རྡོ་མེ་འབུད།
དེ་རིང་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་བཅུ་དྲུག་གི་སྤྱི་ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་ཉེར་དྲུག་གི་ཉིན་རྒྱབ་ཏུ། རྣ་ལ་གཟེར་བའི་གསར་འགྱུར་ལྡོམ་པོ་ཞིག་གིས་ངའི་གློ་མཆིན་གཉིས་ཀྱི་གཏིང་འོག་བརྗེས་ཤིང་། གནམ་ས་མགོ་གཏིང་བསློགས་པའི་སེམས་ཚོར་ཞིག་གིས་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བརྙན་ཐུང་འདི་ལ་མི་ལྟ་རང་ལྟ་ཆགས་སོང་།
བརྙན་ཐུང་འདི་ནི་ཁ་རྩང་དེ་རིང་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོང་ན་འཚོགས་བཞིན་པའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་གི་སྐད་ཆ་སྟེ་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭའི་ས་ཁྱོན་དང་སློབ་ཕྲུག་གི་གྲངས་འབོལ་དཀའ་ངལ་གྱིས་འཛིན་རིམ་དགུ་བ་དང་བཅུ་བ་གཉིས་སློབ་གྲྭ་གཞན་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་དུ་གཏོང་དགོས་པའི་སྐད་ཆ་འདི་རེད། སྐད་ཆ་འདིའི་ངོ་གདོང་གིས་བལྟས་ན་སྤྱིར་བཏང་གི་སྐད་ཆ་ཞིག་ལས་མ་འདས་མོད། ཕྱིར་འདང་རེ་བརྒྱབ་ཚེ་བོད་སྐད་ཡིག་གི་སྒྲོན་མེ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་རླུང་ནག་འཚུབ་མས་ནག་གསིབ་བཏང་བ་དང་གཅིག་པ་རེད།
གང་ཡིན་ཟེར་ན། མི་བུ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་སྐད་ཡིག་ཅིག་ལ་ཞེན་ཁོག་དང་བརྩི་མཐོང་ཤེས་དུས་ནི་དྲུག་གཉིས་བསྣུན་པའི་ལང་ཚོར་བསླེབས་དུས་ཡིན་པས། འཛིན་གྲྭ་དགུ་བ་དང་བཅུ་བའི་ལོ་ཚོད་དང་གནས་སྟངས་ནི་དུས་ཚོད་དེ་ག་རང་ལས་མ་འདས་པའི་ན་དེ་ལྟར་ཟེར་བ་ཡིན།
ཡང་གཅིག་བཤད་ནའང་། སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་གཙོ་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་གང་མང་ཞིག་གིས་དབུ་སྐྲ་ཟགས་རག་བར་དང་ངོ་གདོང་གཉེར་མས་བཀང་རག་བར་དུ་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་ནས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་གསར་བའི་ལམ་བཟང་རིང་མོ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་རིམ་བཞིན་འཛིན་གྲྭ་ལྔ་བ་ནས་བརྒྱད་པ་དང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་བའི་བར་གྱི་གསེར་ནག་གི་འཛིན་གྲྭ་འདིའི་འོད་ཟེར་འཁྱུག་འཁྱུག་དང་གཟི་འོད་ལམ་ལམ་འཕྲོ་སྐབས་གློ་བུར་དུ་གསེར་ནག་གི་མཆོད་རྟེན་འདིའི་དབུ་སྐེ་གཏུབ་ནས་མར་ལ་འཕང་ན་ཇི་འདྲ་ཡིན་ནམ།
སྤྱིར་ཡིན་ན། དམ་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་རྗེས་བསྙེགས་ནས་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་གཉིས་དང་མཐོ་སློབ་བར་དུ་རྒྱ་བསྐྱེད་དུ་གཏང་བར་བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་ཤུགས་འཕར་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་རིང་གྲོས་འཚོགས་རྭ་བ་འདི་ནས་འུ་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་རེ་ལྟོས་བྱས་ས་དང་། སྨོན་ལམ་རྒྱག་སའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་གསར་བ་འདི་ལ་མཇུག་མ་མེད་པའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་ཟེར་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་ནག་པོ་བཀོལ་སོང་། བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེ་ལ། ལས་མཁན་ལྷ་དང་བཤིག་མཁན་འདྲེ་ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར་དུ། འུ་ཚོའི་སྐུ་ངོ་ཚོ་ལའང་དཀའ་ངལ་གང་མང་ཞིག་གིས་བཙིར་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད་མོད། དཀའ་ངལ་ལ་ཁ་གཡར་ནས་ལས་ཚེགས་ལ་རྒྱབ་བསྟན་ནས་བཞུགས་ཚེ་ངའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ལས་དབང་འདི་སྙིང་རེ་རྗེ།
![Because of high altitudes in the Himalayas, difficult terrain and often poor weather, the Kailash Manasarovar pilgrimage if one of the most challenging in the world [File: Purnima Shrestha/Reuters]](https://tibettimes.net/wp-content/uploads/2026/05/Screen-Shot-2026-05-14-at-5.25.22-PM-360x180.png)
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ།
བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ནུས་པ་གང་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་འགན་གང་རེད། དེ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་ང་ཚོས་མཁྱེན་དགོས་པ་ཞིག་རེད། འདས་པའི་ལོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་ལ། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་མྱོང་ཡོད་པ་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་སོག་པོ་མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་མྱོང་ཡོད། ང་ཚོ་སྔོན་ལ་ཕྱིན་པ་རེད། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོ་ལ་ལམ་སྟོན་བྱས་པ་རེད། ང་ཚོ་བླ་མ་བྱས་པ་རེད། ང་ཚོས་ཆོས་གསུངས་པ་རེད། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོ་ལ་རོགས་རམ་བྱས་པ་རེད། ང་ཚོས་ཁོ་ཚོའི་གཞུག་ལ་ཕྱིན་ནས་རྗེས་ཟིན་མིན་ལ་ནམ་ཡང་བལྟས་མེད།
ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདི་ལ་ཡང་། བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྐབས་འདི་ལ་ཡང་། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཅིག་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མགོ་ཁྲིད་གནང་གིན་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྔོན་ལ་སོང་ཚར་མཁན་དེ་ཚོའི་རྗེས་ཟིན་མིན་བལྟས་ནས་གཞུག་ལ་རྒྱུག་གིན་མེད། ཁོང་ཉི་མ་གཅིག་ལ་ཡང་རྡ་རམ་ས་ལར་བཞུགས་ལོང་མེད་པར། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཚང་མར་ཕེབས་དགོས་དོན་ནི། ཁོང་ཚོའི་གཞུག་ལ་ཤོག་ཟེར་ནས་གདན་འདྲེན་ཞུ་བ་མ་རེད། ཁོང་ཚོའི་སྔོན་ལ་ཕེབས་ཀྱིན་ཡོད་པར་བརྟེན། ལམ་སྟོན་གནང་རོགས། བཀའ་སློབ་གནང་རོགས། སྐྱབས་རོགས་གནང་ཟེར་ནས་གདན་འདྲེན་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཚང་མ་ལ་ཕེབས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་པས་ན། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མགོ་འཁྲིད་ཀྱིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ལ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་བརྒལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཚོ་ཚང་མའི་ནང་ལ་བོད་པ་དགེ་རྒན་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། བོད་པ་དགེ་ཕྲུག་བྱས་ནས་བསྡད་མེད།
དེ་འདྲ་ཡིན་པས་ན། ང་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་ཇུས་དེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྔོན་ལ་འགྲོ་བ་དང་། མགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་བཟུང་ནས་བཟོ་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས།
ད་ལྟ་ཕྱིན་ཚར་བའི་ཨ་མེ་རི་ཁ་དང་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྗེས་ཟིན་གྱིན་འདུག་མིན་ལྟོས་ནས་བཟོས་པ་ཡིན་ན། ད་རྗེས་ཟིན་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རེད། རྗེས་ཟིན་ཐུབ་པ་་མ་རེད་ཅེས་ངས་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་པ་ཡིན། ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔའི་རིང་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་འོག་ལ་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་རེད། རྗེས་ཟིན་པ་ག་ཚོད་འདུག་སྟོན་དང་། དེ་ང་ཚོར་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གནས་སྟངས་ཅི་ཡང་མ་རེད། ང་རང་ཚོའི་མི་ཚེ་ལ་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་འདིའི་ནང་ལ། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་གི་མགོ་ཁྲིད་མཁན་བྱེད་མི་དེ་ཚོ་དེང་རབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་འོག་ལ་ཐོན་མཁན་གྱི་མི་དེ་ཚོ་རེད་འདུག་གམ། ཡང་ན་ངེད་ཚོ་འདྲ་པོ། ཨེ་པི་སི་ཏི་མི་ཤེས་མཁན། གདན་ས་ཆེན་པོ་ནས་ནང་དོན་རིག་པ་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཕྲ་ལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་མཁན་དེ་ཚོ་རེད་འདུག་གམ། དེ་སུ་ཡིན་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་པས་ན། ང་ཚོ་མི་རིགས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་། ང་ཚོ་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་འགན། ང་ཚོ་མི་རིགས་ཀྱིས་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ལས་གང་འདྲ་ཞིག་བརྩམ་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་བློ་ཕུགས་ལ་བཞག་ནས། ད་ལྟའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་དེ་བཟོས་པ་ཡིན།
༼༢༠༠༥ལོར་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་ཟམ་གདོང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་སྐོར་ལ་དྲིས་ལན་ཕུལ་བའི་བརྙན་ཕབ་ཀྱི་ཚན་པ་ལས། རེབ་སྨད་ལྷའུ་ཡིས་ཡི་གེར་བཀོད་པའོ།།༽
རྡོ་མེ་འབུད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ག་རེ་བྱེད་དགོས་རེད། ད་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭ་གཞན་ལ་གཏང་ན་དགའ།
ད་ལྟའི་བཀའ་ཤག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་སྐད་ཡིག་ལ་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་དང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ་ནི། འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་གཟེངས་བརྟགས་སྤྲོད་ཚུལ་དེ་ནས་རྟོག་ཐུབ། མ་ཟད་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཆ་གཞི་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲར་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་། ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ཕར་ཞོག། ད་ལྟ་བར་དུ་ཉལ་ཁང་དང་འཛིན་ཁང་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་ཤག་སོགས་གང་ལ་ཡང་བཀའ་གཤག་སྡོན་མ་དང། ད་ལྟ་གཉིས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་གང་ཡང་གཏང་མེད། མ་ཟད་ཕྲུག་གུའི་ཞལ་ལག་དེ་སྔ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐབས་ཕྲུག་གུའི་འཕྲོད་རྟེན་དང་ཚར་ལོངས་སོགས་ལ་དགོངས་པ་ཆེར་བཞེས་ཀྱིས། རྫས་ལུས་མེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ་སོགས་གནང་གི་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་ཕར་ཞོག་ད་ལྟ་ཕྲུག་གུའི་གྲོད་པ་མ་འབྲང་བའི་དཀའ་ངལ་ཡོད།། ཐ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་དུས་ལ་བབ་ཡོད། སྐད་ཆ་སྐམ་པོ་ཀྱང་ཀྱང་མ་གཤོད། ལག་ལེན་གྱིས། ལག་ལེན་གྱིས། ཡར་རྒྱས་གཏོང་། ཡར་རྒྱས་གཏོང་།།།