ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་བོད་ཀྱི་བྱིས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་བོད་ནང་གི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་དང་ཁ་བྲལ་བའི་ལམ་ལུགས་དང་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭའི་ལམ་ལུགས་མྱུར་དུ་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་འདུག
ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིས་བོད་ནང་གི་བྱིས་པར་སྲུང་སྐྱོབ་དགོས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་གཏན་འབེབ་གནང་། ༢༠༢༦།༢།༡༡ དྲ་བརྙན་གྱི་པར་བཤུས།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡ་གྲོས་ཚོགས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་སྒྱུར་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་བཙན་གྱིས་འཇུག་བཞིན་པའི་བོད་ཕྲུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་པ་དང་། བསྒྲགས་གཏམ་དེར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ ༦༧ ལྷག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་འདུག་ལ། དགག་བྱ་བྱེད་མཁན་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མེད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་འགྲོ་ཆོག་པའི་ཐོངས་མཆན་དང་། རང་དབང་གི་གསར་འགོད་པ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟ་ཞིབ་པ་རྣམས་ས་ཁུལ་དེར་འགྲོ་ཆོག་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་འདུག
གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཊོ་ནི་སི་ལུ་ཀཱ་སེ་ (Tõnis Lukas) ལགས་དང་། ཧེན་པོ་ལུ་ཨེ་སི་ ( Henn Põlluaas) ལགས། མར་གིཊ་སུ་ཊོ་རོ་ཕི་ ( Margit Sutrop ) ལགས། ་ཨན་ཊི་པུ་ལཱ་མེ་ཊི་ ( Anti Poolamets) ལགས། ཨི་སི་ཊོ་ནི་ཡའི་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ཇུ་ཀུ་ཀེ་ལེ་རེཌ་ (Juku-Kalle Raid) ལགས་བཅས་ནས་བསྒྲགས་གཏམ་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས། བོད་ཀྱི་བྱིས་པ་ལོ་བཞི་ནས་བཟུང་ཕ་མ་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་བཙན་དབང་གིས་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་རུ་བཅུག་པའི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐོར་གླེང་སློང་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནང་བསྲེས་སྦྱོར་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་འདུག
བོད་ཕྲུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འབྲེལ་བའི་བསྒྲགས་གཏམ་དེའི་ནང་། རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་ནང་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་བར་འདྲ་མཉམ་དང་རང་སྐྱོང་ཡོད་ལུགས་བཤད་ཡོད་ཀྱང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཚོད་འཛིན་དང་མི་རིགས་དེ་དག་གི་རིག་གཞུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་བཟོ་བཅོས་གཏོང་བཞིན་ཡོད་སྐོར་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལོ་ན་ ༤ ནས་ ༡༨ བར་གྱི་བྱིས་པ་ཚོར་བོད་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་ཀྱི་གོ་སྐབས་མི་སྟེར་བར། བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭར་བཅུག་ནས་རྒྱ་སྐད་རྒྱ་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་བྱེད་འཇུག་གི་ཡོད། ཅེས་དང་། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ལས་སྣེ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་། ཆོས་ལུགས། སྐད་ཡིག་བཅས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་བཞིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེད་མཁས་པའི་སྙན་ཐོ་གཞིར་བཞག་སྟེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་བྱིས་པ་རྣམས་བཙན་འཁྲིད་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་དྲག་གནོན་གྱི་བསྒྱུར་བཅོས་སྲིད་ཇུས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསལ་འདུག
གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་མཐོང་སྣང་བཀོད་པའི་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མེད་པ་བཟོ་འདོད་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭའི་ལམ་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཏེ། དེས་བོད་མི་དང་ཡུ་གུར་བ་སོགས་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གཞན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་དང་། བོད་ནང་གི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་དང་ཁ་བྲལ་བའི་ལམ་ལུགས་དང་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭའི་ལམ་ལུགས་མྱུར་དུ་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བོད་ནང་སྒེར་གཉེར་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་རྒྱུར་ཆོག་མཆན་སྤྲད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་འདུག་ལ། ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བོད་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་འགྲོ་ཆོག་པའི་ཐོངས་མཆན་དང་། རང་དབང་གི་གསར་འགོད་པ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟ་ཞིབ་པ་རྣམས་ས་ཁུལ་དེར་འགྲོ་ཆོག་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་དགོས་སྐོར་སོགས་གསལ་འདུག
གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། པདྨ་མཚོ།