རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གནོན་ཤུགས་འོག་ཐའེ་ ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ལེ་ཆི ན་ཏི་མཆོག་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ལྷོ་རྒྱུ ད་ཐའེ་ཝན་གྱི་མཐུན་གྲོགས་རྒྱ ལ་ཁབ་ཨེ་སི་ཝ་ཐི་ནི་རུ་གཞུང་དོ ན་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་ཐུབ་མེད་པ་རེ ད།
Taiwan President-elect Lai Ching-te, of Democratic Progressive Party’s (DPP), holds a press conference, following the victory in the presidential elections, in Taipei, on January 13, 2024. | Photo Credit: Reuters
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༢ ནས་༢༦ བར་ཐའེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ ཞབས་ལེ་ཆིན་ཏི་( 賴清德 ) མཆོག་ ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ ཐའེ་ཝན་གྱི་མཐུན་གྲོགས་རྒྱལ་ཁབ་ ཨེ་སི་ཝ་ཐི་ནི་(Eswatini) རུ་གཞུང་དོན་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་ འཆར་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་རྐྱེན། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་གིས་ སྲིད་འཛིན་མཆོག་གི་འགྲུལ་བཞུད་ལ་ཚོད་འཛིན་དང་། བདེ་འཇགས་དང་འོས་འཚམ་གྱི་གནམ་གྲུ འི་འབབ་ཚུགས་སུ་གནམ་གྲུ་འཕུར་སྐྱོ ད་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པའི་དབང་གིས་གཞུ ང་འབྲེལ་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་ཐུབ་མེ ད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཨ་རི་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ ཤུགས་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ལྷོ་རྒྱུ ད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་གི་བྱེད་སྟ ངས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་སེམས་འཚབ་གནང་གི་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་འདུག
ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༢ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ ལས་ཁུངས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཀོ་ཇ་ཁིན་(Guo Jiakun) གྱིས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གསར་འགོད་ གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་གི་སྟེང་། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ཨ་སི་ཝ་ཐི་ནི་རྒྱ ལ་ཁབ་མ་གཏོགས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་རྣམས་རྒྱ་ནག་དང་ཕྱི ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་བཙུགས་ཡོད་ ཅིང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༢༣ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་དུ ་བཏུས་པའི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་དུ། རྒྱལ་ཁབ་ ༥༣ གྱིས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ནག་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་མཉམ་ལས་ བྱས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་ ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གིས་ཐེངས་མང་པོར་ རྒྱ་ནག་གཅིག་གི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་རྒྱ བ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་ནང་རྒྱ་ནག་གཅིག་མ་གཏོ གས་མེད་ལ། ཐའེ་ཝན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཁ་བྲལ་ཐབས་ མེད་པའི་ཁ་ཤས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ ཁབ་ནི་རྒྱ་ནག་ཡོངས་རྫོགས་མཚོན་ པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་སྲིད་གཞུང་ ཞིག་ཡིན། ཞེས་དང་། རྒྱ་ནག་གཅིག་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁ་ ཕྱོགས་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ ཡིན་ལ། རྒྱ་ནག་གཅིག་གྱུར་ཡོང་རྒྱུ་ནི་ སུས་ཀྱང་བཀག་འགོག་བྱ་མི་ཐུབ་པ་ ཞིག་རེད། ཐའེ་ཝན་རང་བཙན་ཞེས་པའི་ཁ་བྲལ་གྱི ་འབད་བརྩོན་ནི་དོན་མེད་དང་ཕམ་ཉེ ས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེ ད། ཅེས་བཤད་ཡོད་འདུག
ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ མགྲིན་ཚབ་པས་རུ་ཊར་གསར་ཁང་ལ། ད་ལན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཐའེ་ཝན་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཕྱོ གས་ཕེབས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་ནས་ བཀག་འགོག་བྱས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱིས་ རྒྱལ་སྤྱིར་འབྲེལ་བ་འཛུགས་རྒྱུ འི་འབད་བརྩོན་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་ པའི་འཐབ་ཇུས་གསར་པ་ཞིག་མཚོན་གྱི ་ཡོད་ལ། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གི ས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་བཀའ་བཀོད་འོག་ ཐའེ་ཝན་གྱི་དཔོན་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ ན་ལྡན་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ དང་ཆེ་མཐོང་ལ་ཐེ་གཏོགས་བྱས་ནས་ ལས་ཀ་བྱས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ མངའ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བའི་རྒྱལ་སྤྱི འི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་ གི་འགན་འཁུར་བ་ལས། པེ་ཅིན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལག་ཆ་ཞིག་ཏུ ་གྱུར་མི་ཉན། ཞེས་དང་། ད་ལན་རྒྱ་ནག་གིས་ཐའེ་ཝན་དང་འཛམ་ གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐའེ་ཝན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོ ར་བྱེད་མཁན་ཚོར་འཇིགས་སྐུལ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ མཁའ་འགྲུལ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་ བཏང་སྟེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེ་དང་དར་རྒྱས་ ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག དེ་བཞིན་དབྱིན་ཡུལ་དང་ཡུ་རོབ་རྒྱ ལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་གིས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི ས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁའ་ལམ་ཁུལ་དུ་ཐེ ་ཇུས་བྱས་ཏེ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་ བཏང་བར་སྐྱོན་བརྗོད་དང་སེམས་ འཚབ་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་འདུ ག
ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ ངུ་ཨེ་སི་ཝ་ཐི་ནི་ནི་ཐའེ་ཝན་དང་ འབྲེལ་བ་དངོས་སུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ད་ལན་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ལེ་ཆིན་ ཏི་ཨེ་སི་ཝ་ཐི་ནིའི་རྒྱལ་པོ་མ་ སི་ཝ་ཏི་གསུམ་པ་(Mswati III) ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཕེ བས་འཆར་ཡོད་འདུག་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོར་ཐའེ་ཝན་གྱི་སྐབས་དེའི་སྲིད་ བློན་ཚའེ་ཝན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་དེར་ གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་འདུག ཐའེ་ཝན་དང་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་བར་ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ཙམ་ནས་མཉམ་འབྲེལ་ལས་དོན་མགོ་བཙུ གས་ནས། ཐའེ་ཝན་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་དེར་གཞུང་ ལམ་གསར་འཛུགས་དང་། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན། ཞིང་ལས་འདེབས་འཛུགས། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ ཐའེ་ཝན་དུ་སློབ་སྦྱོང་གི་སློབ་ ཡོན་སོགས་ཐོབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༧ ནས་ ༡༢ བར་ཉིན་གྲངས་དྲུག་གི་རིང་ཐའེ་ ཝན་གོ་མིན་ཏང་ཚོགས་པའི་ཚོ གས་གཙོ་ཁྲན་ལི་ཝུན་ (Cheng Li-wun) གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱི་མགྲོན་འབོ ད་ལྟར་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གཅིག་ཟེ ར་བའི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་ གཅིག་སྡུད་བྱ་དགོས་སྐོར་དང་། རྒྱ་རིགས་བར་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྒྲིལ་ དང་མཉམ་ལས་བྱ་དགོས་ལུགས་སོགས་ བཤད་ནས་རྒྱ་ནག་དང་བསྟུན་གང་ཐུབ་ བྱས་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཀྱང་ཐའེ་ཝན་དང་ མཉམ་ལས་བྱས་ཏེ་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་ གཞི་གོང་མཐོར་དང་། ཕན་ཚུན་བར་གནམ་གྲུ་ཤར་གཏོང་། ཐའེ་ཝན་གྱི་མཚོའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ ཉ་ཤའི་རིགས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཚོང་འགྲེ མས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་ཁས་ལེན་བྱ ས་ཡོད་ཀྱང་། ཐའེ་ཝན་གྱི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པས་ ལི་ཝུན་གྱི་བྱེད་སྟངས་དང་རྒྱ་ ནག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་བྱ་འདུན་མེད་པའི ་རྣམ་འགྱུར་བསྟན།
གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། པདྨ་མཚོ།