ཇག་ ཁེ་རོ་ཨག་དང་ནང་ཆོས།

“ལམ་ལ་”ཞེས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཇག་ཁེ་རོ་ཨག་ལགས་ནི་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་པའི་ཨ་རི་བ་སྔ་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག།། སྟབས་ཉེས་པ་ཞིག་ལ་༡༩༦༩ ལོར་རང་ལོ་༤༧ སྟེང་ཁོང་འདས་པར་གྱུར་སྟབས། ཕྱིས་སུ་ནང་ཆོས་དར་བའི་སྐབས་སུ་འཚོ་བཞུགས་གནང་མེད། འོན་ཀྱང་བྱང་ཨ་མེ་རི་ཀར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་འཆད་དགོས་ན་འདིས་བྱས་པའི་དེབ་ཀྱི་རིགས་ཀྱང་མ་གླེང་ཀ་མེད་རེད་སྙམ། ད་ལྟའི་དཔྱད་ཞིབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ནི་ཡེ་ཤུ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ནང་པ་མ་རེད་ཅེས་བཤད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་མིན་གྱི་ཁ་ཚོན་གཅོད་དགོས་དོན་མ་མཐོང་། དེས་ན་འདིར་རྩོམ་པ་པོ་འདིས་ནང་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་དང་དེའི་སྐོར་ལ་བསྟན་བཅོས་བྲིས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ན་འདོད།ད་ལྟ་ཡོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ལས་ནང་བསྟན་གྱི་རིམ་པ་བརྗོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་“ཆོས་ཀྱི་སློང་མོ་བ་”(The Dharma Bums)ཞེས་པའི་སྒྲུང་རྩོམ་ཤོག་ངོས་༢༤༤ ཅན་ཞིག་དང་། དེ་ནས་“སད་པར་གྱུར་ཅིག-སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་”(Wake Up: A Life of the Buddha)ཞེས་པའི་དེབ་ཤོག་ངོས་༢༨༥ ཅན་ཞིག “ཆོས་ཕྲན་ཚེགས་”(Some of the Dharma)ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་པོ་ཤོག་ངོས་༤༢༠ ཅན་ཞིག ད་དུང་སྙན་ངག་གི་དེབ་ “མེག་སི་ཁོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐྱོ་གླུ”(Mexico City Blues) “ཧེ་ཁུ་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་”(Book of Haikus)སོགས་སུའང་ནང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་སྙན་ངག་སྐོར་ཞིག་བཅས་འཁོད་འདུག རྩོམ་པ་པོ་འདིས་ ༡༩༥༣ ལོ་ཙམ་ནས་ནང་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་པར་བརྗོད།

༡༩༥༨ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་“ཆོས་ཀྱི་སློང་མོ་བ་”ཞེས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་འདིའི་བརྩམས་ཆོས་ལས་ཧ་ཅང་གྲགས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི། བརྩམས་སྒྲུང་འདིར་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཇི་ལྟར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཕྱེད་དངོས་ཡོད་དང་ཕྱེད་བཅོས་སྒྲུང་གི་ཚུལ་དུ་བརྩམས་པར་བཤད། “ཆོས་ཀྱི་སློང་མོ་བ་”ཞེས་པ་འདིར་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་ལུང་དྲངས་ཤིང་། དེ་ཡང་“བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།”ལྟ་བུའི་ཚིག་འགྲོས་བཀོད་འདུག་ལ། རྩོམ་པ་པོས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་འདི་ལྟར་“ང་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་གྱོན་ཆོས་གོན་ནས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་སླད་འཇིག་རྟེན་མྱུལ་མཁན་གྱི་གནའ་བོའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་”ཅེས་བྲིས་འདུག བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་ནང་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་དང་གཞུང་ལུགས་སོགས་ཧ་ཅང་མང་ཞིང་། “བོད་”ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཡང་ཡང་སྤྱད་འདུག དེ་ཡང་དཔེར་ན་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐོར་ཞིག་འཆད་སྐབས་འདི་ལྟར། “བོད་ཀྱི་དགོན་པ་དག་ཏུ་ཁོང་ཚོས་འདི་འདྲ་བྱེད་པ་རེད། འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མཛད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་འདི་ལྟར་དགེ་འདུན་པས་སྨོན་ལམ་གསུངས་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་བྱེད་པ་རེད།”ཅེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་རེད།“སད་པར་གྱུར་ཅིག སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་”ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་“སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་”ཞེས་པ་གཞི་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར་མདོ་སྨད་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་བསྟན་འགྱུར་དུ་འཁོད་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་དེབ་འདིའི་གླེང་བརྗོད་དུ་རྩོམ་པ་པོས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་སྐོར་ཞིག་ལུང་དྲངས་པའི་ཁྲོད་དུ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དགེ་སློང་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འདུལ་བའི་མདོ་སོགས་བཀླགས་པའི་སྐོར་བརྗོད་ཅིང་། དེའི་ཁོངས་སུ་མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར་ཀྱང་ཚུད་འདུག མི་ལའི་རྣམ་ཐར་འདི་ནི་ “Tibet’s Great Yogi Milarepa” ཞེས་པ་འབྲས་ལྗོངས་པ་ཀ་ཟི་ཟླ་བ་བསམ་འགྲུབ་ (1868-1922)ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་གནང་བ་དེ་ཡིན་སྲིད། ཁེ་རོ་ཨག་གིས་དེབ་འདི་ ༡༩༥༥ ལོར་བརྩམས་ཤིང་། ༢༠༠༩ ལོར་དེབ་འདི་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་བོད་རིག་པ་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་མཁས་པ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་རོ་བྷར་ཋི་ཋར་མན་གྱིས་གླེང་བརྗོད་རིང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བྲིས་ནས་འདིས་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་གྱི་གནས་ཚད་སོགས་དང་འབྲེལ་ནས་གླེང་སློང་བྱས་འདུག“ཆོས་ཕྲན་ཚེགས་”ཞེས་པ་ནི་དེབ་ཀྱི་བོངས་ཚད་ཆེ་བ་ཞིག་རེད་ལ། དེབ་འདི་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༦ ལོར་བརྩམས་གྲུབ་འདུག དེབ་འདི་རང་གི་གྲོགས་པོ་དང་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་པ་ཨ་ལེན་གྷིན་སི་བྷག་ལགས་ལ་བསྔོ་བ་མཛད་འདུག དེབ་འདི་བམ་པོ་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་རེད་ལ། རང་གིས་ནང་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་པའི་ཟིན་བྲིས་རྣམས་ཐོར་བཀོད་པའམ་དེ་བཞིན་སྙན་ངག་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྐོར་ཞིག་བཀོད་འདུག དཔེར་ན་བམ་པོ་དང་པོའི་ཁོངས་སུ་བདེན་པ་བཞི་ངོ་སྤྲོད་པའི་ཚིག་“ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་”ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་འདྲེན། འཕགས་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ལུང་འདྲེན་སོགས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་དག་ཀྱང་ཚིགས་བཅད་རེ་ཟུང་གི་རིང་ཚད་ཅན་གྱི་དུམ་ཚན་ཆུང་ངུ་རྣམས་རེད། དེབ་འདིའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆའི་ཐོ་ཞིག་བཀོད་པ་དེའི་གྲས་སུ་སྔར་བཤད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ནས་ཕྱིས་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དེབ་སྐོར་ཞིག་དྲངས་འདུག དེ་ལྟར་དེབ་འདི་ནི་ཁོང་གིས་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་པའི་བརྗེད་བྱང་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྨོས་ན་འོས་འཚམ་དུ་སྣང་ངོ་།།
ཁོང་གི་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ནི་གྲགས་ཆེ་བར་སྣང་མོད་བདག་གིས་ནི་གོ་དཀའ་ཞིང་། མཚོན་བྱེད་ཙམ་བཀོད་ན།
སྐྱ་རེངས་ཤར་དུས།
དར་སྐུད་སྟེང་།
བྱིའུ་ཞིག་དཔྱངས་འདུག།

ཨོ། ཇང་གིར་རྒྱལ་པོ།
ངུ་བཞིན་འདུག
སྟོན་ཁ་གང་དུ་ཕྱིན། ལྟ་བུའོ།། མེག་སི་ཁོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐྱོ་གླུ་ཞེས་པའང་ཚུལ་དེ་དང་མཚུངས་སོ།།

དེ་ནས་གུས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ལ་རྩེས་ཉེ་ཆར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་“ལམ་ལ་”ལ་མཚོན་ན། སྐབས་མང་པོར་ནང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཨེ་ཡོད་བསམས་པ་མང་ཙམ་སྣང་ལ། འདིར་དེ་འབྲེལ་གྱི་ལུང་ཚིག་འགའ་འགོད་དོ།།

“ང་ཚོ་ནི་ཕ་གི་ལ་བརྒྱུགས་ནས་སོང་སྟེ་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་མེག་སི་ཁོའི་སྲང་ལམ་ཁྲོད་དུ་བོར་རྒྱུ་བྱུང་ན་བསམ་བཞིན་ཡོད། འདི་ནི་མེག་སི་ཁོའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེ་ཝུ་ལ་རེ་ཌོ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་མོད། ང་ཚོ་ལ་ཆ་བཞག་ན་འདི་ནི་གནས་མཆོག་ལྷ་ས་དང་འདྲ་བོ་འདུག”

“…མཚན་མོ་དེར་མ་མཐའ་ལའང་རྒྱ་མཚོའི་མཉན་པ་དང་མི་སེར་སྣ་ཚོགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་སྐོར་ཞིག་གིས་རང་རང་གི་ཟག་བཅས་ཀྱི་སྐྱུགས་པ་དེ་ངའི་སྟེང་དུ་ཤོར་ཡོད་པ་རེད་ལ། མཐར་ང་ནི་ངོ་ཐག་མི་ཆོད་པའི་མངར་ཟས་གོ་རེ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་མཐའ་མ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ག་རེ་ཡོད་པ་རེད། མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་མིང་གྲགས་མེད་པ་དེ་ནི་ལྷ་ཡུལ་གྱི་སྙན་གྲགས་ལས་ཡག་ག་རེད་ལ། དེ་ལ་ཡང་། ལྷ་ཡུལ་ནི་ཅི་ཞིག་རེད། སའི་གོ་ལ་ནི་ཅི་ཞིག་རེད། ཚང་མ་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོད་པ་རེད།”“ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་འདིའི་མཚན་མོའི་སྐབས་སུ། ངས་ཝ་ཡོ་མིང་མངའ་སྡེ་ནས་མཐོང་ཡོད་པ་ལྟར། སྐར་ཚོགས་རྣམས་ནི་མཁའ་དབྱིངས་ནས་ཤོག་སྦག་ཅིག་གད་པ་དང་འདྲ་བར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲས་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁེར་རྐྱང་རེད། རྒྱལ་སྲས་དེས་ནི་རང་གི་ཡབ་མེས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བོར་བ་དང་། སྐར་མ་སྨིན་དྲུག་གམ་སྤུན་བདུན་ཐོང་གཤོལ་གྱི་དབྱིབས་སུ་ཡོད་པའི་ཡུ་བའི་མཚམས་ཀྱི་བར་སྣང་དེར་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་ཏེ་སླར་ཡང་རྙེད་པའི་འབད་བརྩོན་བྱས།”

“ངས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་དཀའ་བའི་སྦིར་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ་བ་དེ་ནི་ངའི་རྣ་བའི་ལམ་དུའང་མ་རེད། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ཚང་མ་ན་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་རེད། ང་ནི་ཐེངས་མ་གྲངས་མེད་པ་ཞིག་ལ་ཤི་ཞིང་གྲངས་མེད་པ་ཞིག་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་དེ་ངས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། འོན་ཀྱང་དེ་དག་དམིགས་བསལ་གྱིས་མི་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐྱེ་བ་ནས་འཆི་བ་དང་དེ་ནས་སླར་སྐྱེ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ནི་འདྲེ་དང་འདྲ་བར་ཆེས་སླ་བ་ཞིག་དང་། ཐེངས་མ་ས་ཡ་མང་པོར་གཉིད་དུ་ཡུར་ཞིང་སླར་ཡང་སད་པར་གྱུར་པ་ཇི་བཞིན། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྟོང་ཁམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞིག་དང་། སྐྱེ་འཆི་དེའི་ཆ་ཚང་བའི་རང་བཞིན་ནི་ཧ་ཅང་དཀྱུས་མ་བ་ཞིག་དང་ང་ཚོ་དེའི་སྐོར་ལ་ཆེས་རྨོངས་པ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། ”“ངའི་མགོ་ནས་རྟིང་པའི་བར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྦྲིད་འདུག དེ་ཡང་ང་ལ་ཡར་སྤྱི་ལོ་ ༡༧༥༠ ལོའི་བར་དུ་དྲན་ཐུབ་པའི་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་དྲན་ཤེས་ཁ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་འདྲ་བོ་འདུག་ལ། ད་ཆ་ང་རང་སན་-ཧྥ་རན་སི་སི་ཁོ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ཞིག་དང་ལུས་པོ་གཞན་ཞིག་ཁོ་ནའི་ནང་ཡོད་པ་འདྲ།”