ཐད་ཀར་མང་གཙོའི་ཐག་གཅོད།

———- ངས་བསམ་ན་ལམ་དབུ་མ་འདི་ཙམ་ལས་ལྷག་མི་འདུག

ཚེ་རིང་རྒྱལ།

སྐབས་ ༡༦ པའི་སྤྱི་འཐུས་ཚོས་བཟོས་པའི་ད་རེས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ཐད།  སྤྱི་འཐུས་ཚོས་མང་ཚོགས་ལ་ཁ་བསྐོར་ཏེ་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་རྙོག་ཅིག་ཡིན་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་སྣ་ཚོགས་རྒྱག་གིན་ཡོད་ནའང་། དོན་གྱིས་ཁོ་ཚོའི་སེམས་གཏིང་ནས་ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་དགྲ་འཛིན་གྱི་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་འཁོན་ལན་བསློག་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།  ཁོ་ཚོས་འཁྲབ་སྟོན་དང་འགྲེལ་བཤད་ཅི་ཞིག་བརྒྱབ་ཀྱང་རུང་། ཁོ་ཚོའི་མཐའ་མའི་ཕུགས་ཀྱི་འབབ་ས་དེ་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ཀ་གསུམ་ནུས་མེད་བཟོས་ཏེ་ཕན་ཚུན་གཉའ་གཅོག་རེས་ཀྱིས་སོ་སོའི་དབང་ཤུགས་ངོམས་རྒྱུ་དེ་རེད། སྤྱི་འཐུས་དེ་ཚོར་ལྷག་བསམ་དང་ཤེས་འཇོན་གང་ཐད་ནས་ལྟ་བཟོ་ཞིག་ཡེ་ནས་ལྷག་མི་འདུག  “འབྲུག་གྲགས་སྟངས་ལ་བལྟས་ན། ཆར་ཐང་རྟགས་མིན་པ་ཁོ་ཐག་རེད།”

སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་སྐད་ཆར་གཏད་སོ་སྣ་གཅིག་མེད་པ་དེ་ཁོ་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་རིམ་པ་ལས་ས་རིས་ཐང་གསལ་ཆགས་ཡོད། ཁོ་ཚོས་རང་ཉེས་འགེབ་ཐབས་སུ་འཁྱེར་ཡོང་བའི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་ཡོད་ཚད་རྐང་ཚུགས་མ་ཐུབ་པར་མཐའ་མར་གད་སྙིགས་ཁྲོད་ལྷུང་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་རང་ཉེས་འགེབ་བྱེད་དུ་ཤི་འཐམ་རོ་འཐམ་བྱེད་ས་དེ་གྲོས་ཆོད་ཡིག་ཆ་ཨང་ ༣༩ པ་ཆགས་ཡོད། གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེ་རྒྱུན་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་གསང་བ་སྦུག་སྦུག་ཅིག་གི་ལམ་ནས་གློ་བུར་གྲོས་ཚོགས་སུ་སླེབས་ཏེ་གཡོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱི་འཐུས་སུམ་ཆ་གཉིས་ཀྱི་ལག་པ་བསླུས་ཏེ་གཏན་འབེབས་བྱུང་ཡོད། གྲོས་ཆོད་དེའི་བྱུང་རིམ་དང་རྒྱབ་ལྗོངས་གནས་ཚུལ་མཐའ་དག་དོ་སྣང་ཅན་ཚོར་སྔར་ནས་གསལ་པོ་ཆགས་ཟིན་སྟབས་འདིར་བསྐྱར་བཟློས་བྱེད་པའི་དགོས་པ་མི་འདུག ཡིན་ནའང་། སྐབས་ ༡༦ པའི་གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེ་སྐབས་ ༡༧ གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གེགས་རྐྱེན་དུ་རོ་ལངས་རྒྱག་གིན་ཡོད་སྟབས། གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེའི་ད་ལྟའི་ངོ་བོ་དང་གནས་བབ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མཁྱེན་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

གཅིག  གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེ་ཁྲིམས་འགལ་གྲོས་ཆོད་ཅིག་རེད། བཅའ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་ཆ་དེ་རྩ་འཛིན་མེད་པ་བྱ་དགོས་པ་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ལྔ་པའི་ནང་གསེས་ ༡ པོར་གསལ་ཡོད། བཅའ་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཡོད་མེད་ཐག་གཅོད་ཀྱི་སྐུ་དབང་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ལྔ་པའི་ནང་གསེས་ ༢ པར་གསལ་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་གཞན་གསུམ་གྱིས་གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེའི་བྱ་རིམ་ཡོངས་རྫོགས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཡོད་པ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཡོད་པར་མ་ཟད།  ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཟུར་པ་རིམ་བྱོན་ལས་གཅིག་མ་གཏོགས་ཚང་མས་མཚན་རྟགས་བཀོད་དེ་རྒྱབ་གནོན་བྱས་ཡོད། (མཚན་རྟགས་མ་འཁོད་པའི་ཁྲིམས་ཟུར་དེ་ནི་ནར་མ་སོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་བུ་མོ་ཞིག་ལ་བཙན་གཡེམ་བྱ་རྩིས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ས་གྲགས་གནམ་གྲགས་ཆགས་པའི་རྒན་འཁོགས་ཆགས་རྒན་ཞིག་རེད།) ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛིན་གོང་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན་པར་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་རེ་དྲུག་པ་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་དབང་ཚད་ལས་གསལ་ཡོད། དེ་བཞིན། ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ནི་ཁྲིམས་བཟོ་མཁན་ཡིན་པ་ལས།  ཁྲིམས་འགྲེལ་མཁན་དང་ཁྲིམས་གཅོད་མཁན་མིན་པའི་ཐད་གང་གཙོའི་ཀ་གསུམ་གྱི་ལྗིད་མཉམ་སྟངས་འཛིན་གྱི་ས་མཚམས་ཀྱང་འདི་ལས་འབྱེད་དགོས།

གཉིས། གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་མངོན་འདོད་དང་འགལ་ཡོད། སྤྱི་འཐུས་ནི་མི་མང་གིས་འཐུས་མིར་བདམས་པ་ཡིན་སྟབས་མི་མང་གི་མངོན་འདོད་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ལས་འགན་རེད། མི་མང་གི་མངོན་འདོད་སྣང་མེད་བཞག་སྟེ་རང་གི་ཁེ་འདོད་བསྒྲུབ་ཚེ་དེ་ནི་རུལ་སུངས་བྱ་སྤྱོད་ཆགས་རེད། གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེ་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་པའི་ཐད་མང་ཚོགས་ཁྲོད་ཚོགས་སྒེར་མང་པོས་ལས་ཤོག་དང་མཚན་རྟགས་འཁོད་པའི་ཞུ་སྙན། རྩོམ་ཡིག་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་རྣམ་འགྱུར་ཤུགས་ཆེན་བསྟན་ཡོད། ཡིན་ནའང་། སྐབས་ ༡༦ པའི་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཚོས་རང་ཉེས་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་རྐུབ་འགེབས་ཐབས་སུ་རང་ཤེད་ཨུ་ཚུགས་མཐར་སྐྱེལ་བྱས་པ་དེ་ནི། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ལས་འཁུར་དམ་བཅའ་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་ཏེ་འཐུས་མིའི་འོས་འགན་མ་ཐེག་པ་གསལ་ཡོད། དེ་བཞིན། སྒེར་གཅོད་དང་མང་གཙོའི་ས་མཚམས་ཀྱང་འདི་ལས་འབྱེད་དགོས།

གོང་འཁོད་དོན་ཚན་གཉིས་ལས་གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་ཁྲིམས་ནུས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། རང་ཤེད་སྒེར་གཅོད་ཅན་གྱི་སྐབས་ ༡༦ པའི་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཚོས་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་གཞན་མ་རྙེད་པར་གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་དེ་མུ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་བྱ་ཐབས་མི་འདུག་པའི་སྐོར་སྡུག་སྐད་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཡོད། འོ་ན། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་མི་མང་གི་མངོན་འདོད་གང་ལ་མ་མཐུན་པར་རང་བཞིན་ནུས་མེད་ཅན་གྱི་གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེ། སྐབས་ ༡༧ པའི་བདམས་ཐོན་སྤྱི་འཐུས་སྐོར་ཞིག་གིས་སྐབས་ ༡༦ པའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་རོ་ཤུན་བསྐྱར་དུ་གྱོན་ནས། གྲོས་ཚོགས་གསར་པའི་གེགས་རྐྱེན་དུ་དྲུད་ཡོང་དགོས་པའི་ལྕེབས་ཐག་དེ་གང་ན་ལྷག་ཡོད་རེད་དམ། འདི་ནི་ཉེ་ལམ་གསར་འགོད་པ་དང་སྤྱི་འཐུས་ཤོག་སྦྲེལ་ཚོས་ཚིག་ཟུར་ལ་འཚངས་བའི་ལམ་དབུ་མ་ཞིག་ཡོད་མེད་ཀྱི་གླེང་གཞིའི་ཐེམ་ཁ་དེ་རེད་ལ། ངས་བརྗོད་འདོད་པའི་གནད་ཀྱི་མདུད་པའང་འདི་ཡིན།

སྤྱི་འཐུས་ཤོག་སྦྲེལ་ཕྱོགས་སོ་སོས་རང་ཤེད་ཅི་ཞིག་བཤད་ཀྱང་རུང་། བཅའ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེར་གསལ་པོར་འཁོད་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་འབྲི་དོན་རྣམས་རྩིས་མེད་བཏང་སྟེ།  རང་སྣང་གང་དྲན་གྱིས་བཅའ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེར་མི་གསལ་བའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ལུང་ཚིག་རེ་དྲངས་ནས་གོམ་པ་མདུན་སྤོ་བྱ་ཐབས་གང་ཡང་མེད་པ་ས་རིས་ཐང་གསལ་རེད། སྐབས་ ༡༧ པའི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ལྷིང་འཇགས་པོའི་སྒོ་ནས་འཛུགས་འདུན་ཡོད་ཚེ། མཐའ་མའི་འབབ་ས་ནི་ཁྲིམས་འགལ་གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་ཡིག་ཆ་ཨང་ ༣༩ པའི་རོ་ཤུན་ཕྱིར་འཐེན་གྱི་ལམ་ཁ་འཚོལ་རྒྱུ་ལས་གཞན་གང་ཡང་ལྷག་ཡོད་པ་མ་རེད། གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མའི་རོ་ཤུན་དེ་སྐབས་ ༡༦ པའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་ཕྱིར་འཐེན་མ་ཐུབ་པར་གྲོས་ཚོགས་ནང་ལྷག་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་སྐབས་ ༡༧ པའི་གྲོས་ཚོགས་བཙུགས་ཐུབ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བདམས་ཐོན་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་ཐབས་བྲལ་ཡོད་སྟབས།  སྤྱི་འཐུས་སྐོར་ཞིག་གིས་རོ་ཤུན་དེ་བསྐྱར་དུ་རྒྱབ་ལ་བླངས་ནས་སོ་སོའི་རྐུབ་འགེབས་ཐབས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། རོ་ཤུན་དེ་ཐལ་བར་བསྲེག་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ཁ་གཅིག་རང་ཡོད་པ་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་མང་གཙོའི་སྐུ་དབང་སྤྱོད་རྒྱུ་དེ་རེད།

མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་མང་གཙོའི་སྐུ་དབང་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཐད་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་རིགས་གཉིས་འདུག  ཐབས་ལམ་གཅིག་ནི་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་མང་མོས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཐབས་ལམ་འདི་ཧ་ཅང་ཁག་སེ་འདུག རྒྱུ་མཚན་ནི་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་ནང་རྒྱ་ནད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་དབུས་བོད་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་གང་ཐད་ནས་དཀའ་ཁག་ཆེན་པོ་ཡོད་རེད། ཐབས་ལམ་གཞན་གཅིག་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་རང་བཙན་ལག་དེབ་ཀྱི་ཤོག་ངོས་དང་པོ་དང་མཐའ་མའི་དེབ་སྐྱེལ་ཤོག་ངོས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བཤུས་བསྐྱར་དཔར་གྱིས་གྲོས་ཆོད་ཡིག་ཆ་ཨང་ ༣༩ པ་ཕྱིར་འཐེན་གྱི་མཚན་རྟགས་འཁོད་པའི་ཞུ་སྙན་ཕུལ་ཐོག  ལོ་སྔོན་མར་སྲིད་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་དེབ་སྐྱེལ་ཟིན་པའི་མི་གྲངས་ཀྱི་མང་མོས་ཀྱི་ཞུ་སྙན་མཚན་རྟགས་འབྱོར་མཚམས། གྲོས་ཆོད་ཡིག་ཆ་ཨང་ ༣༩ པ་དེ་ཐད་ཀར་མང་གཙོའི་ལམ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་གྱིས་རང་བཞིན་ནུས་མེད་ཆགས་ཟིན་སྟབས། བར་བརྒལ་ཚོགས་གཙོའི་མདུན་ནས་དམ་བཅའ་ཕུལ་མེད་མཁན་བདམས་ཐོན་སྤྱི་འཐུས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་ལེན་པར་ཁྲིམས་སྒྲིག་ངོས་ཐད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་རྣམས་སངས་རེད། གལ་སྲིད་ད་དུང་ཁྲིམས་འགལ་གྲོས་ཆོད་སྣ་ནག་མ་དེའི་གྲིབ་གཟུགས་ལ་འཇུ་འཐམ་བྱ་ཐབས་བརྩམ་ཚེ། “མདའ་མོ་འཕེན་འདོད་མ་ཡིན་པར། གཞི་མོ་གཅོག་འདོད་ཡིན་པ།”  དེ་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཡིན་སྟབས། བཅའ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེར་གསལ་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་འོས་འགན་དང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འོས་ཆོས་མ་ཚང་བའི་ཐོག་ནས་སྤྱི་མིའི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་རྒྱུ་ལས་གཞན་གཉིས་ཕན་ཞི་འགྲིག་གི་ལམ་ཁ་གང་ཡང་ལྷག་མེད་དོ།

མཐའ་དོན་བརྗོད་འདོད་པ་ཞིག་ལ། ཕྱོགས་ངོས་གཅིག་ནས་བལྟས་ན་ཉེ་བའི་ལོ་བཅུའི་རིང་གི་མང་གཙོའི་ལམ་གྱི་དཀའ་རྙོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་འདི་འུར་འུར་ཟིང་ཟིང་བཟོས་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་པས་བསླུ་འཁྲིད་འོག་ལུས་སེམས་སྨྱོན་པར་གྱུར་བའི་མང་ཚོགས་སྐོར་ཅིག་གི་སྣང་བརྙན་གྱི་རྐྱེན་པས།  ང་ཚོ་མཐུད་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་ག་ཙམ་ཞིག་གོམ་པ་མདུན་བསྐྱོད་ཐུབ་མིན་ཐད་སེམས་ཁྲལ་བྱ་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ཕྱོགས་ངོས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན། འདས་པའི་ལོ་བཅུའི་རིང་གི་དཀའ་རྙོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཙུབ་བརྡར་ཁྲོད་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་། བཅའ་ཁྲིམས་བཅས་ཀྱི་ཐད་སྔར་ལྷག་དོ་སྣང་དང་མཉམ་ཞུགས་གནང་བཞིན་ཡོད། འདི་ནི་མང་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་གོ་རྟོགས་ཕྲན་ཙམ་འཕེལ་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཆོག་པར་སེམས། གང་ལྟར། སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡང་དག་པའི་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་ལས་སླ་བོ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་བརྒྱུད་རིམ་མང་པོ་བརྒྱུད་དགོས་སྟབས། འབྱུང་འགྱུར་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་ཚོགས་དང་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་སྤྱི་དམངས་སློབ་གསོ་མང་ཙམ་སྤེལ་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་ལས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

མཆན། གོང་བཀོད་རྩོམ་ཡིག་དེ་རྩོམ་པ་པོའི་དགོངས་ཚུལ་ཡིན་པ་ལས་འདི་ག་གསར་ཁང་གི་དགོངས་ཚུལ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ།