ཁ་སང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨུ་རུ་སི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཐུ་བ་མངའ་སྡེའི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོའི་མཁས་དབང་གི་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་བཞེས་གནང་བ་མ་ཟད། ཨུ་རུ་སི་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་གནང་ཡོད།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ནས་བཟུང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། ཨུ་རུ་སི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐུ་བ་དང་བྷུ་རུ་ཡཱ་ཐུ ཁལ་མིག་བཅས་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་ཁྲིད་གནང་བཞིན་པ་ལྟར། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་གྱི་གསུང་ཆོས་མཇུག་བསྡུའི་ཉིན་མཐའ་མར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨུ་རུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐུ་བ་མངའ་སྡེའི་མཐོ་སློབ་ (Tuva State University) ཀྱིས་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་ཚན་རིག་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད། ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ། རང་དབང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་བཅས་ལ་གཞིགས་ཏེ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་མཁས་དབང་གི་ཕྱག་འཁྱེར་ ( Professor Emeritus) འབུལ་བཞེས་གནང་བ་དང་། ཁལ་མུག་ནང་བསྟན་གཙོ་འཛིན་ཏེ་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཨུ་རུ་སུ་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ། ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ཨུ་རུ་སུ་ནང་པའི་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ལོ་གསུམ་རིང་ལ་བཀའ་དབང་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་རིམ་དེ་རིང་ཡོངས་སུ་མཇུག་སྒྲིལ་ཡང་། འདས་པའི་ལོ་གཉིས་རིང་གི་ཆོས་ཞུ་བའི་གྲངས་འབོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཕན་ནུས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་བཀའ་ཆོས་བསྩལ་གནང་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ལ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཞལ་བཞེས་གནང་ཡོད།
བཀའ་དབང་མཇུག་སྒྲིལ་རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས། ཐེངས་འདིར་ཆེད་དུ་ཕེབས་པའི་ཨུ་རུ་སུའི་ཆོས་ཞུ་བ་ ༡༦༠༠ ལྷག་ལ་དམིགས་བསལ་བཀའ་སློབ་གནང་དོན། “ སྔོན་མ་ང་རང་ཐུ་བ་ལ་ཐེངས་གཅིག་བསླེབས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཐུ་བའི་ནང་འགྱུར་བ་ཕྱིན་འཕྲལ་ཡིན་སྟབས། དངོས་གནས་སྔ་མོའི་བོད་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཤུལ་དང་། དད་པ་དམ་ཚིག་གི་འབྲེལ་བ་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། སྐབས་དེའི་སྲིད་འཛིན་ཡང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ངོས་རང་ཨུ་རུ་སིའི་ས་ཁོངས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་རེད། རིན་པོ་ཆེས་བཤད་པ་ལྟར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་འགྲོ་ཐུབ་མེད་ཀྱང་། ཐུ་བ་ས་ཁུལ་གཙོས། ཁལ་མུག་དང་བྷུ་རུ་ཡ་ཐུ་ནས་འདིར་དད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོང་སྟེ། ལོ་ཤས་རིང་ལ་ཆོས་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད། དེ་རིང་ཐུ་བ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ངོས་ལ་མཁས་པའི་བྱ་དགའ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན། རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་བཞིན། འདས་པའི་ལོ་ཤས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དག་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་
གསལ་པོ་རེད། ས་ཐག་རིང་པོ་ནས་འདིར་ཡོང་རྒྱུ་ལས་སླ་བོ་མ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ས་ཐག་རིང་པོ་དང་གཉིས་ནས་ལམ་གྲོན་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར། ངོས་རང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དགེ་སློང་ཞིག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་མོས་པ་རྩེ་གཅིག་ཡོད་མཁན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱུང་ན་སྲོག་འཚོ་བའི་དགོས་དོན་ཚང་བ་རེད། ངོས་ནམ་རྒྱུན་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གཞན་ལ་བདེ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོང་བར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཁྱེད་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཁྱད་དུ་གསད་དེ་ཡོང་བ་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བློ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ངའི་ལས་འགན་ཆགས་ཡོད་སྟབས། དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་ཆོས་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་གཙང་མ་ཡོད། ” ཅེས་གསུངས་ཡོད།
ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨུ་རུ་སུ་དད་ལྡན་པ་དང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་ཆོས་ཞུ་བ། དེ་བཞིན་བཞུགས་སྒར་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་ལ་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་བཀའ་ཆོས་ཡོངས་སུ་མཇུག་སྒྲིལ་ཡོད་ལ། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༣༡ ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༠ གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་ ༣༢ པ་བསྩལ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
བླ་མ་ཀུན་གྱི་བླ་མ་དང་ཉི་མ་ཀུན་གྱི་ཉི་མའོ།
མཛད་འཕྲིན་སྤྲིན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་རྒྱས་གྱུར་ཅིག
ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་མཆོག འཇིག་རྟེན་འགྲོ་བ་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱབས་མགོན། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དད་དཔོན་བླ་ན་མེད་པ། རྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་བསྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཚེ་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་པར་གསོལ་བའི་སྨོན་འདུན་ཡང་ཡང་ཞུ།
འགྲོ་འདུལ་འཕགས་མཚོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་དངོས། །གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག །སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཅིང་རི་བོ་པོ་ཏ་ལར། །མྱུར་དུ་ཁྲིར་འགོད་རྒྱལ་བསྟན་དར་རྒྱས་ཤོག
བོད་གཞིས་བྱེས་མྱུར་དུ་འཛོམ་པར་ཤོག །བོད་གཞིས་བྱེས་མྱུར་དུ་འཛོམ་པར་ཤོག །བོད་གཞིས་བྱེས་མྱུར་དུ་འཛོམ་པར་ཤོག །བོད་གཞིས་བྱེས་མྱུར་དུ་འཛོམ་པར་ཤོག བོད་རྒྱལ་ལོ།།།།།།།
སྒོ་གསུམ་གུས་པས་ལྷ་ཕྱག་གྲངས་མེད་ཕུལ་ལོ།། ༸རྒྱལ་བ་ཁྱེད་ཡུན་དུ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག
༸ གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་ཆེན་པོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བཞུགས་དུས་བོད་མི་ཚོར་དེ་ཙམ་གྱིས་བཀའ་ཆོས་དང་ཆོས་འབྲེལ་མཛད་མེད་ཀྱང་སོག་ཡུལ་དུ་བྱོན་དུས་བཞུགས་ཁྲི་འཁོད་དེ་བཀའ་ཆོས་དང་དབང་ལུང་སོགས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་ཡོད།
སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་བ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ད་རེས་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བཞིན་དུ་ཆོས་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་གཙང་མ་ཡོད་ཅེས་བཀའ་དྲིན་ཞལ་བཞེས་ཟམ་མོ་ཐོབ་པ་ཧ་ཅང་གི་བསྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད།
རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་གི་དབང་པོའི་སྐུ།།
སྙིང་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་བློ་གྲོས་བཟང་པོའི་གསུང་།།
ཡེ་ཤེས་མཐུ་སྟོབས་གསང་བའི་བདག་པོའི་ཐུགས།།
༸ རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་སྡེ།།
ཡོངས་རྫོགས་བསྟན་པའི་བདག་པོར་ཞབས་བརྟན་གསོལ།།
ཞེས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་སྨོན་ཚིག་འདི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་དབུ་འཛིན་སྐྱབས་རྗེ་དམ་པ་རྫ་རོང་འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེས་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བའི་ཐུགས་བཞེད་ལྟར་གེགས་མེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་སྨོན།།
“གང་ལྟར། ངོས་རང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དགེ་སློང་ཞིག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་མོས་པ་རྩེ་གཅིག་ཡོད་མཁན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱུང་ན་སྲོག་འཚོ་བའི་དགོས་དོན་ཚང་བ་རེད། ངོས་ནམ་རྒྱུན་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གཞན་ལ་བདེ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོང་བར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད།” ཅེས་པའི་གསུང་འདི་ཟུར་འདོན་བྱས།