སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་ཇུས་ལ་ཟློག་ཐབས་ཡོད་ན་མེད་ན་དེ་བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཚང་མས་བོད་ཡིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་གནང་རྒྱུའི་ཐོག་འགན་བཞེས་རྒྱུ་དེ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་སོང་།

དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༤ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཙམ་གྱི་ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཀིརྟིའི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ཆེས་མཐོའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་འདུལ་བ་སློབ་ཐོན་པ་དང་། དབུ་མ་སློབ་ཐོན་པ། རིགས་ལམ་སློབ་ཐོན་པ་བཅས་ཀྱི་སློབ་ཐོན་མཛད་སྒོ་འཚོགས་སོང་ལ། མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་ཕེབས་འདུག ཐོག་མར་ཀིརྟིའི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་སློབ་སྤྱི་དང་དགེ་རྒན་གཅིག་ལྕོགས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་སོ་རུ་དར་རྒྱས་ལགས་ནས་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་སྒྲོགས་སྦྱངས་གནང་བ་དང་། སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་ནས་སློབ་ཐོན་པ་རྣམས་ ༢༢ ལ་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་བཞེས་གནང་སོང་།
མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། དེ་རིང་བྱེས་ཀྱི་ཀིརྟི་གྲྭ་ཚང་གི་འདུལ་བ་སློབ་ཐོན་པ་དང་། དབུ་མ་སློབ་ཐོན་པ། རིགས་ལམ་སློབ་ཐོན་པའི་མཛད་སྒོར་ང་ཚོ་ཚང་མ་འཛོམས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དེ་གཙོ་བོ་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཉག་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་དུས་ནམ་ཡང་མ་བརྗེད་པ་བྱས་ནས་༸མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་དེ་དག་འགྲུབ་ཐུབ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་ཞུ་དགོས་པ་དེ་ཚང་མས་མཁྱེན་མཁྱེན་པ་རེད་ལ། ངས་དེ་རིང་བསྐྱར་ལྡབ་ཞུ་བ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་ལ་སྒོ་གསུམ་གུས་ཕྱག་ཕུལ་བ་དང་སྦྲགས། དགོན་པ་སོ་སོ་ལ་བོད་ནང་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་ནས་བྱེས་སུ་གྱར་དགོས་བྱུང་བ་རེད། བོད་ནང་དུ་གཏོར་བཤིག་མང་པོ་བཏང་བ་རྣམས་བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་སླར་གསོ་བྱུང་བའི་དགོན་པ་སོ་སོར་ཆ་བཞག་ན། དགོན་པ་སོ་སོའི་བླ་མ་ཚོས་འགན་བཞེས་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། ད་ལྟ་ཀིརྟིའི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན། ༸སྐྱབས་རྗེ་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ལོ་མང་པོའི་རིང་སྐུ་ལས་བསྐྱོན། ད་ལྟ་འདིར་སློབ་གྲྭའི་སྐོར་གྱི་བྱུང་རིམ་སྙན་སྒྲོན་གནང་སྐབས། ཐོག་མར་མགོ་འཛུགས་དུས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ནས་གསུངས་ཡོང་གི་འདུག སྐབས་དེ་དུས་ང་རང་མཐོ་སློབ་ཏུ་ལོ་རིམ་གསུམ་པ་འགྲིམ་བཞིན་པ་རེད། དུས་དེ་ནས་ལོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ནས་་དྷ་སར་བཅར་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་རེད། ང་ཚོས་དུས་དེ་ནས་ཀིརྟིའི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་སྔོན་མ་གང་ཡོད་པ་ནས་ད་ལྟ་གང་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་དག་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། དེ་ཡང་ཕྱིའི་རྣམ་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་རིན་པོ་ཆེས་འགན་བཞེས་རྒྱུ་གཙོ་བོ་དེ་ནང་གི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་ཐུགས་སྣང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞེས་པ་རེད། སློབ་དེབ་བརྩམས་གནང་བ་སོགས་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་ཙམ་དུ་མིན་པར་་རྒྱ་ཆེའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ཡོངས་ལ་ཐུགས་ཕན་གསོ་རྒྱུའི་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་བརྩམས་གནང་བ་རེད། ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས། དགོན་སྡེ་ཁག་བོད་ནང་དུ་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཆགས་ཡོད་མེད་ཐད་ཚང་མས་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་ད་ལྟ་བར་དུ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་མཁན་མང་ཤོས་དེ་ཀིརྟི་ཁུལ་ནས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཡིན་རུང་ཀིརྟི་ཁུལ་དེ་དག་མང་བ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་རེད། བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བྱས་ན། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་དེ་ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་རྒྱས་ཟེར་བའི་མིང་སྙིང་རྗེ་མོ་བཏགས་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་སྲིད་ཇུས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་ལོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོ་ནས་སྲིད་ཇུས་དེ་བཟུང་བའི་མཐའ་མའི་ད་ལྟའི་གནས་བབ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བསླེབས་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོ་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་དེ་རྩ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཞུ་ཡི་ཡོད་རེད། སྐད་ཡིག་ལ་མཁས་པ་དེ་ཚོས་བཤད་སྟངས་བྱས་པ་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ལོགས་ལ་སྐད་ཡིག་རྙིང་ཤོས་ ༡༥ ནང་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་གཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག ནང་ཆོས་མདོ་དང་སྔགས་དང་། ལུང་རྟོགས་ཆ་ཚང་བལྟ་དགོས་ཚེ། བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ནང་མ་གཏོགས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བལྟ་རྒྱུ་མེད་པ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་བཀའ་སློབ་གནང་བའི་ནང་ནས་གསལ་པོ་མཁྱེན་ཐུབ་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། སྐད་ཡིག་རྩ་ཆེན་དེ་བོད་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བར་འགོག་རྐྱེན་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་འོག་ནས་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་རྒྱུ་དང་། དེ་འདྲའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ནང་དུའང་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གྱར་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང་། མི་རབས་གསར་པ་དེ་དག་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་ཇི་ཙམ་སླེབས་ཐུབ་མིན་གྱི་གནས་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་སྟབས། བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཚང་མས་བོད་ཡིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུའི་ཐོག་འགན་བཞེས་པ་དེས་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་ཇུས་དེ་ལ་ཟློག་ཐབས་ཡོད་ན་མེད་ན་འདི་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད། བོད་སྤྱི་པའི་རྩ་དོན་སྒྲུབ་ཟེར་བ་དེ་ཆབ་སྲིད་རྐྱང་པའི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་བསྩལ་བའི་ནང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྐབས་བཀའ་སློབ་གནང་བའི་ནང་། ང་ཚོ་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་དང་ཆོས། རིག་གཞུང་དེ་དག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། བོད་སྤྱི་པའི་རྩ་དོན་ལ་ངོ་མ་དེས་ཕན་གྱི་ཡོད་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོར་ངོམ་རྒྱུ་ཡོད་ན་མེད་ན་དེ་ནང་ཆོས་རེད། དེར་བརྟེན་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་དགོན་སྡེ་ཁག་གིས་ལས་འགན་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་བོད་པ་ཙམ་དུ་མིན་པར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུའི་བྱ་གཞག་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲུབ་པ་ནི་༸མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད།

རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ག་ཚོད་ཀྱིས་སྙོབ་ཐུབ་ཐུབ་སྙོབ་པ་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པ་དེ་གོ་སྐབས་རེད། དེ་ཡང་ཐབས་ཇུས་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་དབུ་མ་དང་རང་བཙན་ཟེར་བའི་རྩོད་པ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མི་དགོས་པ་བྱས་ཏེ། གང་ལྟར་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་ལས་དོན་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྱེར་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་དང་གཞུང་ཁོངས་མ་ཡིན་པ་ཚང་མས་ནུས་པ་སྤུངས་ནས་བྱེད་ཚེ་གྲུབ་འབྲས་འཐོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུའང་གྲྭ་ཚང་ནང་གནང་གི་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཚད་མེད་གནང་བ་དང་། སོ་སོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དེ་སོ་སོ་གཅིག་པོའི་ཆེད་དུ་མ་རེད་པཱ། ལོ་རྟག་པར་མཁན་པོ་དང་དགེ་བཤེས་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་གྱི་ཡོད་ལ། གཞན་ལ་ག་རེ་ཕན་ཐོགས་པ་བྱེད་དགོས་རེད། དེ་བཞིན་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཡུལ་སྐོར་བ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆ་བཞག་ནའང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་སྐོར་བ་རྣམས་ལ་ཧིན་དྷིའི་སྐད་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་དང་། བོད་སྐད་ཐོག་དགོན་པའི་སྐོར་དང་། སྐུ་བརྙན། ཐང་ཀ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་མཁན་མེད་པས། བོད་སྐད་དང་དབྱིན་སྐད། འཇར་མན་སྐད་ཡིག ཧིན་དྷིའི་སྐད་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བའི་ནང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ་ན། ཡུལ་སྐོར་བར་གོ་རྟོགས་ལེགས་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དང་། རིམ་གྱིས་བོད་དོན་སྐོར་དང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་གོ་རྟོགས་ཡོང་གི་རེད། དེར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཡོད་པའི་བོད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་འཕྲུལ་རིག་བརྒྱུད། (QR Code) བརྒྱུད་དགོན་པའི་སྐོར་ལྟ་ཐུབ་པ་དང་། ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་ལྟ་བར་མུ་མཐུད་ནས་གཟིགས་ཐུབ་ཚེ་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་སོགས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་།
གསར་འགོད་པ། བསྟན་འཛིན་ཕུར་བུ། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། པདྨ་མཚོ།

![Because of high altitudes in the Himalayas, difficult terrain and often poor weather, the Kailash Manasarovar pilgrimage if one of the most challenging in the world [File: Purnima Shrestha/Reuters]](https://tibettimes.net/wp-content/uploads/2026/05/Screen-Shot-2026-05-14-at-5.25.22-PM-360x180.png)



