རྩོམ་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
རྩོམ་པ་པོ། ཤར་ཕྱོགས་ཁུག་རྟ། བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ལན་འདེབས་ཚོགས་ཆུང་གི་རྒྱུན་ལས་ཟུར་པ།
བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྱི་སྒོ་འབྱེད་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་མཁས་ཆེན། བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་བྱས་ཅན་ཀ་བ་ལྟ་བུའི་མི་སྣ། མི་མང་ཉམས་ཐག་ཚོའི་སྐྱིད་སྡུག་གཙོ་བོར་དགོངས་ཏེ། འདྲ་མཉམ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ཐད་ཆུང་དུས་ནས་སྐུ་ངལ་ཚད་མེད་བསྐྱོན་མཁན། སྐུ་དྲག་རིང་ལུགས་དང་བླ་དཔོན་ལུང་ཁུག་ཤོག་འཛིན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་ལུས་བསྒྱུར་ཏེ། བོད་མི་མང་གི་མངོན་འདོད་གཞིར་བཟུང་བོད་ལ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་འགྲོས་ཀྱི་མདུན་ལམ་འཚོལ་སྒྲུབ་གནང་མཁན། བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐུའི་གཅེན་པོ་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ཡབ་གཞིས་སྟག་མཚེར་གཟིམ་ཤག་ཏུ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༨ ཉིན་སྐུ་གཤེགས།
༢༠༢༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་པེ་ཅིང་དུ་རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འཆར་ཅན་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སྐབས། Reuters གསར་འགོད་པས་སྐུ་གཤེགས་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་སྐོར་དྲི་བ་བཏོན་པར། ཕྱི་སྲིད་མགྲིན་ཚབ་པ་ཀོ་ཅ་ཁཱོན་ Guo Jiakun ལགས་ཀྱིས་དྲི་བ་ངོ་མའི་ལན་ལས་གཡོལ་ཏེ། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྱི་གྲོས་མོལ་དངོས་གཞི་ཡུན་འགྱངས་འགྲོ་གཞིའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་མཁྲེགས་འཛིན་དང་ལྟོས་མེད་རང་བཞིན་གྱི་རྗོད་བབ་དེ་དག་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་ཡོད།
དེའི་ནང་འབྲེལ་མོལ་བྱ་ཡུལ་༸གོང་ས་མཆོག་དང་གང་ཉིད་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ཡིན་པ། གྲོས་བསྡུར་གྱི་གནད་དོན་༸གོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་དང་མང་ན་ཁོང་གི་སྐུ་འཁྲིས་ཀྱི་མི་འགའི་མདུན་ལམ་གྱི་གནད་དོན་ཡིན་པ་ལས། ཆེས་མཐོའི་རང་སྐྱོང་གི་གནད་དོན་ཐད་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་མིན་ཚུལ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་མཚམས་བཞག་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་དགོས་ཚུལ། བོད་དང་ཐའེ་ཝན་གཉིས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་དང། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཀྲུང་གོའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གཞུང་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་ཡོངས་བསྒྲགས་གནང་དགོས་པ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་འཛེམ་ཟོན་མེད་པར་བཤད་ཡོད།
བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཕུགས་རིང་གི་མདུན་ལམ་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པའི་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ཟུར་པ་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལྟ་བུ་ཞལ་བཞུགས་པའི་གོ་སྐབས་བརྩོན་ལེན་མ་གནང་བའི་ཁར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ད་དུང་བཙད་ཤེད་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་པ་འདི་ནི་མ་འོངས་ཉེན་ཁ་འབོད་པའི་གཡབ་མོར་གྱུར་ཡོད། སྐུ་གཤེགས་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལྟ་བུ། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་བློ་འཁེལ་ཤོས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་ཚོ་དང་ལྷན་གནད་དོན་གང་ཅིར་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག རང་ས་མི་དང་མི་སར་རང་བཞག་སྟེ་བཀའ་མོལ་གནང་མཁན་ཞིག་ད་བར་བྱུང་མེད་པ། ཕྱི་སྲིད་མགྲིན་ཚབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་མ་མཁྱེན་པ་ག་ལ་ཡོད། ཁོང་གིས་སྔ་ས་ནས་མཁྲེགས་བཟུང་གི་དོན་ཚན་དེ་དག་ལ་ལན་འདེབས་རང་གཞན་གཉིས་སྨན་གནང་ཡོད་པའང་བརྗེད་ག་ལ་རུང་།
༸གོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མཉམ་གྲོས་མོལ་གནང་སྟེ་ཐོབ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་རིགས་ཡོངས་དང་།རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་རིམ་བྱུང་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ལས་བརྒལ་བའི་ཆེ་མཐོང་དང་། གུས་བརྩི། ཡིད་ཆེས། དད་དམ་བྱུང་རབས་སུ་མ་གྲགས་པ་ཐོབ་ཡོད།རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞེས་པ་ཞིག་མེད་པ་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཅི་གང་ལའང་མི་བརྩི་ཁུལ་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། ༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ལྟོས་མེད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་འདི་ཁོང་གི་ཟླ་མེད་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་། དྲང་བདེན་གྱི་གཟི་བརྗིད་དང་། ཞི་བའི་ཟིལ་ཤུགས་བཅས་ཡིན་སྟབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་མང་དང་དམིགས་བསལ་བོད་མི་མང་གི་ཁྲོད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནའང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལས་ཀྱང་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་བླ་ལྷག་ཏུ་ཐོབ་ཡོད་པས། ༸གོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མདུན་ལམ་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལ་རེ་དགོས་ཚུལ་ལྟ་བུ་བཟོ་བ་ནི་གད་མོ་ཤོར་བའི་གནས་ཉག་ཅིག་ཡིན།
༸གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་མིའི་ཕྱོགས་ནས་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་མཐོ་དམའི་སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་ད་བར་གསུངས་མྱོང་མེད། མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིག་ངག་གཉིས་ནས་ཡོངས་བསྒྲགས་གནང་ཡོད། བོད་ཀྱི་མངོན་འདོད་འགྲུབ་མིན་ནི་རང་སྐྱོང་གི་ས་མཚམས་བགོ་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་ཡོད་མེད་ལ་གཙོ་བོར་ཐུག་པ་ཞིག་ལས། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་དོན་དང་སྦྲེལ་ནས་བསྙད་འདོགས་བྱེད་གཞི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གང་དུའང་མེད། དེའི་ཐད་ ༢༠༠༨ ལོར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ཡིག་ཆ་ཚུན་ཆད་དུ་ཞིབ་འཇུག་གནང་གི་ཕེབས་ཤོག་ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་ལྟར་རེད། གཉིས་སུ་བོད་ཕྱོགས་ནས་བཏོན་པའི་རང་སྐྱོང་བསམ་འཆར་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་ན། ཁ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་དོན་ཚན་འདི་དང་འདིར་འགལ་འདུག་ཅེས་གསུངས་དགོས་པ་ལས། དེ་མིན་རང་སྐྱོང་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུར་གཡོལ་ཆེད་ “ཚད་མཐོ་” ཞེས་པའི་ཚིག་གཅིག་ལ་གནས་སྐབས་ཁག་དཀྲི་བྱས་ཏེ་དུས་ཚོད་འཕུད་པ་ནི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་སུས་མཐོང་ངམ།
བོད་དང་ཐའེ་ཝན་གཉིས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་མིན་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཡོང་རྒྱུའི་བཀག་རྡོར་འདྲེན་པ་ནི་བོད་མི་ཙམ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ལ་གསལ་བོ་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་བྱུང་རབས་མ་འོངས་པའི་ཆབ་སྲིད་མདུན་ལམ་ཆེད་བཟོ་བཅོས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་དག་པའི་ལངས་ཕྱོགས་ཤིག་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ༸གོང་ས་མཆོག་དང་སྐབས་དེའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསལ་གསུང་མཛད་ཡོད་ལ།ད་ལྟའི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་གིས་ཀྱང་ལན་མང་གསུངས་ཟིན། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞི་རྟེན་ཡང་། བོད་ཀྱི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་མིན་ལ། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་བརྒྱུད་བཏོན་པའི་བོད་མིའི་རང་སྐྱོང་བསམ་འཆར་གྱི་གཞི་སྒྲོམ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་གཞིར་བཟུང་བཀོད་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྱི་ཅོག་ཙེའི་སྟེང་ ༡༩༤༩ ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩོད་གླེང་འདི་འཛུགས་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཏེ་ཉི་མ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད། དེའི་ཁར་དབུ་མའི་ལམ་ནས་བོད་དོན་འགྲིག་ཆགས་ཡོང་རྒྱུར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་མེད་པ་རེ་ཟུང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མེད་ན་སྤྲང་པོ་ལག་སྟོང་ཡིན་ཞེས་དཀྲོག་གཏམ་བཀྲམས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་འདོད་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་མེད་པ་ཚོ་དང་དོན་ལ་ཁ་མཐུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང། ད་ནི་ཟློས་གར་འདི་ཧ་ཅང་རྙིང་ཚབས་ཆེ་དྲགས་ནས་ཀླད་པ་ཡོད་མཁན་ནང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་ཞིག་མེད་པས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩོད་གླེང་བཙུགས་ཏེ་གོམ་པ་མདུན་སྤོར་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཐབས་ཇུས་བྱབ་ཆུང་འདི་ཕྱིར་བསྡུ་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་འདུག
ཐའེ་ཝན་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་ཐའེ་ཝན་གྱི་བྱུང་རབས་མཁས་པ་ཚོས་ཤེས་པ་ལས། བོད་མིའི་ཕྱོགས་ནས་རང་ཁེའི་དོན་དུ་གཞན་མགོར་ཆུ་འདྲེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོག་པའི་རིགས་ལ་ད་བར་ཡིད་ཆེས་བྱས་མེད་ལ། ༸གོང་ས་མཆོག་ནི་དོན་དམ་པའི་མི་མང་གི་རླབས་ཆེན་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པས། དེ་འདྲའི་ཁེ་ཕན་བརྗེ་རེས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དང་བཀའ་མོལ་ཡོང་ས་མེད་ལ། ད་བར་ཐའེ་ཝན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་ཐེ་ཇུས་གནང་མྱོང་མེད། ཐ་ན་སྨྱུག་འཛིན་པ་ཁོ་བོ་སོགས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཐའེ་ཝན་དུ་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་སྐབས། ཧོང་ཀོང་རང་བཙན་དགོས་པའི་སྦྱར་བྱང་འཁྱེར་བའི་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅིག་གིས་ང་ཚོའི་མཉམ་པར་རྒྱག་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་བྱས་བྱུང་། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་དེའི་ཐད་ཐེ་བྱུས་བྱས་མེད། དེ་རིགས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དང་། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད། བློ་ཐག་ཆོད་པོ་རེད།
ལོ་རབས་ ༨༠ ནང་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་མིན་པའི་བཀའ་མོལ་འཕྲོས་ཕྱོགས་ཤིག་ལ་གཞིགས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཡང་ཅན་རན་སོགས་ཀྱིས་ཐའེ་ཝན་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་མིན་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཞལ་བཞེས་གནང་དུ་འཇུག་རྒྱུར་ཀྲུང་དབྱང་གིས་གྲོས་ཐག་བཅད་པ་ནི། དངོས་དོན་ལ་གཟིགས་ཚུལ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་པའི་ཐག་གཅོད་ནོར་ཚབས་ཅན་ཞིག་རེད་ལ། ལོ་རབས་ ༩༠ རྗེས་ཀྱི་༸གོང་ས་མཆོག་ཐའེ་ཝན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ལ་ཞེ་འཁོན་ལྟ་བུ་འཛིན་པའང་། དད་ལྡན་མི་མང་གི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་མ་ཉེས་ཁག་གཡོགས་བྱས་པ་རང་རེད་འདུག་པས། མཁྲེགས་བཟུང་གི་སྲིད་བྱུས་འདི་རིགས་ད་ནས་བཟུང་ཕྱིར་བསྡུ་གནང་ན་གཟི་བརྗིད་དུ་མཐོང།
སྐུ་གཤེགས་དམ་པ་སྐུ་ཞབས་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་ནས་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་བཞིན། ༸གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་མི་ཚོས་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོར་ལོག་འདོད་ནི་སྐོམ་པ་ཆུ་འདོད་ལྟར་སྒུག་བཞིན་པ་རེད། སྐུ་ཚེ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐུ་ཞབས་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱ་བོད་མི་རིགས་གཉིས་ལ་བཅངས་པའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཡིན་སྟབས། ཁོང་ཉིད་འདི་འདྲའི་སྐུ་ཚེ་རིང་པོར་ནད་མེད་རིག་པ་གྲུང་པོར་བཞུགས་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་གཏམ་དཔེའི་ནང་དུའང་། མི་སེམས་བཟང་བྱས་ཅན་སྐུ་ཚེ་རིང་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། ད་ལྟ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་སྲོག་ལྟ་བུའི་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དགུང་གྲངས་མཐོ་པོར་སླེབས་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དྲི་མ་མེད་པའི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་མངོན་འདོད་དང་། བོད་མི་མང་གི་བསམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ཏེ་དབུ་མའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་བཞིན་པ་འདིར་དོན་དམ་པའི་ཡ་ལན་བྱེད་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད།
༢༠༢༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༤ ཉིན།
