ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་ནང་སྐོར་སྐྱོད་དང་འབྲེལ་ཚོང་དོན་གྲོས་མཐུན་ཁག་ཅིག་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་ཡོད་འདུག
ཨོ་བྷ་མས་ཉིན་བརྒྱད་རིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་མཐུན་གྲོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཧི་ཧོང་དང་ཀོ་རི་ཡ། མཱ་ལེ་ཤི་ཡ། ཧྥི་ལི་པིན་བཅས་ཀྱི་ནང་སྐོར་སྐྱོད་གནང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༢༦ ནས་ ༢༧ ཉིན་གཉིས་རིང་མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་ནང་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་སྲིད་བློན་ནཱ་ཇེབ་ར་ཛག་ (Najib Razak) དང་ཐུག་འཕྲད་གནང་སྟེ་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇགས་དང་། ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༢ ལྷག་གི་གནམ་གྲུ་དང་སྨན། ཉེན་སྲུང་སྐོར་གྱི་གྲོས་དོན། དེ་བཞིན། ཨ་རིའི་དམག་མི་མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་མངའ་ཁོངས་ནང་སྐོར་སྐྱོད་བྱེད་ཕྱོགས་དང་། ཨ་རིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༢ ཀྱི་ཚོང་དོན་གྲོས་མཐུན་ལ་མཉམ་ཞུགས་ (Trans-Pacific Partnership trade pact)། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཚོད་ལྟ་སྔོན་འགོག ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་རྩོད་ཉོག མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་ ༣༧༠ རྟགས་ཅན་གྱི་གནམ་གྲུ་འཚོལ་ཞིབ་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁ་སང་རྒྱལ་ས་ཁཱོ་ལ་དམ་སྤུར་གྱི་ཁ་ཆེའི་མཆོད་ཁང་ཆེ་ཤོས་ནང་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་མཐུན་པོ་བྱ་དགོས་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་འདུག
འདིའི་ཐད་ཨོ་བྷ་མས། “མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་སྲིད་བློན་མཆོག་ལ་ཨ་རིས་ཁྲིམས་ལུགས་དང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་། འདུ་ཚོགས་རང་དབང་། ཆོས་དད་རང་དབང་། སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ནི་དམངས་གཙོའི་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཁེ་དབང་ལོངས་སྤྱོད་ཅིག་དང་། དེ་ནི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཚགས་ཚུད་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་སུ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། མཱ་ལེ་ཤི་ངོས་ནས་རང་དབང་དེ་དག་ལ་བརྩི་སྲུང་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ལ་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས། ” ཞེས་དང་། ད་རེབ་ཨ་རི་དང་མཱ་ལེ་ཞི་ཡི་བར་ཚོང་དོན་གྲོས་མཐུན་ཁག་ཅིག་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་ཡོད་ཀྱང་། ཨ་རིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༢ ཀྱི་ཚོང་དོན་ཐོག མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པའི་བར་ལྟ་ཕྱོགས་མཐུན་མིན་གྱི་དབང་གིས་མིང་རྟགས་འགོད་ཐུབ་མེད་ཀྱང་། མ་འོངས་པར་གྲོས་མཐུན་དེར་གྲོས་ཆོད་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་བརྗོད་འདུག
མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་སྲིད་བློན་ནཱ་ཇེབ་ར་ཛག་ལགས་ཀྱིས། “ ཐེངས་འདིར་ཨ་རི་དང་མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་སུ་གྲོས་ཆོད་མང་པོ་ཞིག་བཞག་ཡོད་ཀྱང་། དཔྱ་ཁྲལ་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༢ ཀྱི་ཚོང་དོན་གྲོས་ཆོད་ལ་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པའི་ནང་ལྟ་ཚུལ་མཐུན་མིན་གྱི་དབང་གིས་ད་རེབ་མིང་རྟགས་འགོད་ཐུབ་མེད།’’ ཅེས་བརྗོད་འདུག
༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ པའི་ཚེས་ ༣ ཉིན། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་མཱ་ལེ་ཤི་ཡ་ནང་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཏེ། ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༡༣༦།༨༥ ལྷག་གི་ཚོང་དོན་གྲོས་ཆོད་ལ་མིང་རྟགས་དང་འབྲེལ། མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་སྲིད་བློན་ནཱ་ཇེབ་ར་ཛག་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དང་མཱ་ལེ་ཤི་ཡའི་འབྲེལ་ལམ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་དཔལ་འབྱོར་དང་སྲུང་སྐྱོབ། ཤེས་ཡོན། ཚན་རིག འཕྲུལ་ལས་ཚན་རིག་བར་སྔར་ལྷག་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད།
ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་གནད་དོན་ཆེད་མཁས་པ་ཇའོ་ཤུ་ཁོར་ལན་ཌི་ཛིག་ (Joshua Kurlantzick) ལགས་ཀྱིས། “ ད་རེབ་ཨོ་བྷ་མ་ཕེབས་པ་ཙམ་གྱིས་མཱ་ལེ་ཤི་ཡ་གཞུང་གིས་དཔལ་འབྱོར་བཅོས་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་ཡང་། འབྲེལ་ལམ་འདི་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་མཉམ་ལས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མངོན་གསལ་རེད།” ཅེས་བརྗོད་འདུག
ཆབ་སྲིད་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས། ༡༩༦༦ ལོའི་ཝེ་ཋེ་ནམ་དམག་འཁྲུག་སྐབས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ལེན་ཌོན་ཇོན་སུན་ (Lyndon Johnson)ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་དམར་ཤོག་རིང་ལུགས་ཁྱབ་བརྡལ་མི་འབྱུང་ཆེད་མཱ་ལེ་ཤི་ཡ་ནང་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཐེངས་འདིར་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་རྒྱ་ནག་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་བདག་དབང་ཐད་རྩོད་རྙོག་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་སྐོར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་གི་ཧམ་སེམས་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་དུ་ཨ་རིའི་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱ་སྐྱེད་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག
རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པས། ཨོ་བྷ་མས་ཐེངས་འདིར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་གི་ཨ་རིའི་མཐུན་གྲོགས་རྒྱལ་ཁབ་བཞིར་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཏེ། ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་བདག་དབང་རྩོད་ལེན་ཐད་རྒྱ་ནག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། མངའ་ཁུལ་དེ་དག་གི་རྩོད་རྙོག་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་བཞིའི་བར་གྱི་འགལ་འདུ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། དེ་ལ་ཨ་རིས་ཐེ་ཇུས་བྱེད་དབང་མེད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
དེ་རིང་དང་སང་ཉིན་རིང་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་ཧྥི་ལེ་པིན་ནང་སྐོར་སྐོད་དང་། དེ་རྗེས་ཕྱིར་ཨ་རིར་ལོག་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། དོན་གྲུབ།
