རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་གཙང་པོ་དག་ལ་ཆུ་རགས་གསར་རྒྱག་གིས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་དག་ལ་ཆུའི་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་ཉེན་ཡོད་སྐོར་རྗོད་ཀྱིན་འདུག
དེ་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་ཧཱམ་སི་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཚོགས་པའི་གོ་སྒྲིག་འོག རྒྱ་གར་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཆགས་པའི་ཧེ་དྷ་ར་བྷ་ཐི་(Hyderabad) རུ་བོད་ཀྱི་གཙང་པོ་དང་ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུའི་དམག་འཁྲུག་ (Rivers of Tibet and Water wars in South Asia) ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་འདུ་འཛོམས་ཤིག་སྐོང་འཚོག་གནང་ཡོད་ཅིང་། འདུ་འཛོམས་དེའི་ཐོག་རྒྱ་གར་བ་བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱིས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད་འདུག
འདུ་འཛོམས་དེའི་ཐོག་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཝི་ཊལ་ (Vittal Acharya) ལགས་ཀྱིས། ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་བཞུར་བའི་གཙང་པོ་ཆེ་ཤོས་ཁག་ནི་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་མཆེད་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་། བོད་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་མཛོད་ཡིན་པའི་ཁར། བོད་ནས་རྒྱ་གར་དང་བྷང་གྷ་ལར་བཞུར་མུས་ཡིན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་གཙང་པོ་རིང་ཤོས་དགུ་པར་གྲགས་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་། བོད་ནས་རྒྱ་གར་བྱང་རྒྱུད་ནས་པ་ཀི་སི་ཐན་བརྒྱུད་ཨ་ར་བྷིག་(Arabian Sea) རྒྱ་མཚོར་འདྲེས་པའི་སེངྒེ་ཁ་འབབ་གཙོས་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་མཆེད་པའི་གཙང་པོ་དག་གི་གལ་གནད་དང་། ལྷག་པར་གཙང་པོ་དེ་དག་གི་དར་རྒུད་ནི་དེ་དག་གི་བཞུར་རྒྱུན་དུ་ཆགས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་བབ་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྐོར་དང་། འདས་པའི་ལོ་ཤས་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་གཙང་པོ་ཁག་ཏུ་བཙན་གྱིས་ཆུ་མཛོད་༨༥༠༠༠༠ ལྷག་གསར་རྒྱག་གིས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་ཤར་ཁུལ་དུ་སྔར་མེད་ཀྱི་འཇིགས་སྐུལ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཐད་ལ་གཏམ་བཤད་གནང་འདུག
དེ་བཞིན་བགྲོ་གླེང་དེའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་གཙང་པོ་དག་ལ་ཆུ་མཛོད་དང་། གློག་འདོན་ས་ཚིགས་སོགས་གསར་རྒྱག་གི་ལས་གཞི་མང་དག་ཅིག་སྤེལ་བར་བརྟེན། འཛམ་གླིང་གི་སྣེ་མོ་གསུམ་པར་འབོད་པའི་བོད་ཀྱི་གངས་རི་དང་འཁྱགས་རོམ་གྱི་ཞུ་ཚད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་མུས་དང་། བོད་ནང་ཆུ་ལོག་གཙོས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་འཇིག་པ་མང་དག་ཅིག་འབྱུང་དང་བྱུང་མུས་ཡིན་པའི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་བྱུང་གློག་བརྙན་བསྟན་རྗེས། ཚོགས་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བོད་ཀྱི་གཙང་པོ་ལ་བདག་གཅེས་ཀྱིས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཆུའི་འཇིག་པ་འགོག་སྲུང་གནང་ཐབས་དང་། བོད་ཀྱི་གཙང་པོ་དག་གི་གལ་གནད་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་དང་གྲོས་བསྡུར་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་གཙང་པོ་དག་ནི་རྒྱ་གར་གཙོས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་ཆག་འཇིག་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་པོ་ཡོད་པའི་ཐད་གོ་རྟོགས་གང་མང་སྤེལ་དགོས་པའི་སྐོར་གླེང་སློང་ཤུགས་ཆེན་གནང་འདུག
བོད་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གཙང་པོ་ཆེ་ཁག་གི་མགོ་ཁུངས་དང་སྣེ་མོ་གསུམ་པ་རུ་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། འདས་པའི་ལོ་ཤས་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་ས་གནས་མང་དག་ཅིག་ཏུ་ཆུ་རགས་གསར་རྒྱག་དང་། འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་མང་དག་ཅིག་སྤེལ་རྐྱེན། བོད་ནང་དུ་ཚ་དྲོད་འཕེལ་ནས། གངས་རི་དང་འཁྱག་རོམ་མགྱོགས་པོ་ཞུ་བ་མ་ཟད། ད་ལྟ་བོད་ནང་དུ་ཚ་ཚད་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་འཕར་ཡོད་སྟབས། བོད་ཀྱི་འཁྱག་རོམ་ཞུ་བ་དང་ཚ་ཚད་འཕར་བ་དེས། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་ཚ་ཚད་འཕེལ་ཉེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་སོགས་སུའང་ཆུའི་གནོད་འཚེ་ཡོང་ཉེན་ཡོད་འདུག་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་གཙང་བོ་དང་རྒྱུག་ཆུ་ཁ་བསྒྱུར་དང་ཆུ་རགས་གསར་རྒྱག་སོགས་བྱས་པ་དེས། རྒྱ་གར་གཙོས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཆགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་ ༡།༣ ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དང་འཚོ་གནས་ལ་གནོད་འཚེ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
