་དེ་(རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་རམ་སྒེར་འཛིན་པའི་སྲིད་གཞུང་དེ་མ་གཞིག་བར་དུ) ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། གང་ལགས་ཞེ་ན།  ས་མཚམས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་དེ་དེ་མུར་བཞག་ན་ཁོང་ཚོས་རྒྱ་གར་ལ་རྟག་ཏུ་སྙད་སུན་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རག་གི་རེད། དེ་ལྟར་ཡང་། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཕུགས་བསམ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་མུ་མཐུད་ནས་ནོར་འཕྲུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ཉེ་འཆཪ་རྒྱ་གར་གྱིས་ངོ་གནོངས་དགོས་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་གྱིས་ཇར་མན་དུ་གནས་སྡོད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུ་གུར་ལྷན་ཚོགས་ (World Uyghur Congress) ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ཌོལ་ཀུན་ཨི་ས་ (Dolkun Isa) ལ་ཐོངས་མཆན་སྤྲད་རྗེས། དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱས་སྟབས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཐོངས་མཆན་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་རེད། དེར་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་མང་ཚོགས་ནང་བསྒྲགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་མ་སོང་།  རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཌོལ་ཀུན་འཛིན་བཟུང་བྱ་རྒྱུར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེན་རྟོགས་མཐུན་ཚོགས་ལ་གསལ་བརྡ་དམར་པོ་ (Red Notice) བཏང་ཡོད་ཀྱང་། ཁོ་ནི་ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་དང་ཨ་མེ་རི་ཁའི་ནང་རང་དབང་ཐོག་འགྲུལ་སྐྱོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་ཁོར་ཐོག་མར་ཐོངས་མཆན་སྤྲད་དུས་གནས་ཚུལ་དེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་རྒྱ་ནག་གི་དམངས་གཙོར་དོན་གཉེར་བ་རྒྱ་རིགས་གཉིས་རྒྱ་གར་དུ་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཀག་འགོག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གཉིས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེན་རྟོག་མཐུན་ཚོགས་ལ་གསལ་བརྡ་དམར་པོ་བཏང་མེད་པ་རེད།

གནས་ཚུལ་འདི་དག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་མཚམས་ཇི་ཙམ་བར་དུ་ངོ་སྲུང་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་མཐོང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་བབ་ཡང་བློས་གཏོང་བྱེད་ཕོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།  ཐལ་དྲགས་པའི་ངོ་སྲུང་གི་ཐད་མར་ཁེ་སིས་ “ལོ་རྒྱུས་ནིི་ཐོག་མར་ཆག་སྒོ་དང་། དེ་ནས་དགོད་བྲོའི་རང་བཞིན་ཐོག་བསྐྱར་ལྡབ་བྱེད་པ་རེད།” ཅེས་བརྗོད་ཡོད། ཁ་གསལ་པོར་བརྗོད་ན། རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་དེ་ཡང་དཔའ་ཞུམ་ནས་མགོ་སྒུར་བ་དང་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་པ་གཉིས་ལས་གཅིག་འདེམས་དགོས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། རྩོད་ཧམ་པ་ཆེ་རུ་དང་མགོ་བདེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་སྲུང་དང་འཁྲུག་རྩོད་གང་ཡང་མ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་ཁ་ཡ་བྱེད་དགོས།  འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཐོག་རྒྱ་གར་ལ་འདྲ་མཉམ་གྱི་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་མ་ཐུབ་པ་སོགས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ནང་རྒྱ་གར་གྱིས་ཁེ་ཕན་ལེན་མ་ཐུབ་ཚེ། རྒྱ་གར་གྱིས་མཁྲེགས་བཟུང་དང་དྲག་རྩོད་ཅན་རྒྱ་ནག་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་མེད།

མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག་ http://www.indiandefensenews.in/2016/05/indias-china-appeasement-itch.html

རྩོམ་ཡིག་འདི་འབྲི་མཁན་སྐུ་ཞབས་བྲཧྨ་ཅེ་ལ་ནེ་ (Brahma Chellaney)ལགས་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་ཇུས་ཉམས་ཁང་ Centre for Policy Research (CPR) གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་སྲིད་བློན་ (༡༩༤༠ ནས་ ༡༩༤༥  བར་དང་ ༡༩༥༡ ནས་ ༡༩༥༥ བར་)  ཐེངས་གཉིས་གནང་བ་རེད། ཁོང་ནི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༣ ལོར་ནོ་བྷེལ་རྩོམ་རིགས་ཟེངས་རྟགས་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད།