རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚོ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བའི་ནང་མ་ཞུགས་ཟེར་གྱིན་མེད། རབ་བྱུང་བ་ཚོ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བསྡད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། མཉམ་ཞུགས་བྱེད་སྟངས་དེ་ཆོས་དང་མི་འགལ་བ། འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་དང་མི་འགལ་བའི་ཐོག་ནས་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཟེར།
བོད་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་གོ་རྟོགས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་ཆེད། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གྱི་དགོན་པ་ ༣༤ ཡི་གྲྭ་བཙུན ༧༢ ཙམ་ལ་དམངས་གཙོའི་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་ལ། ཕྱི་ཚེས་ ༧ ཉིན་བཀའ་ཁྲི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གྲྭ་བཙུན་ཚོར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་དང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད། སྐབས་དེར་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་དོན། སྤྱིར་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་མ་རེད། ནང་པའི་གཞི་རྩ་འཚེ་མེད་ཞི་བ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ན། འཚེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཞི་བ་ཡིན་དགོས་པའི་ཁྱབ་པ་མེད། གང་ལྟར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཟེར་བ་དེ་གཞན་ལ་མི་གནོད་པ་དང༌། གཞན་ལ་གནོད་པའི་གཞི་མི་བྱེད་པ་དེ་འདྲའི་བྱ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར། གཞན་ལ་དངོས་སུ་མི་གནོད་ཀྱང༌། གཞན་ལ་གནོད་པའི་གཞིར་གྱུར་བ་དང༌། གཞན་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་འཚེ་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་འགྲོ་བ་རེད། གཞན་ལ་གནོད་དང་མི་གནོད་ཀྱི་ས་མཚམས་གསལ་བོ་ཤེས་དགོས། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་སྨིན་སྐབས་ཕན་པ་ལས་གནོད་པ་མེད་ན་འཚེ་བ་མེད་པ་རེད། གང་ཟག་གཞན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་དེ་འཚེ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་གཞི་རེད། གཙོ་བོ་ལས་བྱེད་མཁན་དེའི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་དབང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང༌།
ཡང་ཁོང་གིས་འཚེ་མེད་ཞི་བ་ཟེར་བ་དེ་ཆོས་སྒྲུབ་བྱེད་ཁོ
་ན་མིན་པར། ཆབ་སྲིད་དང་འཇིག་རྟེན་བྱ་བར་གལ་ཆེ་ཚུལ་གསུངས་དོན། འགའ་རེ་ཡིས་འཚེ་བ་མེད་པ་ཟེར་བ་དེ་ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིག་ལས། འཇིག་རྟེན་ཁྱིམ་པ་ཚོའི་ཉིན་རེའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དང༌། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ནང་འཚེ་བ་མེད་ན་མི་འགྲིག་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད། དམག་དང་སྐོར་བྱ་བ་མི་དགོས་པར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་ཐུབ་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཙན་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ནས་ཡོང་ཐུབ། ཅེས་སྐད་ཆ་དང་པོ་བཤད་མཁན་གྷན་ཌྷི་རེད། གྷན་ཌྷི་ཡིས་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལས་འགུལ་ཐོག་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ལམ་སྟོན་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་མྱོང་བཞིན་པའི་དཀའ་སྡུག་ཡོད་ཚད། དབང་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མང་ཚོགས་ལ་བྱམས་བརྩེ་དང༌། འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ནས་ལྟ་སྐྱོང་མ་བྱས་པར། གཉའ་གནོན་དང་འཚེ་བའི་འོག་གནས་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་འཚེ་བའི་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་གི་ལན་དུ་འཚེ་བ་བྱས་ན། མང་ཚོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་མེད་སྟབས། ང་ཚོས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོང༌།
ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་སྔོན་མ་རྒྱ་གར་གྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་དང་ད་ལྟའི་བོད་མི་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་གཉིས་དབྱེ་གཤུབ་བསྡུར་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་དོན། གྷན་ཌྷི་ཡིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་གཏན་ལ་ཕབ་སྐབས། སྒྲུབ་ཕྱོགས་དང་དགག་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད། སྒྲུབ་ཕྱོགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་འགུལ་དང༌། དགག་ཕྱོགས་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་རེད། སྒྲུབ་ཕྱོགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་འགུལ་རྣམ་བཞག་ ༡༨ བསྟན་ཡོད། ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་མཁན་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་ཡར་རྒྱས་སུ་བཏང་སྟེ། དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད། སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་རྒྱུར་དམིགས་ཡོད། དགག་ཕྱོགས་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་དེ་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དང་མཐུན་སྒྲིལ་མི་བྱེད་པ། བདེན་པའི་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་རང་གི་མངོན་འདོད་སྒྲུབ་པ་སོགས་རེད། དགག་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་ཀྱང་སྐྱོན་ཆེན་པོ་མེད། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་ན། གཞི་རིམ་གྱི་ནུས་པ་ཆག་འགྲོ། ལོ་སྔོན་མའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་འཕྲིན་ནང༌། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རྣམ་གྲངས་ ༡༡ ཙམ་བཀོད་ཡོད། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་ལོ་འཁོར་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རིང་ངོ་རྒོལ་དང་ཟས་བཅད་ཀྱིས་འཁྱོལ་ཐུབ་མེད། འཁྱོལ་ཡང་གྲུབ་འབྲས་ཆུང༌། གྷན་ཌྷི་ཡིས་སྒྲུབ་ཕྱོགས་དང་དགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འགྲོ་དགོས་པར་གཟིགས་ཏེ། སྐབས་ཤིག་ཁོང་གིས་དགག་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་སྐབས་གློ་བུར་དུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཏེ། མི་རྣམས་ཧ་ལས་སུ་བཅུག་ཡོད། དེ་ནི་ལས་འགུལ་བ་ཚོའི་ལུས་ངག་ཏུ་འཚེ་བའི་རྣམ་པ་འཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་ལས་འགུལ་འཚེ་མེད་ཞི་བ་ཡིན་ཟེར་གྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་དྲག་ཤུལ་དང་འཇིགས་རུང༌། གདུག་རྩུབ་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་ཡིན་ན། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་ཕན་པ་ལས་གནོད་ཚབས་ཆེ། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ངོ་མ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རེད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རེད། ལྷག་པར་དུ་རབ་བྱུང་བ་ཚོས་འདི་ལྟར་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེར་བརྟེན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚོ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བའི་ནང་མ་ཞུགས་ཟེར་གྱིན་མེད། རབ་བྱུང་བ་ཚོ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྡོད་དགོས་སྟབས། སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་བྱ་དགོས། མཉམ་ཞུགས་བྱེད་སྟངས་དེ་ཆོས་དང་མི་འགལ་བ། འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་དང་མི་འགལ་བའི་ཐོག་ནས་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།
ཡང་ཁོང་གིས་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་དང་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ལྟ་བར་འགལ་ཟླ་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་བྱས་དོན། བཙན་བྱོལ་གཞུང་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ལ་ང་ཚོས་འདི་ལྟར་ལབ་ཀྱིན་ཡོད། ཁྱོད་ཚོས་གཞུང་དང་ཆབ་སྲིད་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་དེ་མང་ཚོགས་ལ་གསལ་བོ་བཟོ་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། ནང་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་མདོག་མདོག་བྱས་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། ཆབ་སྲིད་དགོས་མཁོའི་ཐོག་ནས་ལྟ་གྲུབ་འདྲ་མིན་བཟོས་བཞག་པ་ལས། ང་ཚོ་ཚང་མར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ཡིན་མདོག་མདོག་བྱེད་པ་དེ་ཞེ་དྲག་ཐབས་སྐྱོ་བོ་རེད། འདི་ལྟར་བྱས་ན། དམངས་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕན་གི་མ་རེད་ལ། བོད་པའི་རྩ་དོན་ལའང་ཕན་གི་མ་རེད། གཞུང་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་མི་མཐུན་པ་དང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་དོན་དང་མི་མཐུན་པ་ཁས་ལེན་དགོས། མང་ཚོགས་ལ་གསལ་བོ་བཟོ་དགོས་ལབ་ཀྱི་ཡོད་ཟེར།
ཡང་ཁོང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་དོན། གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་ལ་དབུ་མའི་ལམ་ཟེར་གྱིན་ཡོད། དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་པ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབུས་ཀྱི་དོན་རེད། རྒྱ་ནག་ལས་ཁ་བྲལ་ཏེ་བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་བསྐྱར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་གཅིག་རེད། ད་ལྟའི་བོད་པའི་གནས་སྟངས་ལྟར་སྡོད་རྒྱུ་མཐའ་གཉིས་པ་དེ་རེད། མཐའ་དེ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབུ་མ་དེ་གང་རེད་ཟེར་ན། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་ནས། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གམ། བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་ཆ་ཚང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཐོག་ལག་བསྟར་ཡོང་རྒྱུ་དེ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་བོད་དེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ལ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་དགོས་དོན་མེད། ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གཞུང༌། འཕྲོད་བསྟེན། སྐད་ཡིག་ཚང་མ་དེའི་ནང་ཚུད་ཡོད། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ལས་བྱུང་བ་རེད། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་མི་རིགས་དང་གྲལ་རིམ་གྱི་གཉའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་མི་ཡོང་ཆེད་རེད། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་ས་གནས་འཐུས་ཚོགས་ལ་ཁྲིམས་བཟོའི་དབང་ཆ་དང༌། འཛིན་སྐྱོང༌། འཛུགས་སྐྲུན། དཔལ་འབྱོར། འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཆ་ཚང་ཡོད། དབུས་ཀྱི་བཀོལ་ཁྱབ་ས་གནས་སུ་མི་འཚམ་ན། ལག་བསྟར་བྱ་མི་དགོས། ང་ཚོའི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་མངོན་འདོད་ཡང་དེ་རེད། མངོན་འདོད་དེ་སྒྲུབ་པར་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་མི་དགོས་ལ། ད་ལྟའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྲོལ་ལའང་འགྱུར་བ་གཏོང་མི་དགོས། གང་ཞིག་དགོས་པ་རེད་ཟེར་ན། རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཆོད་སེམས་ཤིག་དགོས་པ་རེད། དེ་བྱུང་ན་ཉིན་གཅིག་ལ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། འབྱུང་ན་གྲོས་མོལ་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་སྐབས། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་བོད་ས་ཡོངས་སུ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་བསམ་ཚུལ་བསྡུར་རྒྱུ་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང༌།
གྲོགས་པོ་ལགས་འདས་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཟིགས་དང་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའི་བར་འཁོར་བའི་ཕྱོགས་རས་ཀྱི་མེ་ལྕེ་ཚ་བོ་བོད་སུལ་བུར་གཏོར་བ་མིན་ནམ་