རྩོམ་པ་པོ། ཚེ་རིང་དབྱངས་སྐྱིད། ལོན་ཌོན།
རྩོམ་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
དང་ཐོག་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་སོ་གང་འདྲ་ཞིག་དགོས་སམ།
བོད་ཆོས་ལྡན་ཞིང་གི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་དད་དམ་དང་། བོད་སྤྱི་པའི་རྩ་དོན་ནམ་བོད་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོ་ཡོང་བར་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་འགན་འཁུར་ལེན་པའི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་སོ་དེ་དགོས་པ་ཡིན། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་འཚོ་རྟེན་ལས་དོན་གང་གཉེར་རུང་བསམ་བློའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལ་ཆ་རྐྱེན་འདི་གཉིས་ངེས་པར་དུ་དྲན་དགོས། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་དད་དམ་ཞེས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་སམ། རྒྱལ་བའི་བཀའ་དགོངས་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པ། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་པ་བཟང་པོ་དང་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་བསྟེན་རྒྱུ་ནི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དགོངས་ཡིན། དེ་མིན་ཁ་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་དང་། གསུང་ཆོས་དང་མཇལ་ཁ་ཡང་ཡང་ཞུས། བཀའ་དགོངས་གཅིག་ཀྱང་མ་བསྒྲུབས་ན་ཆོ་ཡོད་མ་རེད། གཡོ་ཁྲམ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད། སོ་སོས་སོ་སོར་མགོ་སྐོར་བཏང་བ་རེད།
བོད་ཀྱི་མི་འབོར་མང་དུ་བཏང་བའི་སྒོ་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ།
བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ཞི་བདེ་དང་། བཟང་སྤྱོད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་བཅས་ཀྱིས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས། བོད་མི་རིགས་དེ་ཇི་སྲིད་ནམ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་དགོས་པ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ང་ཚོའི་མི་འབོར་དེ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པའི་ཁར། རྒྱའི་བཙན་འོག་ཏུ་བོད་ནང་མི་འབོར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་མེད་པ་དང་། བཙན་བྱོལ་དུ་འཚོ་བ་དང་མདུན་ལམ། སྒེར་གྱི་རང་དབང་དང་འདོད་མོས་སོགས་རྒྱུ་མཚན་ཅི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འབོར་ཧ་ཅང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་དར་མ་མང་ཆེ་བ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གནས་སྤོ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ཡིས་སྐྱེ་འཕེལ་དེ་བས་ཉུང་དུ་སོང་དང་འགྲོ་མུས་ཡིན། བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ལ། རྒྱ་ནག་མི་འབོར་མང་ཤོས་གཉིས་པ་ཡིན་ནའང་། དེ་སྔོན་ཕྲུ་གུ་གཅིག་གི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ན་གཞོན་གྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པར་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོའི་ཐོག་གདོང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་མི་འབོར་ནི་སྤར་མོ་གང་ལས་མེད་སྟབས་བློ་འཚབ་ལོས་བྱེད། ད་ལྟ་ནས་ལས་འགུལ་མ་སྤེལ་ན་འཕྱི་དྲགས་ཀྱི་རེད། སོང་ཙང་ན་ཚོད་དར་མ་ཚོ། ལྷག་པར་དུ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་བློ་གཏིང་ཟབ་པོ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏང་བའི་ཐོག་ནས་རང་ལོ་ ༢༥ ཡོལ་ཕྱིན་ཕྲུ་གུའི་ཨ་མ་བྱེད་ཐུབ་པར་ངེས་པར་དུ་འབད་བརྩོན་གནང་རོགས། འཕྱི་དྲགས་ན་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཐོག་ནས་མ་བུ་གཉིས་ལ་དཀའ་ངལ་ཚབས་ཆེ་དེ་འདྲ་འཕྲད་སྲིད་པ་རེད། སྔ་འཕྲོས་ལོ་ཁ་ཤས་རིང་སྡུག་རུས་རྒྱག་ཐུབ་ན་དེའི་རྗེས་ཕྲུ་གུ་ལ་དུས་ཚོད་དེ་ཙམ་གཏོང་དགོས་པ་མ་རེད། མི་རབས་རྒན་པ་ཚོར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་སློབ་སྦྱོང་སོགས་གང་ཡང་མེད་པའི་སྐབས་ཕྲུ་གུ་བརྒྱད་ནས་བཅུ་དེ་འདྲ་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཐུབ་དུས་དེང་སྐབས་ཆ་རྐྱེན་མཐུན་རྐྱེན་སོགས་བཟང་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་འཕྲད་ཀྱི་མ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ལོ་ཁ་ཤས་རིང་སྡུག་དཀའ་ལས་རྒྱག་ཐུབ་པའི་སེམས་ཤུགས་ངེས་པར་དུ་དགོས་རེད། ཕྲུ་གུའི་ཨ་མ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀར་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཡོད་རེད། བརྩེ་བའི་མོ་གཞོན་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕྲུ་གུ་གཉིས་ལས་མི་ཉུང་བ་ངེས་པར་དུ་སྐྱེས་རོགས་གནང་། འདི་ངའི་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་ཡིན། འགའ་རེས་གྲངས་འབོར་ལས་སྤུས་ཀ་གལ་ཆེ་བ་རེད་བསམ་སྲིད། གྲངས་འབོར་མེད་ན་སྤུས་ཀ་གང་ནས་ཡོང་།
བོད་མི་ཕན་ཚུན་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལམ་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད།
སྤྱིར་གཉེན་སྒྲིག་སུ་དང་མཉམ་དུ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་སྒེར་གྱི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་རེད། ཡིན་ནའང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཇི་སྲིད་བོད་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རང་གི་ཐོག་ཏུ་བབས་པའི་འོས་འགན་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ། རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་དབང་འོག་ང་ཚོའི་མི་རིགས་རྩ་བརླག་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་སྔར་ལས་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཆགས་ཡོད། བོད་ནང་རང་དབང་མེད་པར་བརྟེན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། ཕ་མ་རྣམས་སོ་སོའི་བུ་ཕྲུག་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་གནས་སྟངས་ཇི་ཆགས་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ཆུང་དུས་ནས་སློབ་གསོ་བརྒྱབ་ན་ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་བརྟན་པོ་སྡོད་ཀྱི་རེད། ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་ནས་སློབ་གསོ་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་གནད་དགག་ཆེན་པོ་ཡིན་ཙང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་གཏན་འཇགས་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པའི་སྒོ་ནས་བོད་པའི་ཕྲུ་གུའི་བསམ་བློ་རྒྱ་རིགས་ཅན་དུ་སྒྱུར་བཞིན་ཡོད།
མི་རིགས་གཞན་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ན་སོ་སོའི་ཕྲུ་གུ་དེ་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠ མ་གཏོགས་བོད་པ་ཆགས་ཀྱི་མེད། ད་དུང་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ཡང་མི་རིགས་གཞན་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ན་གནས་སྟངས་ཇི་ཆགས་གསལ་པོ་རེད། མི་ཐོག་གསུམ་ཙམ་རྗེས་ལ་སོ་སོའི་མི་རིགས་བརླག་འགྲོ་ཡི་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་པ་རྒྱ་རིགས་མཉམ་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུར་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་འབེབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་གདོང་ལེན་དུ་ང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཁོ་ནའི་མཉམ་གཉེན་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ན་གཞོན་ཚོ། བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་རོགས་གནང་། སོ་སོའི་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་གི་འདོད་པ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེ་བ་རེད།
བོད་ཕྲུག་རྣམས་ལ་རང་གི་སྐད་དང་། ཡི་གེ་བསླབ་དགོས།
བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཡིན། རང་ལ་སྤོབས་པ་དང་། གཞན་ལ་ངོམས་སུ་ཆོག་པ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ནི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ནང་དུ་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་མ་ཤེས་ན་བོད་མི་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་རེད། རང་གི་ནང་མི་མི་རབས་རྒན་པ་དང་སྤུན་མཆེད་རྣམས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་ཡི་རེད། རང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་བུད་འགྲོ་ཡི་རེད། ཁེར་རྐྱང་གི་ཚོར་བ་སླེབས་པ་མ་ཟད། ནམ་ཞིག་རང་གི་མི་ཚེའི་ནང་རང་ཉིད་མི་རིགས་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཆ་མ་རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ནས་སེམས་པ་སྐྱོ་ཞིང་འགྱོད་པ་སྐྱེ་ཡི་རེད། དེ་དུས་འཕྱི་དྲགས་ཚར་རེད། དེ་ནི་རང་གི་སྒེར་གྱི་གྱོང་གུན་རེད། བོད་མི་རིགས་ལ་ཆ་མཚོན་ན། སྐད་ཡིག་མ་ཤེས་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་རིམ་པས་རྩ་བརླག་འགྲོ་ཡི་རེད། མི་རིགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན་བོད་མི་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་དོན་གོ་ཆོད་ཡོད་མ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཁོར་ཡུག་དང་མཐུན་རྐྱེན་མི་འདུག་ཟེར་ནས་ཁག་དཀྲི་བྱས་ནས་བསྡད་ན་གང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད། ཁོར་ཡུག་དང་མཐུན་རྐྱེན་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟོ་དགོས་རེད། སོ་སོས་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་མི་འགྲུབ་པའི་བྱ་བ་ཧ་ལམ་ཡོད་མ་རེད། ཁེ་ན་ཌར་ཡོད་པའི་མིང་སྲིང་གཉིས་ལ་ལྟོས་དང་། ནང་ལ་བོད་སྐད་ཤེས་མཁན་པཱ་ལགས་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་མེད་ནའང་མིང་སྲིང་གཉིས་ཀ་བོད་སྐད་དང་བོད་ཡིག་གང་འདྲ་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱི་འདུག ཁོང་གཉིས་ནང་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སྐྱེས་ཤིང་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བཞིན་པའི་བོད་ཕྲུག་འགའ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག འགན་གཙོ་བོ་དེ་ཕ་མ་གཉིས་ནས་ཁྱེར་དགོས་རེད། ཕ་མ་ཡ་གཅིག་བོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གནང་ཐུབ་ན། ཕ་མ་གཉིས་ཀ་བོད་པ་ཡིན་པ་རྣམས་དེ་བས་ཀྱང་གནང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ལ་གནང་དགོས་ཀྱི་རེད། བྱིས་པའི་དུས་ནས་བོད་སྐད་བསླབ་ཐུབ་ན་ལས་སླ་པོ་ཡོད་རེད། འཕྱི་དྲགས་ན་ཁག་པོ་ཡོང་གི་རེད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་བཞི་ནས་གཅིག་རེད།
མདོ་དོན་ཉེ་ཆར་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཞེས་པ་བོད་མི་རིགས་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བའི་སྲིད་བྱུས་ངན་པ་དེར་ང་ཚོ་བོད་མི་དཀྱུས་མ་མི་རེ་ངོ་རེས་གོང་གསལ་གནད་དོན་ཁག་ལག་བསྟར་གྱིས་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་རེད། རང་ལ་འདོད་འདུན་ཡོད་ན་ཐབས་ལམ་མང་པོ་ཡོད། རང་ལ་འདོད་འདུན་མེད་ན་ཁག་འདོགས་ས་མང་པོ་ཡོད། གཙོ་བོ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཡོད་མེད་དང་འགན་ཁུར་ལྷག་བསམ་ཡོད་མེད་རེད། སོ་སོའི་བདེ་དོན་ཁོ་ནར་བསམ་ན་དུད་འགྲོ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད། ང་ཚོ་ནི་བསམ་བློ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་པའི་མི་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཆོས་དད་ཡོད་མཁན་བོད་མི་ཡིན་ཙང་སྒེར་ལས་སྤྱི་བ་གལ་འགངས་ཆེ་བ་རྩིས་དགོས་རེད། བོད་སྤྱི་དོན་བསམས་ནས་འཁུར་བླངས་ན་ལམ་འགྲོ་ཡོང་གི་རེད་ལ་གྲོགས་འཕྲིན་ལས་ཀྱང་ཡོང་གི་རེད། ང་ཚོའི་མི་ཚེ་ལ་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ན་རིང་པོ་མ་རེད་ལ་སང་ཉིན་མི་འཆི་བའི་ངེས་པའང་མེད། འོན་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་དེ་ཇི་སྲིད་ནམ་གནས་བར་དུ་གནས་དགོས་པས་ན། ཐུགས་བསམ་བཞེས་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས། བོད་མིའི་རིགས་ལ་སྐྱེས་པ་དེ་གོ་ཆོད་པ་བྱེད་དགོས་རེད། དེ་མིན་བོད་སྤྱི་དོན་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་མ་ཞུས་པར་ང་བོད་པ་ཡིན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་དད་པ་ཡོད། བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་ཡོད་སོགས་ཇི་ཙམ་བཤད་རུང་སྟོང་པ་རེད། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་བྱེད་རོགས། ད་ལྟ་མ་བྱས་ན་ག་དུས་བྱེད། ང་ཚོས་མ་བྱས་ན་སུས་བྱེད། བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏང་རོགས། འདི་དག་ནི་ངའི་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པའི་ཁ་ཏ་ཚིག་གསུམ་ཡིན་ལ་ཁ་ཆེམས་ཀྱང་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་དུ་བོད་རྒྱལ་ལོ།།
