རང་གི་དང་བོའི་སྐད། རུས་པའི་ནང་གི་རྐང་།

བསྟན་འཛིན་ཟླ་བ།

དེ་རིང་ངས་བཤད་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་ནི་ཛ་དྲག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན་ལ། མགྱོགས་ནས་མྱུར་དུ་རག་དགོས་པའི་རང་དབང་དང་རང་བཙན་གྱི་སྐོར་དེ་འདྲ་ཡང་མིན། ངའི་སྐད་ཆ་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱང་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཟེར་བའི་རྒྱའི་བཙན་གནོན་འོག་གི་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཙམ་ཞིག་མིན་པར། དེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཞིག་ནང་ཁྱབ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་གོ་དགོས་པ་དང་། ནང་བཅུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བོད་རིགས་ཀྱི་གདོད་མའི་ཕ་ས་འདི་ཚོ་གཅིག་བུ་མ་ཟད། དེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཤིག་གི་ནང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་པའི་བོད་དང་བོད་རིགས་ཚང་མར་གོ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ངའི་བཤད་འདོད་པ་འདི་ལ་རྒྱལ་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་ལ། དེང་གི་སྲིད་དོན་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་མེད། དེ་བས་རྒྱབ་ཁབ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞིར་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཞན་གང་ཡང་མིན་པར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཅེས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ད་བར་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་ལ་བཤད་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། སྐད་ཆ་འདི་བཤད་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་གར་ལ་མགོན་སྐྱབས་ཞུས་པའི་གནས་ཚུལ་ཙམ་གྱིས་མི་ཚད་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ལ་ལག་པ་བཟེད་པའང་ཉུང་ཉུང་ཞིག་མིན། གང་ལྟར་སྐད་ཆ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱ་རྩིས་མིན་པར་སྐད་ཆ་འདིའི་གོ་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་ཞིག་གཅོད་འདོད་སྐྱེས་བྱུང་།

ལར་ནས་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གླེགས་བམ་མང་བོའི་ནང་བོད་ནས་ཨ་མདོར་ཕེབས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་།  ཨ་མདོ་ནས་བོད་ལ་བྱོན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རྗོད་ཚིག་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། ལ་དྭགས་ནས་བོད་དུ་ཐུགས་གཉེར་ལ་བྱོན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལྷོ་འབྲུག་ནས་བོད་ལ་ལོག་ཕེབས་གནང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རྗོད་ཚིག་ཀྱང་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། རྗོད་ཚིག་འདི་ཚོའི་ནང་གི་བོད་ཅེས་པ་ནི་དབུས་གཙང་མཐིལ་ཙམ་ལ་གོ་ཡི་ཡོད་ནའང་། རྗོད་ཚིག་འདི་ཚོ་རྩོམ་མཁན་གྱི་བསམ་བློའི་ནང་རང་ཉིད་བོད་སྐད་ཤོད་མཁན་མིན་པ་དང་། བོད་རིགས་མིན་པའི་འདུ་ཤེས་ནམ་ཡང་སྐྱེ་མྱོང་མེད་པ་དེ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ལའང་<<བཙན་བྱོལ་ནང་གི་དམངས་གཙོ།>>(ཐའེ་ཝན་གྱི་སློབ་དཔོན་སུའུ་ཅང་ཧོང་གིས་བརྩམས། ཤ་འབྲོང་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོས་བསྒྱུར། p.174) ཞེས་པར། ”འབྲུག་ནི་བོད་རིགས་(སྒྲ་ཡངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་)ཀྱིས་བཙུགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་རེད།” ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་དཔེ་མཚོན་སྣང་། ”རྒྱལ་ལོ། རྒྱལ་ལོ། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་ལྷ་རྒྱལ་ལོ།” ཞེས་སོགས་ཀྱི་འབྲུག་གཞས་སྙན་པོ་དེ་ཚོ་ཐོས་ན་ང་ཚོར་ཡང་དུང་བ་ལོས་སྐྱེས། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་། རྫོང་ཁ་ཡི་གེ བྷོ་ཊིའི་ཡི་གེ་སོགས་མིང་གང་ཞིག་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཕ་སྐད་གཞི་ལ་བཞག་ནས་བཟོས་པའི་དབྱངས་གསལ་སོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་མཚོན་ཡི་གེ་འདི་ལས་ལོགས་སུ་མེད། (འདི་ལ་དེང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་དང་དེའི་རྒྱལ་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད།) དེ་ལྟ་ནའང་ད་ལྟའི་ཆར་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མང་དག་ཅིག་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་འདིའི་གོ་ཡུལ་ལ་རྒྱའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་གི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཙམ་ལ་བསམ་གྱི་འདུག་ལ། ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ཐ་དད་ཡིན་ཚེ་སྐད་ཡིག་ཀྱང་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པ་ལྟ་བུར་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་ནི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་བསམ་ཚུལ་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་ལས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་སྐྱེ་འཆི་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱིས་སེམས་ཁུར་བྱེད་སྟངས་ཤིག་མ་རེད། རྒྱའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་གི་བོད་རིགས་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་མང་ཤོས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། བོད་སྐད་སྨྲ་བའི་མང་ཤོས་ཀྱང་ཡིན་པར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཁྲོད་ཀྱི་གལ་ཆེ་ཤོས་ལོས་ཀྱང་ཡིན་མོད། བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ལ་ཚུད་མེད་པར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གནད་དོན་ཧྲིལ་བོའང་རྒྱའི་འོག་ཏུ་མེད་པ་རེད།

མཚམས་འདི་ནས་ང་ཚོས་འཇེའུ་མི་རིགས་ལ་དཔེ་ལྟོས་ཤིག་བྱོས་དང་།  ད་ལྟའི་ཆར་འཇེའུ་མི་རིགས་ནི་བྱང་ཨ་རིས་གཙོས་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོའི་ནང་ཁ་འཐོར་ནས་ཡོད་ལ། དཀྱིལ་ཤར་ཡུལ་གྲུའི་ཁོངས་སུ་ཨི་ཛི་རལ་(Israel)ཟེར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན། ད་ལྟ་ཨ་རིའི་ནང་གི་འཇེའུ་མི་རིགས་དེ་ཚོ་ཨ་རི་བ་ཡིན་པ་ལས་ཨི་ཛི་རལ་བ་མིན་ནའང་། ཁོ་ཚོ་ཚང་མ་འཇེའུ་མི་རིགས་ཡིན་པ་གཅིག་པ་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་དེང་གི་ཆར་ང་ཚོའི་བོད་རིགས་ཀྱང་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་བོད་རིགས་ཚོ་དེང་གི་རྒྱ་གར་བར་འདོད་དགོས་ལ། པ་ཀི་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་བོད་རིགས་ཚོ་པ་ཀི་སི་ཐན་པར་བཤད་དགོས་མོད་ཀྱང་ང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་རིགས་ཡིན་པ་གཅིག་པ་ཆགས་ཡོད། དེ་བས་མཐོ་སྒང་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བརྡ་སྐད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དབྱངས་གསལ་སོ་བཞིའི་བདག་པོ་ཡིན་པ་འདྲ་མཉམ་ཆགས་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་ལ་གཟི་འོད་འཕྲོ་བཞིན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པའང་འདྲ་མཉམ་ཆགས་ཡོད། རིག་པའི་བང་མཛོད་ཆེན་པོ་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་དུ་གྲགས་པའི་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་དཔེ་ཚོགས་འདི་ཚོ་དང་། དཔེ་ཚོགས་འདི་ཚོ་སྐྲུན་མཁན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཉིས་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་ལྷག་དང་། མཁས་གྲུབ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་བོའི་རྔུལ་ཆུའི་རིན་འབབ་ཀྱང་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་ལ་དབང་བ་ཡིན། ང་ཚོས་དཔེ་མཚོན་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་བལྟས་ན། སྔོན་དུས་ཀྱི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཁྲོད་ན་ཉི་ཟླ་ལྟར་གསལ་བའི་སྦལ་ཏི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞུ་བ་དེ་སྦལ་ཏི་བ་རེད་ལ། ཟངས་དཀར་ལོ་ཙཱ་བ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཞུ་བ་དེ་ཟངས་དཀར་བ་རེད། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོའི་བོད་མི་ཚོས་བོད་རིགས་ཡིན་ན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོངས་མི་ཡིན་དགོས་པ་དང་། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོངས་མི་ཡིན་ན་བོད་རིགས་ཁེ་གཙང་ཡིན་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་ལྟ་ཚུལ་རྙིང་བ་དེ་ཚོ་གཙང་སེལ་བྱེད་པའི་དུས་ལ་བབ་ཡོད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གནད་དོན་ལས་གཞན་རིག་གཞུང་སྐོར་གྱི་བྱ་འགུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཟེར་བའི་ས་ཁོངས་འདི་ཙམ་ཞིག་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས་མ་བསྡད་པར་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་སྒང་གཤོང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཁྱབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་ལྟ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གཞིས་བཞུགས་བོད་མིའི་བོད་སྐད་གཙང་མའི་ལས་འགུལ་ལ་བོད་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་སོ་ཅོག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཉམ་ཞུགས་བྱ་དགོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་གསར་བ་ཁ་འབྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་ནི་གཞན་གང་ཡང་མིན་པར་གོང་གསལ་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་ངོམ་དུ་རི་བའི་མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་འདི་ཚོར་བདག་པོ་རྒྱག་ལུགས་ཤིག་རེད།

སྐད་ཆ་འདི་ལྟར་བཤད་ཚེ་བོད་མི་བློ་ཆུང་སྐོར་ཞིག་གིས་ང་ཚོས་རང་གི་མགོ་ཐོན་གྱི་མེད་དུས་གཞན་ལ་རོགས་རམ་མི་ཡོང་ཟེར་གྱི་འདུག ལྟ་ཚུལ་འདི་དབྱེ་ཞིབ་མེད་པའི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་བསམ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་གཞན་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་མི་ཐུབ་ནའང་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་རོགས་རམ་གང་འཚམ་བྱེད་ཐུབ་ལ། རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་ནི་ཚད་ལྡན་གྱི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་རྒྱལ་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་ལ་རོགས་རེས་བྱ་ཆོག་ཅིང་། ལྷག་པར་དམངས་གཙོའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་མི་རིགས་རང་རང་གི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་རྒྱུད་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་བས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་བཞིན་རྒྱ་གར་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་སྐད་ཆ་རྒྱ་གར་མཐོ་རིམ་མི་སྣས་ཀྱང་བཤད་མྱོང་ཡོད། <<བོད་ཀྱི་དུས་བབ།>> (༢༠༡༡།༨།༢༠) གསར་ཤོག་སྟེང་དེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཚན་པ་ཞིག་འཁོད་དོན། “ ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་ཁ་གཏད་ཚོགས་པ་བྷེ་ཇེ་པེ་(BJP)མགྲིན་ཚབ་པ་སྐུ་ཞབས་ཝེ་ཇཱ་ཡ་ལགས་ཀྱིས་གྲོས་ཚོགས་སུ་བོད་སྐད་ཡིག་རྒྱ་གར་རྩ་ཁྲིམས་ནང་ངོས་འཛིན་བྱ་དགོས་པའི་གྲོས་གཞི་བཏོན་ཡོད་འདུག གྲོས་གཞིའི་ནང་བོད་སྐད་ཡིག་རྒྱ་གར་རྩ་ཁྲིམས་ནང་ངོས་འཛིན་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་སྐམ་ས་ལས་ལོགས་སུ་ཟུར་འབུད་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དོར་ཏེ། རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་ཡིན་བསམ་པའི་བློ་ཐག་ཉེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང་།  བྷོ་ཊིའི་སྐད་ཡིག་དེ་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་མངའ་སྡེ་ཇཱ་མི་ཀ་ཤི་མིར། ཧི་མ་ཅལ། ཨུ་ཏར་ཀན། ནུབ་བྷང་གལ། འབྲས་ལྗོངས། ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེ་སོགས་ཀྱི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་འབྲུག་དང་། བལ་ཡུལ། བོད། རྒྱ་ནག སོག་པོ། པཱ་ཀི་སི་ཐན་བཅས་ཀྱི་ནང་ཡི་གེ་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། བོད་སྐད་ཡིག་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་བྱས་པ་དེས། རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་དང་། མི་རིགས་འདྲ་མིན་བར་གྱི་ཆོས་ལུགས་དང་། རིག་གཞུང་གི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་བོར་མཚོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞིག་གསལ་ཡོད་འདུག” ཅེས་འཁོད་ཡོད།

༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ས་མཚམས་སོ་སོར་ཕྱེ་གནང་མཛད་སོང་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གཞུང་གི་དབྱེ་བ་གསལ་བོ་ངོས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁོངས་གཞན་གྱི་བོད་རིགས་ཚོར་མི་རིགས་རང་གི་རིག་གཞུང་གི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་དགོས་པར་འདོད། དེ་ཡང་གསལ་བོ་བཤད་ན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་ཁུལ་གྱི་མི་མང་ཚོར་མཚོན་ན་རང་གི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་རྒྱུད་འཛིན་དང་དར་སྤེལ། དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་མཚན་ཉིད་རྩོད་གྲྭ་འཛུགས་པ་སོགས་ལ་རོགས་ཕན་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་ཚོ་རེད། ངའི་བསམ་ཚུལ་འདི་ཚོ་དང་བསམ་ཚུལ་འདི་ཚོ་ལག་ཏུ་བསྟར་འདོད་ཀྱི་གོ་རིམ་ནང་ལ་དྭགས་པ་དང་འབྲས་ལྗོངས་པ། འབྲུག་པ་དང་མོན་པ་སོགས་ཀྱི་སྙིང་ཉེ་བའི་གྲོགས་པོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་མྱོང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ཁྲོད་ན་གོ་འཛོལ་ཞིག་ཡོད་པའང་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མྱོང་། ཁོང་ཚོ་ཡང་ང་ཚོའི་བོད་མི་འགའ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བོད་རིགས་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཡིན་དགོས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ཡོད་ན་བོད་རིགས་ཡིན་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་བསམ་ཚུལ་ཕྱོགས་རེ་བ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རང་ཉིད་བོད་རིགས་ཡིན་ན་རྒྱ་མིའི་དབང་འོག་ཏུ་མེད་པ་དང་། རྒྱ་གར་བ་སོགས་མི་རིགས་གཞན་ཡིན་ན་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཚང་མ་བོད་དང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་སྟབས། རང་གི་རྒྱུད་ཁུངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གསལ་བོ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཡང་ཤེས་ཚོར་བྱུང་། ང་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་སློབ་གྲྭའི་རྭ་དང་ཆོས་ཀྱི་གྲྭ། ཟ་ཁང་དང་ཚོང་ཁང་སོགས་ཀྱི་ལས་སྒོ་མང་བོར་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་གོང་གསལ་གྲོགས་པོ་ལ་ལས་ཟ་མའི་མིང་དང་ཅ་དངོས་ཀྱི་མིང་སོགས་དབྱིན་སྐད་འཆལ་འཆོལ་ཞིག་གིས་བརྡ་འཕྲོད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ལ། <<ཤེས་བྱ།>>དང་<<བོད་ཀྱི་དུས་བབ།>>ལྟ་བུའི་བོད་ཡིག་གསར་ཤོག་འདི་ཚོ་ཉོ་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་བར་འདུག དེ་བས་ངས་ཁོང་ཚོར་ང་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་ཡང་རིག་གཞུང་གི་རྩ་བ་དང་། སྐད་ཡིག་གི་སྒྲིག་གཞི་གཅིག་པ་སོགས་ཀྱི་གོང་གསལ་གནས་ལུགས་དེ་ཚོ་བགྲངས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་རུས་པའི་ནང་ན་རྐང་ཡོད་ན་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཉིས་པ་བསྐྱུར་ཏེ་རང་གི་མེས་པོ་ཚོས་བཤད་མྱོང་བའི་དང་བོའི་ཕ་སྐད་དེར་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པའི་སྐོར་བཤད་ཚེ་ད་སྔ་གྲོགས་པོ་སུས་ཀྱང་ངའི་ལྟ་ཚུལ་འདི་ལ་དགག་པ་བརྒྱབ་མ་བྱུང་ལ། ད་དུང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་འདུག

ཡང་དེང་གི་ཆར་ཕྱི་སྡོད་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་གྲྭ་ས་ནས་ཕེབས་པའི་གྲྭ་བ་འགའ་རེ་དང་། སློབ་གྲྭ་ནས་ཡོང་བའི་སློབ་མ་སྐོར་རེས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་སྐད་གཙང་མའི་ནང་དབྱིན་ཧིན་གང་རུང་གི་མིང་བརྡ་རེ་བཅུག་ནས་ངོམ་སོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། འདི་ནི་ངོ་མ་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་རེད་ལ། དེང་གི་སྐད་ཆས་བཤད་ན་ཀླད་པ་མེད་པའི་གྲས་ཀྱང་ཡིན་པས་གླེང་རིན་ག་ལ་ཡོད།

སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོ་སུ་ཡིན་ཀྱང་རང་རང་སྐྱེ་སའི་ལུང་སྐད་རེ་ཁུར་ཡོང་ནས་བོད་མི་གཞན་ལ་བརྡ་མི་འཕྲོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་རང་གིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེར་རིན་ཐང་མེད་པར་འདོད་པ་དང་།  བདག་པོ་མ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན་རང་ཉིད་བོད་རིགས་སུ་སྐྱེས་རྗེས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་དང་བོ་དེ་ཡིན་ལ། དུས་རབས་གསར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་ཕ་མེས་ཀྱི་རུས་རྐང་ངོ་མི་ཤེས་པའི་མི་བུ་བླུན་པོ་དེ་ཆགས་པ་རེད་སྙམ། ད་ལྟ་ང་ཚོར་བོད་སྐད་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོ་ཐུབ་པའི་ཐུན་མོང་གི་སྤྱི་སྐད་ཅིག་ད་དུང་གྲུབ་མེད་པས། ང་ཚོ་ཚང་མས་དེའི་ཕྱོགས་ལ་འབད་པ་བྱེད་དགོས་ལ། ལས་དོན་དེའི་གོ་རིམ་ཧྲིལ་བོའི་ནང་དེང་གི་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་འདི་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ། པ་ཀི་སི་ཐན་དང་འབྲུག་ཡུལ་སོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འགན་ཁུར་ཡོད་ལ་དབང་ཚད་ཀྱང་ཡོད་པར་འདོད། དེ་ལྟར་ང་ཚོས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པ་དེ་ཚོ་གཙང་སེལ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཅེས་པ་དེར་བསམ་བློ་རེ་བཏང་ཚེ། དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་དང་སྐྱ་འཐབ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་པར་རིག་གཞུང་གི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཡིན་པ་མཐོང་ཐུབ་པར་བརྟེན། འདིའི་ཁྱབ་ཡུལ་ལ་བོད་སྐད་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད།

དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དུ་འབོད་པ་འདི་ལས་གཞན་ད་དུང་སྨད་མདོ་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མར་ཞིག་བལྟས་ན། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་རིགས་ལ་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་བཙུགས་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཁོངས་སུ་མ་བཞག་པའི་བོད་ས་དང་དེར་འཚོ་བའི་བོད་རིགས་ཚོར་ཁྱབ་དགོས་ལ། སྟོད་མངའ་རིས་ཕྱོགས་ལ་ཡར་ཞིག་བལྟས་ན། ད་ལྟ་དངོས་སུ་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བྲུ་ཤ་(Gilgit)དང་། སྦལ་ཏི།(Baltistan) རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་གར་ཞ་(Lahul)དང་ཁུ་ནུ།(Kinnaur) སྤི་ཏི།(Spiti) དཔལ་དར།(Gulabgarh) ཟངས་དཀར།(Zanskar) ལ་དྭགས།(Ladakh) ནུབ་ར།(Nubra) དེ་བཞིན་དུ་ཨུ་ཊ་རན་ཆལ་(Uttaranchal) ནུབ་བྷལ་གལ་མངའ་སྡེའི་(WestBengal)ཆ་ཤས་སོགས། དེང་གི་ཤིན་ཅང་(xinjiang)ནང་གི་ཡར་ཁེན་(Yarkand)སོགས་ལི་ཡུལ་དང་དེའི་ནུབ་རྒྱུད། བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་ཛུམ་ལི་(Jumla)དང་།  དོལ་བོ།(Dolpa) གློ་སྨན་ཐང་།(Mustang) གཉི་ཤང་།(Manang) ཡོལ་མོ།(Langtang) ཤར་བ།(Solukhumbu ) རྟ་མང་(Tamang)སོགས་ཚུད་དགོས་པ་དང་། བར་ལྷོ་མོན་ཕྱོགས་ལ་ཚུར་ཞིག་བལྟས་ན། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་(Bhutan)དང་།  རྒྱ་གར་ཁོངས་ཀྱི་འབྲས་ལྗོངས།(Sikkim) མོན་པ་(Mon)དང་ཀློ་བ་(Lonagpo)སོགས་འདུ་དགོས་པར་འདོད། གཞན་ཡང་བྱང་ཧོར་སོག་གི་ཡུལ་ལ་ཕར་ཞིག་བལྟས་ན་དེང་གི་ཤིན་ཅང་ནང་གི་ཨོ་རོད་ཚོ་བཞིར་གྲགས་པ་འདི་ཚོ་དང་། ཕྱི་སོག་(Mongolia)དང་ནང་སོག(InnerMongolia)  ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་པོ་རད་ཐི་(Buryatia)དང་།  ཐུའུ་ཝ།(Tuva) ཁལ་མིག་(Kalmykia)སོགས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་གནང་མཁན་གྱི་ས་ཁུལ་འདི་ཚོར་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྙམ་ཞིང་། ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བཞི་བཅུ་ལྷག་གི་ནང་འཐོར་སྡོད་བྱས་ཡོད་པའི་བོད་དང་བོད་རིགས་ཚོར་བསམ་དགོས་པའང་སྨོས་མེད་ཡིན་པར་འདོད།

བྱང་ཧོར་སོག་གི་ཡུལ་ལས་གཞན་པའི་གོང་གསལ་ས་ཁུལ་འདི་ཚོའི་ནང་ད་ལྟ་ཡོངས་རྫོགས་བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའམ། ཡང་ན་ཕྱེད་ཀ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པ། མ་མཐའ་ཡང་རང་གི་ཕ་མེས་ཚོས་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་རིང་བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱས་མྱོང་བའམ། ད་ལྟ་རང་གི་ཕ་སྐད་ནང་བོད་སྐད་ཀྱི་བྲོ་བ་གཏན་ཡལ་དུ་སོང་མེད་པའི་ས་ཁུལ་ཞེ་གཅིག་ཡིན་པར་སྙམ། འདི་དག་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཙམ་དང་འཆར་སྣང་ཙམ་མིན་པར་ས་ཁུལ་ལ་ལར་རང་ཉིད་དངོས་སུ་སོང་མྱོང་ཡོད་ཅིང་། ཡང་འགའ་རེར་ས་གནས་དེ་དང་དེའི་གྲོགས་པོ་ཁག་ལས་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། སྐོར་ཞིག་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ལས་དོན་དངོས་ར་འཕྲོད་བྱུང་བ་དག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁུངས་ལུང་དང་བཅས་འདི་ལས་ཅུང་ཟད་རྒྱས་ཙམ་བྲིས་ན་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོར་ངེས་ཀྱང་མང་དུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས།

མདོར་དྲིལ་ན་གྲོགས་པོ་ཚོར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གོ་རིམ་ནང་ལོག་རྟོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་དང་། སྐད་ཆ་འདིའི་གོ་ཡུལ་ལ་བསམ་ཞིབ་ཅིག་བྱ་དགོས་པའི་བླང་བྱ་འདོན་རྒྱུ་ནི་རྩོམ་ཐུང་འདི་བྲིས་པའི་དགོས་པ་ལགས་ཏེ། ང་ཚོས་ལས་གང་ཞིག་བརྩམས་ཀྱང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་དང་། ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱེད་མི་དགོས་པར་ཅུང་ཟད་སེམས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐུབ་ན། ང་ཚོའི་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོས་གོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། ཞབས་རྗེས་ཟབ་མོ་ཞིག་བཞག་ཡོད་འདུག་གོ།