ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་གིས་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་ཏེ་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་མཁན་ཁག་ཅིག་ལ་ཐུག་འཕྲད་གནང་སྐབས་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཉི་མ་ལྷ་མོ་ལགས་ཀྱིས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་ཨ་རིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།
ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པ་ཚོགས་བཞིན་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་སྐུ་ཚབ་སྐུ་ཞབས་སམ་བྷི་རོན་བྷེག་ལགས་ཀྱི་སྣེ་འཁྲིད་འོག དེ་རིང་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་ཏེ་སྲིད་གཞུང་དང་ཚོགས་སྡེ་སོགས་ཀྱི་དྲག་གནོན་ལས་ཐར་བའི་ཚོགས་ཞུགས་པ་ཡོངས་ལ་གློ་བུར་དུ་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་ལ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་། སྐུ་ཚབ་ཁྲོད་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པའི་ཚ་མོ་ཉི་མ་ལྷ་མོ་ལགས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། མོས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་ཨ་རིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་ཕྱིར་བོད་ལ་ཕེབས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞེས་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།
འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་དང་ཚོགས་ཞུགས་པ་འབུམ་རམས་པ་བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ལགས་སུ། ཐེངས་འདིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ལྷན་ཚོགས་སྐོར་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་སྐབས་ཁོང་གིས། ད་རེས་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཞེ་དྲགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཚོགས་ཡོད་པ་རེད། ཚོགས་ཆེན་ཐོག་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ས་ནས་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་སྟོང་ལྷག་འཛོམས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཆོས་དད་རང་དབང་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་སྤྱིའི་སྐོར་གླེང་སློང་གནང་སྟེ། ང་ཚོས་མཉམ་འབྲེལ་ཇི་ལྟར་དགོས་སྐོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
གསར་འགོད་པས་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ག་རེ་གླེང་སློང་བྱུང་ཡོད་མེད་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། ད་ལན་གྱི་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་དང་བསྟན་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་ལགས་བཅས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པའི་ཚ་མོ་ཉི་མ་ལྷ་མོ་ལགས་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ། བོད་དོན་གཙོ་བྱས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གཏམ་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་རིང་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་མཁན་རྣམས་ལ་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་ནས་ཐུག་འཕྲད་གནང་ཡོད་པ་རེད། དཔེ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ང་རང་གིས་ཚོགས་ཆུང་ནང་བོད་དོན་སྤྱིའི་སྐོར་དང་། ཡུ་གུར་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་ཐོག་འགའི་ཐོག་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་བྱུང་། ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
དེ་རིང་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་གིས་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་མཁན་རྣམས་ལ་ཐུག་འཕྲད་གནང་སྐབས། དེ་རིང་ང་ཚོ་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་ཞིང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནས་ཡོང་བའི་བུ་དང་བུ་མོ་ཚོ་ཡིན་པ་དང་། ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མ་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཆེད་ཚད་ལས་འདས་པའི་སྡུག་སྦྱོང་མྱངས་མྱོང་བ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་བཙོན་འཇུག་དང་འཇིགས་སྐུལ། རྒོལ་རྡུང་། ཁྲིམས་ཆད། མནར་གཅོད་སོགས་བརྒྱུད་མྱོང་བ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁག་ཅིག་ལ་ང་ཚོས་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་དཀའ་ངལ་ལས་ཐར་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ནི་ཧ་ལས་པའི་ཡག་པོ་རེད་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ནང་མི་ཚོ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་ཡི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱང་སྤོབས་པ་སྐྱེ་ཡི་ཡོད་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡང་སྤོབས་པ་སྐྱེ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཆོས་དད་རང་དབང་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་དཔང་མི་ཆགས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས་འདུག
ཡང་ཨ་རིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་སྐོར་ལ་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་གིས། ད་ལོ་ང་ཚོས་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་ཚོགས་བཞིན་ཡོད་ལ། འདིར་རྒྱབ་ལྗོངས་མི་འདྲ་བའི་མི་མང་པོ་ལྷན་དུ་འཛོམས་ཏེ། ང་ཚོས་ཁོ་ཚོར་རོགས་རམ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སྐོར་ལ་ཐབས་ལམ་མང་པོ་རག་གི་འདུག ཨ་རིར་ཆ་མཚོན་ན། ང་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་ནི་དཀོན་མཆོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལས་གཞུང་ནས་ཡོང་གི་མེད་པས། ང་ཚོའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ལས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ནི་ཨང་དང་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་ཚང་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་འོག་གནས་མིན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། གལ་སྲིད་མི་མང་ལ་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་མེད་པ་ཡིན་ན། རང་དབང་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་མ་ཟད། རང་དབང་གཞན་ཚང་མ་ཉེན་ཁའི་ནང་ལྷུང་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཨ་མི་རི་ཁ་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་རྩ་བ་ནས་ཐང་ཆད་མྱོང་མེད་ལ། ངས་བསམ་ན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་སུས་ཀྱང་ང་ནང་བཞིན་ནན་ཏན་བྱས་མི་འདུག ངས་ཆོས་དད་རང་དབང་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་དེ་རིང་འདིར་འཛོམས་པའི་མི་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་འདུག
ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་མཁན་རྣམ་པས་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་དང་སྦྲགས་ཨ་རིས་རོགས་མགོན་གནང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་སྐབས། འབར་མའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས། འབར་མའི་དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་འོག ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་མང་པོར་ཆོས་དད་རང་དབང་མེད་པས། ཨ་རིའི་གཞུང་ནས་འབར་མའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་སྟེ། ཁོ་ཚོར་དམངས་གཙོ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་བསྐྲུན་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཞུ་ཡི་ཡོད་སྐོར་དང་། དེ་བཞིན། ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་འབར་མའི་དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གི་མགོ་འཁྲིད་འགའ་ལ་རོ་ཧིན་གྷ་ཡ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་གཉའ་གནོན་དང་ཐུབ་ཚོད་བཏང་བའི་ཉེས་མིང་འོག་ཁྲིམས་ཆད་བཏང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་སོང་།
སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པའི་ཚ་མོ་ཉི་མ་ལྷ་མོ་ལགས་ཀྱིས། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་ཨ་རིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་ཕྱིར་བོད་ལ་ཕེབས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས། ད་ལན་ང་ཚོ་ལྷན་དུ་འཛོམས་བཅུག་སྟེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་རེས་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་ཞུས་པར། སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་གིས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཁོང་ལ་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རོགས། ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་རྒྱ་ནག་ནས་ཡིན་པའི་ཆོས་འཁོར་རྩ་རླུང་སྒོམ་སྒྲུབ་པ་བུད་མེད་ཅིག་གིས། ད་ལྟ་མོའི་བཟའ་ཟླ་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་དབང་པོ་གསོན་བཀོག་གི་གནས་སྟངས་འོག་ལྷག་ཡོད་པས། ཨ་རིས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་རོགས་རམ་གནང་དགོས་པ་དང་། ཚིག་ཙམ་དང་ཁྲིམས་ཆད་བསྒྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོང་གི་མེད་སྟབས། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་མགོ་འཁྲིད་ཚོར་ཁྲིམས་ཆད་གཅོད་དགོས་སྐོར་ཞུས་སོང་།
པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས། པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་སྲིད་བློན་མི་འགྱངས་བར་ཨ་རིར་ཡོང་གི་ཡོད་པས། སྐབས་དེར་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་ནས་པཱ་ཀི་སི་ཐན་ནང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པར་གཉའ་གནོན་མཚམས་འཇོག་གི་སྐུལ་མ་ངེས་པར་དུ་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་སོང་བ་དང་། དེའི་རྗེས་བྷ་ལ་ཌེ་ཤིའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་པས། བྷང་ལ་ཌེ་ཤིའི་ནང་ཧིན་རྡུ་དང་ཁ་ཆེ། ནང་པ་སོགས་མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༣༧ ལྷག་རྩ་མེད་བཏང་སོང་བས། ད་ལྟ་བྷ་ལ་ཌེ་ཤིའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཡ་ ༡༨ ཙམ་ཡོད་པ་དག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་སོང་།
ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བུད་མེད་ཅིག་གིས། རྒྱ་ནག་གི་བསམ་བློའི་བཅོས་སྒྱུར་ཁང་དུ་ཡུ་གུར་མི་མང་ས་ཡ་ ༣ ཙམ་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་མོའི་པ་ལགས་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་། མོའི་པ་ལགས་སུ་ཚེ་བཙོན་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་སོང་བ་དང་། བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས། བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་མི་མང་ལ་ཆོས་དད་རང་དབང་མེད་པ་མ་ཟད། ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོའི་ཁྱིམ་མི་ཚང་མ་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད་པས། བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་སྐབས། ཊོམ་ཕུ་མཆོག་གིས། ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ངེས་པར་དུ་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོང་།
ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པའི་ཨི་རག་གི་སྐུ་ཚབ་ལྕམ་ནཱ་ཌི་ཡ་མོ་རཱ་ཌི་(Nadia Murad)ལགས་ཀྱིས། མོའི་ནང་མི་ཚང་མ་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཏེ། ད་ལྟ་ཁོ་ཚོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད་སྐོར་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལོ་ནས་ཨི་རག་ནང་མི་མང་པོ་ཞིག་བོར་བརླག་ཕྱིན་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་འཇིགས་སྐུལ་ཚོགས་པས་མོའི་སྤུན་མཆེད་བུ་དྲུག་དང་ཨ་མ་བཅས་བསད་ཡོད་སྐོར་སོགས་ཞུས་སོང་།
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
མ་བཟང་གི་བུ་མོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བཀྲིན་ཆེ་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ཀ་
བ་གསུམ་དང་ཨ་རི་དོན་གཅོད་དང་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་སོགས་ད་ལྟ་བར་
ག་པར་གཉིད་ཤོར་བ་ཡིན་ནམ?