གྷའེ་ཌིན་རཱ་ཆི་མཱན་(Gideon Rachman)ལགས་ཀྱིས་བརྩམས།
ཚེ་རིང་རྒྱལ་གྱིས་བོད་བསྒྱུར་བྱས།
དབྱིན་ཡུལ་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ནས་ཕྱིར་འཕུད་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོས། ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་དང་ཁ་བྲལ་རྗེས་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་འགྱུར་ལ་འཆར་སྣང་འགོད་སྐབས། དབྱིན་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་སྟེ་ཁོ་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་དབྱིན་སྐད་སྤྱོད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་ “དབྱིན་སྐད་རིག་གནས་རྒྱལ་ཁོངས” (Anglosphere) གླེང་ཡོང་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན། གཟའ་སྔོན་མར་དབྱིན་ཡུལ་ཡུ་རོབ་ལས་ཕྱིར་འཕུད་འོས་འཕེན་གནད་དོན་ཐད་ལ་ཨོ་བྷ་མ་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པ་དེས། གཅིག་བྱས་ནས་དབྱིན་ཡུལ་ཡུ་རོབ་ལས་ཕྱིར་འཕུད་ལས་འགུལ་དེ་ཕམ་ཉེས་རང་བཞིན་གྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད། དེ་བཞིན། ཨ་རིའི་(དབྱིན་སྐད་རིག་གནས་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་ཚོགས་མི་རྒྱལ་ཁབ)སྲིད་འཛིན་ཁོང་དབྱིན་ཡུལ་དུ་སླེབས་པ་དེས། དབྱིན་ཡུལ་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ནང་མུ་མཐུད་སྡོད་རྒྱུར་ནུས་ལྡན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་བཏོན་ཡོད།
དབྱིན་ཡུལ་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ནས་ཕྱིར་འཕུད་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཁག་ཅིག་གིས་ཐབས་ཟད་འུ་ཐུག་གི་གནས་སྟངས་འོག ཨོ་བྷ་མས་དབྱིན་ཡུལ་ལ་དམིགས་བསལ་དགྲ་འཛིན་འདུ་ཤེས་ཡོད་སྲིད་སྐོར་མངོན་གསལ་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་གླེང་གིན་ཡོད་པ་རེད། ལོན་ཌོན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་བྷོ་རིས་སི་ཇོ་ཧན་སཱན་(Boris Johnson)གྱིས་ “སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་ཁོང་ནི་ཁའེ་ནའེ་ཡའི་(Kenya)ཁྲག་རྒྱུད” ཡིན་པ་དེས། ཁོང་གི་ལྟ་ཚུལ་ག་འདྲ་ཡིན་མིན་ཡང་འགྲེལ་བཤད་ཐུབ་ཚུལ་གླེང་ཡོད།
དོན་དངོས་ཐོག་ཨོ་བྷ་མའི་སྐད་ཆར་འགྲེལ་བཤད་དམིགས་བསལ་བྱ་དགོས་དོན་མེད། དབྱིན་ཡུལ་མུ་མཐུད་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ནང་སྡོད་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི། ཨ་རིའི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་རེད།
ཡིན་ནའང་། སྔར་བའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་སྙིང་ཐད་ནས་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ནས་ཕྱིར་འཕུད་བྱེད་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོས་འགག་རྩ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཟིན་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་དབྱིན་ཡུལ་དང་ཨ་རིའི་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་དེ་ཡུན་རིང་པོར་ཉམས་ཆག་མ་བྱུང་བ་དེར་གུས་སྲོལ་ལྡན་པའི་བསྔགས་བརྗོད་མང་པོ་ཐོབ་ཡོད་ནའང་། ཨོ་བྷ་མས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཡུན་རིང་གནས་ཚུལ་ཁག་ཅིག་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད། འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཝ་ཤིན་ཊོན་དང་ལོན་ཌོན་གཉིས་ཆས་ཨེ་ཤ་ཡའི་གནས་བབ་ཡར་འཕགས་ཀྱིན་པ་ཉིན་རེ་བཞིན་ངོས་འཛིན་འཐོབ་ཀྱིན་པ་དེ་རེད། ངོས་འཛིན་དེའི་རྐྱེན་པས་དབྱིན་ཡུལ་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱར་དུ་སོ་སོའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་ལ་བསམ་གཞིག་མགོ་ཚུགས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་དུ་ཕྱོགས་གཉིས་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་སྲིད་ཇུས་ཀྱང་ཚུད་ཡོད།
གནད་དོན་དེའི་ཕྱོགས་ནས་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མི་སྒེར་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤུགས་རྐྱེན་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། གནད་གཙོ་བོ་ནི་ཁོང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཀ་མི་རྒྱུད་ཀྱི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར། ཁོང་ནི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་ཁུལ་ནས་འོངས་པའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། ཨོ་བྷ་མ་ནི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་ཧ་ཝེ་(Hawaii)གླིང་ཕྲན་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཧིན་དྷི་ཉི་ཞིས་ཡ་(Indonesia)རུ་ལོ་མང་རིང་བྱིས་དུས་ཀྱི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་མྱོང་ཡོད་པ་རེད། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ན་རིམ་དང་མི་འདྲ་ས་ནི་ཁོས་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་གནད་འགག་དང་། ས་ཁུལ་དེའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ཉིན་རེ་བཞིན་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་གསལ་པོ་རྟོགས་ཀྱིན་ཡོད།
ཨ་རི་ “ཨེ་ཤ་ཡར་ཁ་ཕྱོགས་པའི” (pivot to Asia) འཐབ་ཇུས་དེ་ནི། ཨོ་བྷ་མའི་སྐབས་སུ་ཨ་རིས་བཏོན་པའི་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དང་ཡུ་ཁི་རན་(Ukraine)གྱི་རྙོག་ཟིང་སྔར་བཞིན་འབྱུང་གིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཨོ་བྷ་མས་མུ་མཐུད་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་དང་སྲ་བརྟན་མཁྲེགས་འཛིན། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས། མ་འོངས་པའི་ཨ་རིའི་ཕྱི་འབྲེལ་དང་དམག་དོན། དཔལ་འབྱོར་ཐོན་ཁུངས་བཅས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་གིན་ཡོད།
ཨོ་བྷ་མས་ལོན་ཌོན་དུ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་སྐབས་སུ། མི་མང་པོ་ཞིག་གི་གླེང་མོལ་བྱ་ཡུལ་ནི་ཡུ་རོབ་དང་ཁ་བྲལ་རྗེས་ཀྱི་དབྱིན་ཡུལ་ལ་ཨ་རིས་ཕྱོགས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་རྐྱང་གི་ཚོང་ལས་གྲོས་ཆོད་འཇོག་སྲིད་མིན་དང་། ཡང་ན། མ་འོངས་པར་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་བར་གྱི་ <<ནུབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བརྒལ་བའི་ཚོང་ལས་དང་མ་འཇོག་མཐུན་གྲོགས་འབྲེལ་བའི་གྲོས་ཆོད>> (TTIP) སྟེང་འཇོག་མིན་སོགས་རེད། ཨོ་བྷ་མས་མངོན་གསལ་མིན་པའི་སྒོ་ནས་གལ་སྲིད་དབྱིན་ཡུལ་གྱིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་རྐྱང་ཚོང་ལས་གྲོས་ཆོད་འཇོག་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་ཚེ། དེ་ནི་གལ་གནད་ཨང་རིམ་ཀྱི་ངོས་ནས་ “དཔུང་ཤོག་མཐའ་མ” རུ་འཇོག་ངེས་ཡིན་པ་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད། ཨོ་བྷ་མའི་སྐད་ཆ་དེས་རྩོད་གླེང་ཆེན་པོ་བསླངས་ཡོད།
འོན་ཀྱང་། དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ནི། ཚོང་དོན་ཐད་ཨ་རིས་ཐོག་མར་བསམ་གཞིགས་བྱ་ཡུལ་ནི་དབྱིན་ཡུལ་མ་རེད། ཡུ་རོབ་ཀྱང་མ་རེད། ཨེ་ཤ་ཡ་རེད། ནུབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བརྒལ་བའི་ཚོང་ལས་དང་མ་འཇོགས་མཐུན་གྲོགས་འབྲེལ་བའི་གྲོས་ཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་དོན་དེར། ད་དུང་ལོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ནས་ད་གཟོད་མཇུག་འབྲས་འཐོན་ཐུབ། ཡིན་ནའང་། ཨ་རི་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༡ ཀྱིས་ <<ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ་བའི་མཐུན་གྲོགས་འབྲེལ་བའི་གྲོས་ཆོད>> (TPP)ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ངོས་འཛིན་བྱུང་ཡོད། ད་ལྟ་གྲོས་ཆོད་དེས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ལ་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།
དབྱིན་ཡུལ་དང་ཡུ་རོབ་ཀྱི་མི་སྐོར་ཞིག་གི་རེ་བར། ཨོ་བྷ་མའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཡུན་མཇུག་སྒྲིལ་རྗེས། གཅིག་བྱས་ན་ཨ་རིས་ཨེ་ཤ་ཡར་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཤུགས་མར་འཇགས་ཏེ། གཙོ་གནད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་བསྐྱར་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཁུལ་དུ་འཁོར་སྲིད་བསམ་གྱིན་ཡོད། དེ་ལྟའི་གནས་བབ་ཧ་ལམ་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་སུ་ཡིན་ཡང་ཨ་རིའི་འཐབ་ཇུས་ཁག་སོ་སོའི་དབང་ཤུགས་སྙོམས་སྒྲིག་བྱས་རྗེས། མཐའ་མར་ཚང་མས་ཐག་གཅོད་ནི་ཨོ་བྷ་མ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ངེས་རེད། ཨོ་བྷ་མའི་རྗེས་ལ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཆགས་རྒྱུར་རེ་བ་ཆེ་ཤོས་ལྡན་པའི་ཧའེ་ལའེ་རི་ཁི་ལིན་ཊོན་ལ་མཚོན་ནའང་། ཨེ་ཤ་ཡར་ “ཁ་ཕྱོགས་པ” ཡི་འཐབ་ཇུས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཁོ་མོས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་སྤེལ་བའི་ <<ཨ་རིའི་ཞི་བའི་རྒྱ་མཚོའི་དུས་རབས>> ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་ཡིན་ངེས་རེད།
ཨ་རིས་ཨེ་ཤ་ཡ་ས་ཁུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་པ་དེར་དབྱིན་ཡུལ་གྱིས་འཁང་ར་བྱ་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁཱ་མའེ་རོན་སྲིད་གཞུང་རང་ངོས་ནས་ཨེ་ཤ་ཡར་ཁ་ཕྱོགས་རྒྱུའི་འཐབ་ཇུས་མུ་མཐུད་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཐ་ན་ཨ་རིའི་འབྲེལ་བར་ཡང་གནོན་སྐྱོན་ཐེབས་ཀྱིན་བཞིན་ཡོད། དེ་སྔོན་དབྱིན་སྲིད་བློན་ཁཱ་མའེ་རོན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་བཟོ་ཚོང་འཐུས་ཚབ་རུ་དཔུང་ཐེངས་མང་པོར་ཨེ་ཤ་ཡར་སྐོར་བསྐྱོད་ཀྱིས་རྣམ་འགྱུར་ཤུགས་ཆེན་བསྟན་ཡོད། དེར་མ་ཟད། ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གི་མངོན་འདོད་ལ་རྒྱབ་འགལ་ཐོག དབྱིན་ཡུལ་ནི་པེ་ཅིན་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་བསྐྲུན་མ་འཇོག་དངུལ་ཁང་(AIIB)གསར་འཛུགས་བྱེད་མཁན་ཚོགས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཨོ་བྷ་མ་སྲིད་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཤིག་གིས་ཀྱང་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་ <<དངུལ་རྩ་དུས་བབ>> སྟེང་དུ་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་ “མུ་མཐུད་རྒྱ་ཡན་བཏང་བར” འཁང་ར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
གཏིང་ཟབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་རིག་གནས་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་དབྱིན་ཡུལ་དང་ཨ་རི་གཉིས་སྔར་བཞིན་ལྷན་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་ཡོད་པ་དེ་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེའི་ཐད་དོགས་སློང་ལྡན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས། ཨ་རིའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དཔུང་ཤོག་ནང་གནད་ཡོད་དཔོན་རིགས་ག་ཚོད་ཅིག་ཨོ་ཁི་སི་ཧྥོར་ཌི་(Oxford)ནས་ཐོན་པ་ཡིན་མིན་ལ་ངེས་པར་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཨོ་བྷ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་བློ་འདྲི་ས་སུའུ་སན་རའེ་སི་(Suan Rice)དང་། ཧའེ་ལའེ་རི་ཁི་ལིན་ཊོན་གྱིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་དོན་དྲུང་ཆེ་ལས་ཁུར་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་དོན་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་བྷེལ་བྷོ་རོན(Bill Burns)། དེ་བཞིན། ཧའེ་ལའེ་རི་ཁི་ལིན་ཊོན་གྱི་ཆེས་འབྲེལ་བ་བཟང་བའི་བློ་འདྲི་ས་ཇའེ་ཁི་སའོ་ལའེ་ཝུན་(Jake Sullivan)བཅས་ཚང་མ་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་ཨོ་ཁི་སི་ཧྥོ་ཊི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་གྲོགས་རྐྱང་རེད།
འབྲེལ་བ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་པས་དབྱིན་ཡུལ་ལས་སླ་བོའི་སྒོ་ནས་ཝ་ཤིན་ཊོན་གྱི་ཉེ་སར་བཅར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་། མ་འོངས་པར་མཐོ་རིམ་མི་སྣའི་སློབ་གྲོགས་ཀྱི་འགག་རྩ་དེ་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་སྲིད། ཨ་རིའི་དངུལ་རྩ་ཆེད་གཉེར་བ་སི་ཌི་ཧྥིན་སུའུ་ཝར་སི་མཱན་(Stephen Schwarzman)གྱིས་ཉེ་ཆར་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་སློབ་ཡོན་རྣམ་གྲངས་ཤིག་གསར་བཙུགས་ཀྱིས་ཨོ་ཁི་སི་ཧྥོར་ཌི་སློབ་ཆེན་གྱི་རའོ་ཌི་སི་(Rhodes)སློབ་ཡོན་བྱ་དགའ་སྤྲོད་མགོ་བཙུགས་ཏེ། ཨ་རི་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པའི་ཕུལ་བྱུང་སློབ་མ་རྣམས་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཆིན་ཧྭ་སློབ་ཆེན་ནང་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུར་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད། སུའུ་ཝར་སི་མཱན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཚོད་དཔག་ཅིག་ནི། མ་འོངས་པའི་ཨ་རིའི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་ལྡན་མཁན་དག་ལ་མཚོན་ན། རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱ་དགོས་རྒྱུ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་དེ་རེད།
ཨེ་ཤ་ཡའི་གནས་བབ་ཡར་འཕགས་བཞིན་པ་དེས། གཞི་རྩའི་སྟེང་དབྱིན་སྐད་རིག་གནས་རྒྱལ་ཁོངས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་བཞིན་པའི་ཚོགས་མི་རྒྱལ་ཁབ་གལ་ཆེན་པོ་གཞན་གཉིས་ནི་ཁེ་ན་ཌ་དང་ཨོ་སི་ཁྲི་ལི་ཡ་(Australia)ཆགས་ཡོད། རིན་ཐང་གི་ངོས་ཐད་ནས་བཤད་ན་ཨོ་སི་ཁྲི་ལི་ཡས་རྒྱ་ནག་དང་ཉི་ཧོང་གཉིས་བར་གྱི་ཚོང་ལས་ནི་དབྱིན་ཡུལ་བར་གྱི་ཚོང་ལས་ཀྱི་ལྡབ་བཅུ་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན། ཉེ་ཆར་ཁེ་ན་ཌའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཌོ་རོན་ཌོ་(Toronto)རུ་ཨེ་ཤ་ཡའི་མི་རྒྱུད་ཀྱིས་བརྒྱ་ཆ་ ༣༥ ཟིན་ཡོད་ལ། ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་འདབས་སུ་ཆགས་པའི་ཝན་ཁའོ་ཝར་(Vancouver) གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཨེ་ཤ་ཡའི་མི་རྒྱུད་གྲངས་འབོར་གྱིས་བརྒྱ་ཆ་ ༤༠ བརྒལ་ཡོད།
ཡིན་ནའང་། དབྱིན་སྐད་རིག་གནས་རྒྱལ་ཁོངས་ལ་ཕྱིར་དྲན་བྱེད་མཁན་མཐའ་དག་དང་། “དཔུང་ཤོག་མཐའ་མ” ཞེས་པའི་ཨོ་བྷ་མའི་གཏམ་བརྗོད་ལ་སྡང་སེམས་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དབྱིན་མི་ཚོའི་ངོས་ནས། ཁོ་ཚོར་སྔར་བཞིན་ཨ་རིའི་ཤེས་རིག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁེ་ཕན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རག་བཞིན་པ་དེར་ངེས་པར་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། གཅིག་བྱས་ན་སྲོལ་རྒྱུན་རང་བཞིན་གྱི་དབྱིན་སྐད་རིག་གནས་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཉམས་རྒུད་ཕྱིན་ཟིན་ནའང་། སྔར་དང་མ་འདྲ་བའི་དབྱིན་སྐད་རིག་གནས་རྒྱལ་ཁོངས་ཤིག་ད་ལྟའི་ཆར་བྷིར་སེལ་(Brussels)དུ་བྱུང་ཡོད་དེ། དབྱིན་སྐད་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་སོ་སོའི་སྤྱི་སྐད་ཆགས་ཡོད།
ཟུར་མཆན། དབྱིན་ཡུལ་དངུལ་རྩ་དུས་བབ་ཀྱི་ཆེད་སྒྲིག་ལེ་ཚན་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྷའེ་ཌིན་རཱ་ཆི་མཱན་ (Gideon Rachman) ལགས་ཀྱིས་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་རྩོམ་འབྲི་བྱས་ཤིང་། ལུང་ཞཱང་(隆祥)གིས་རྒྱ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་རྒྱ་འགྱུར་མ་ཡིག་གཞིར་བཟུང་བོད་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན།
མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག http://www.ftchinese.com/story/001067286
