སྐུ་དྲག་འཚོལ་བ། – བུ་རིག་ལྡན།

བོད་ས་རྒྱ་དམར་གྱིས་ཁྲིམས་འགལ་ཐོག་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་ནས་བཟུང་།  བོད་ནང་ལ་ “སྐུ་དྲགས་” རྩ་མེད་བཟོ་དགོས་པའི་ཚ་རླབས་ཤིག་འཕྱུར་བ་རེད། “བཤུ་གཞོག་གྲལ་རིམ་མེད་པར་བཟོས་ནས་དམངས་ལ་རང་དབང་སྤྲོད་”པའི་དར་ཆའི་འོག་ནས་བོད་ཀྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་ལ་གཏོར་རྒོལ་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་བཏང་བ་མ་ཟད། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་དེང་གི་དུས་སུ་ད་དུང་ཡང་གཏོང་བཞིན་ཡོད།

ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བཤད་ན་བོད་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཏོགས་པའི་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་དུ་སྐུ་དྲག་རིང་ལུགས་བྱུང་མྱོང་ཡོད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྦེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད།  དེ་ནི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་དང་།  དབང་གྲགས་སོགས་ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་བྱས་ཏེ་འོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་རེད་ལ།  དེར་ཕ་དཔོན་པོ་ཡིན་ན་དེའི་བུ་ཡང་དཔོན་པོ་ཆགས་འགྲོ་བ་ཞིག་དང་།  ཕ་གཡོག་པོ་ཡིན་ན་དེའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱང་གཡོག་པོ་རང་དུ་གནས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ད་གཟོད་སྐུ་དྲགས་ལམ་ལུགས་སུ་འབོད་པ་རེད།  འོན་ཀྱང་།  དེང་སྐབས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་དྲགས་ཟེར་བ་དེ་སུ་ཡིན་ནམ། ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ། 

རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་ “སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱི་སྐུ་དྲག་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་སློང་བྱེད་ཀྱི་འདུག་” ཅེས་པའི་ཉེས་མིང་འགེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མོད། དོན་དངོས་སུ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཡར་སྔོན་གྱི་སྐུ་དྲག་རིང་ལུགས་དེར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ན་ནི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་གྲིབ་གཟུགས་ཡིན་པ་ལོང་བས་ཀྱང་མཐོང་ཚོད་ཡིན་ཏེ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ནི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་དབང་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་དྲག་སྤྱོད་ལམ་ལུགས་ནས་ཆེས་ཆེར་བརྒལ་བའི་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་ཡོད།

གལ་སྲིད་རྒྱ་དམར་གྱིས་བཤད་ཀྱིན་པའི་ “སྐུ་དྲག་རིང་ལུགས་” ནི་ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་གྱི་ལམ་ལུགས་དེར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པར། མིའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཞིག་སྟེ། སྔོན་གྱི་རྣམ་པ་འགྱུར་བའི་ “སྐུ་དྲག་”ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད་ན། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་རང་དང་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དག་ནི་རྣམ་པ་འགྱུར་བའི་ “སྐུ་དྲག་”གི་དཔེར་མཚོན་གསོན་པོ་གཅིག་པུ་དེ་ཆགས་ཡོད།

རྣམ་པ་འགྱུར་བའི་“སྐུ་དྲག་”ཟེར་བ་ནི་ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་གྱིས་འོང་བ་ཞིག་ཡིན་མི་དགོས་པ་མ་ཟད། མཐའ་ན་དེ་སྔོན་གཡོག་པོ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་“སྐུ་དྲག་”ཏུ་འགྱུར་ཆོག་པ་ཞིག་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ན་དེ་ནི་ “མི་ངན་ལ་དབང་ཐེབས་ན་ཁྱི་རྒན་ལ་སྒ་གཏོད་” ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ད་དུང་ཁ་གསལ་ཙམ་བརྗོད་ན།  ཡོད་ཚད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞེན་འདོད་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་(ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་)དབང་ཤུགས་བེད་སྤྱད་དེ། ཕ་རོལ་བའི་མགོ་གནོན་ཐབས་བྱེད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་རེད།  དེའི་དཔེར་མཚོན་དུ་ཡང་རྒྱ་དམར་སྲིད་གཞུང་དང་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མང་ཤོས་འཇོག་ཆོག་པ་སྟེ།  མའོ་ཡིས་ཞིང་དབུལ་མི་དམངས་ངན་སློང་གིས་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གི་ལག་ནས་དབང་ཆ་འཕྲོགས་རྗེས། ཞིང་དབུལ་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཐོན་པའི་ “དཔོན་རིགས་” ཚོས་མི་མང་དམར་གསོད་ཀྱི་ཁྲག་གི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་སོང་བ་ལྟ་བུ་རེད།

བསམ་བློའི་ཐོག་གི་“སྐུ་དྲག་”ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་དུའང་རྙེད་དུ་ཡོད་ལ། གཞུང་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཁུངས་ཁག དགོན་སྡེ་དང་།  སློབ་གྲྭ།  མཐའ་ན་རྒན་གསོ་ཁང་སོགས་སུ་ཡང་ཡོད་ངེས་པ་ཞིག་རེད།  འདི་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་གཞིའི་རིན་ཐང་།  བསམ་བློའི་གོ་རྟོགས་ཞན་པའི་མིའི་(ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ཙམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ཙམ་མམ། ཡང་ན་བརྡ་ཙམ་ལས་དོན་གྱི་སྙིང་བོ་མ་ལོན་པའི་དཔེ་ཆ་བ་དང་རང་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་རང་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་བསམ་བློ་མེད་པའི་)རིགས་ཀྱི་ཞན་ཆ་གཙོ་བོ་དེ་རེད།

འདི་ལྟའི་སྐུ་དྲག་ནི་དུས་རབས་འདིའི་མིའི་རིགས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་རང་ཡུལ་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར་བའི་འཐབ་རྩོད་པ་ཚོའི་ “དགྲ་བོ” ངོ་མ་དེ་ཡིན།  དགྲ་བོ་འདིར་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པས། དགྲ་བོ་འདིར་ང་ཚོ་གང་ནས་ཐུག་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་འཐབ་རྩོད་བྱ་དགོས།  འདི་ནི་མིའི་རང་དབང་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་མཁན་གྱི་གཏེ་བོ་དེ་རེད།