མེར་བསྲེཊ་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁ་གསལ་མི་འདུག་ཟེར།

ལོ་ངོ་ ༥༠ ལྷག་གི་གསར་འགོད་ལས་རིགས་ལ་ཉམས་མྱོང་ཡོད་མཁན་ལྕམ་ཇཱ་ནེ་པཱར་ཀཱེན་ལགས་སུ། བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད། བོད་དོན་རྒྱལ་སྤྱི་ཅན་དུ་འགྱུར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་གླེང་མོལ་བྱས་ཡོད།

ལྕམ་ཇཱ་ནེ་པཱར་ཀཱེན་(Jane Perkins)ལགས་ནི་སྐྱེས་ས་དབྱིན་ཡུལ་དང་མི་ཚེའི་དུས་ཚོད་རིང་ཤོས་སྐྱེལ་ས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆགས་ཡོད་འདུག ཁོང་མོས་ ༡༩༥༩ ལོ་ཙམ་ནས་དབྱིན་ཡུལ་དང་ཧོང་ཀོང་། སེང་གྷ་པོར། ཨོ་སི་ཊོ་ལེ་ཡ་སོགས་སུ་ཚགས་པར་དང་དུས་དེབ། བརྙན་འཕྲིན་སོཊ་སུ་གསར་འགོད་པ་དང་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་མྱོང་ཞིང་། ཁོང་མོ་རང་ལོ་ ༣༢ སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ཙམ་ལ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོཊ་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྟེ། བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་དཔེ་དེབ་འབྲི་བ་དང་། ངྷ་རམ་ས་ལའི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་ལས་ཀ་བྱས་པ་སོཊ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོ་དང་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་གི་འཚོ་བ་རྒྱུན་རིང་རོལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་ཆར་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཁང་པ་ཉོས་ཏེ་གཏན་སྡོད་གནང་ཡོད།

གསར་འགོད་པས་ཁོང་མོ་དང་གླེང་མོལ་བརྒྱུད་ཁོང་མོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིར་ཐོག་མར་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟངས་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ༡༩༧༣ ལོར་ཁོང་མོ་ཧོང་ཀོང་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་རྡོ་རྗེ་གླིང་(Darjeeling)ནས་བོད་པའི་བུད་མེད་ཅིག་དང་ངོ་ཤེས་ཆགས་ཡོད་འདུག བོད་པའི་བུད་མེད་དེའི་ཁྱོ་ག་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། རྗེས་སུ་ཁོང་མོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་བཟའ་མི་གཉིས་ཀྱི་བུ་སྐལ་ལྟ་བུར་ཉར་ཏེ་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་མཛའ་བརྩེ་ཆགས་ཡོད་འདུག

ལྕམ་ཇཱ་ནེ་པཱར་ཀཱེན་ལགས་ ༡༩༧༨ ལོར་བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དེབ་ཅིག་འབྲི་ཆེད། ངྷ་རམ་ས་ལར་ཡོང་སྟེ་ལོ་གཅིག་ལྷག་རིང་གངས་སྐྱིད་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་ཉམས་ཞིབ་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། སྐབས་དེར་ངྷ་སའི་བོད་མི་ཚོ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་པའི་སྐོར་ནས་བརྗོད་དོན། “དེ་དུས་ང་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་བྱུང་། སྐད་མ་གོ་བའི་དཀའ་ངལ་མ་རེད། ང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལུང་པ་མང་པོར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ་དཀའ་ངལ་གཙོ་བོ་སྐད་མ་རེད། གཙོ་བོ་བོད་པ་ཚོ་དོགས་ཟོན་ཆེན་པོ་དང་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་མི་འདུག དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཞུས་ན། བོད་རང་བཙན་མ་ཤོར་གོང་གི་གདན་ས་གསུམ་དང་རང་བཙན་ཤོར་བའི་རྗེས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ནང་གི་གདན་ས་གསུམ་གྱི་བར་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱ་ཆེད་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་སུ་ཕྱིན་ཏེ། གདན་ས་ཁག་གི་གྲྭ་པའི་གྲངས་ཚད་སྐད་ཆ་དྲིས་སྐབས་ཁྱོན་ནས་བཤད་མ་སོང་། ངས་ཁྱོན་ནས་མགོ་འཚོས་མ་སོང་། ག་རེ་བྱས་ནས་བོད་མི་ཚོ་སོ་སོ་ཕྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྡོད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་ང་ཐེངས་མང་པོར་གཙུག་ལག་ཁག་ཏུ་སོང་སྟེ། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་མིག་ཆུ་གཏོང་བཞིན། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ། ཐུགས་རྗེ་གཟིགས། བོད་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་འདི་གྲོལ་རོགས་གནང་ཞེས་ཞུ་བ་འཐེན་པ་ཡིན”ཞེས་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ཏེ་བརྗོད་བྱུང་།

ཁོང་མོས་མུ་མཐུད་དུ་དཀའ་ངལ་དེ་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཡོང་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གསར་འགོད་པ་མང་པོར་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་དོན། “དཔེར་ན། ༢༠༠༨ལོར་བོད་ནང་ཡར་ལངས་སྐབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་ཚོ་བོད་ནང་འགྲོ་འཇུག་གི་མེད་དུས། མང་པོ་ཞིག་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཡོང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་འདི་ནས་མི་རེ་ཟུང་ཞིག་གིས་མ་གཏོགས་སྐད་ཆ་བཤད་ཆོག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་བོད་སྐད་ནང་མང་པོ་ཞིག་བཤད་པ་ལས། སྐད་སྒྱུར་བ་མི་འདུག་ལ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་གོ་སྐབས་ཀྱང་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་འདྲ་ཞིག་ཆཊ་ཡོད་སྟབས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གསར་འགོད་པ་ཚོར་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་རག་ཡོད་པ་མ་རེད། ཉིན་ཞིག་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཛད་སྒོ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ། ངོ་ཤེས་གསར་འགོད་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ག་རེ་ཤོད་ཀྱི་འདུག་ཟེར་ནས་ང་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་སོང་། ངས་ཀྱང་ཁོ་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་གསལ་པོ་ཞིག་བསྐྱོན་ཐུབ་མ་སོང་། ”ཞེས་བློ་ཕམ་དང་བཅས་བརྗོད་བྱུང་།

ཡང་ཁོང་གིས།“ང་རང་གིས་བསམ་ན། ལས་འགན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་གང་ཐུབ་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་སྤེལ་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པ་རེད། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དང་ཆབ་སྲིད་སོགས་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། སོ་སོ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད། ནང་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད། དཀའ་ངལ་དང་སེམས་སྡུག་ནང་དུ་མ་སྦས་པར་ཕྱི་ལ་འདོན་དགོས་པ་རེད། གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་ཁྱེད་ཚོར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཐོག་རོགས་པ་བྱེད་ཐུབ་ངེས་རེད་”ཅེས་བརྗོད་དེ། ད་ལྟའི་མགོ་ཁྲིད་གསར་པའི་སྐབས་སུ་ལས་དོན་དང་སྲིད་བྱུས་ཐོག་དམིགས་བསལ་འགྱུར་པ་དེ་འདྲ་ཐེབས་མེད་ཀྱང་། བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཐད་སྔར་ལས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་སོང་བ་མ་ཟད། གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་རིགས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་རག་ཆོག་ཆོག་ཡོད་པ་དེ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།

བོད་ནང་གི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པའི་སྐོར་དྲིས་པར། “ མང་པོ་ཞིག་གིས་ལས་འགུལ་གྱི་བཟང་སྤྱོད་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་མཐོང་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག འོན་ཀྱང་བཙན་བྱོལ་ནང་ཚ་ཚ་འུར་འུར་དང་གནད་ལ་འཁེལ་བ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག བོད་ནང་གི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ལས་འགུལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ཤུགས་ཆེན་པོ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པའི་ཐད་མང་པོ་ཞིག་ལ་དྲི་བ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི། མེར་བསྲེགས་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁ་གསལ་མེད་པ། མེར་བསྲེགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཕྱི་ལ་འབྱོར་པ་ཧ་ཅང་བསྡུས་པ་ཞིག་ལས་མེད་པ། ཕྱིར་འབྱོར་པའི་རིགས་ཀྱང་ངོ་དེབ་དང་ཊི་ཊར་སོགས་ཀྱི་སྟེང་སྤེལ་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་རེད། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི།གནས་ཚུལ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱེད་སྐབས་ཞིབ་ཚགས་མེད་པས་ལན་པ་རེད་དྲན་ཡོད། གནས་ཚུལ་ཅི་ཞིག་གི་སྐོར་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱེད་སྐབས་ཀླད་ཀོར་ནས་མགོ་འཛུགས་དགོས” ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།

གནས་ཚུལ་ཀླད་ཀོར་ནས་མགོ་འཛུགས་ཟེར་བ་དེ་ག་རེ་ཡིན་མིན་དྲིས་པར། “ དཔེར་ན། རྔ་བ་ནས་ཚེ་རིང་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཟེར་བ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རྔ་བ་ཟེར་ན་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་ཞིག་དང་། གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་མིན། ག་རེ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ། བོད་ཟེར་ན་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་གནས་ཡོད་མེད། འདི་དག་བོད་པ་ཚོ་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གི་མ་གཏོགས་ཤེས་གི་མ་རེད། འཛམ་གླིང་མི་མང་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་མཁན་ཉུང་ཉུང་རེད། དེར་བརྟེན། གནས་ཚུལ་ག་རེ་སྐོར་ཡིན་ཡང་ཀླད་ཀོར་ནས་མགོ་བཙུགས་ཏེ། ཁ་གསལ་པོ་དང་ཞིབ་ཚགས་འབྲི་དགོས་པ་རེད”ཟེར།

ཡང་ཁོང་མོར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བསམ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། “ སྤྱིའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་ནི། འཛམ་གླིང་ནང་གི་གཞུང་ཚགས་ཚུད་སྤུས་དགགནད་དུ་སྨིན་པ། མྱུར་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་མིན་སྟབས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ་གཞུང་གི་སྒྲོམ་གཞི་བཟོས་པ་དེ་འགྲིག་ཡོད་པ་མ་རེད། འོན་ཀྱང་ཕྱི་དྲགས་པ་རེད་བྱ་ཐབས་གཞན་ཁག་པོ་རེད། གལ་སྲིད། ང་ལྷ་མོ་རྫུ་འཕྲུལ་མའི་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན།རེ་བ་དང་པོ་དེ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། གང་ལྟར་ཛ་དྲག་གི་གསོན་ཉམས་མེད་པར་ལྷོད་སྡོད་རང་བཞིན་དང་། གཞུང་གི་ལས་བྱེད་ལ་མཚོན་ནའང་ཉིན་རེའི་ལས་དོན་ཙམ་ལས་ཕུགས་བསམ་བརྟན་པོའི་ཐོག་ནས་ནུས་པ་འདོན་མཁན་ཉུང་ཉུང་རེད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

མཇུག་ཏུ་བཙན་བྱོལ་བོད་རིགས་མི་མང་ཐོག་མཐོང་སྣང་གང་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། “ བོད་མི་ཚང་མར་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་མན་ངག་ཅིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐག་ག་རེ་བཅད་པ་དང་། ག་རེ་གསུངས་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་དང་། བཀའ་བཞིན་ཞུ།ང་ཚོ་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད། ཁོང་གིས་ཐག་གཅོད་ག་རེ་གནང་བ་དེར་བསམ་ཚུལ་གང་ཡང་མེད་ཟེར་པ་དེ་རེད། བདེན་པ་རེད། ༧གོང་ས་མཆོག་བོད་མི་ཚོའི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་རེད། ཁོང་བོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་གི་དབུ་ཁྲིད་རླབས་ཆེན་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་བོད་པ་མི་གཅིག་རེད། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐད་བོད་པ་ཚང་མར་འགན་ཡོད་པ་རེད། བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་རེད། ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ཐ་ན་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་འཆར་དང་། ཐག་གཅོད་ཐོག་ཏུའང་དོགས་སློང་དང་བསམ་ཚུལ་བཤད་ཚེ།གང་ཟག་རེ་རེ་ལ་བསམ་བློའི་ནུས་པ་མ་འདྲ་བ་དང་། མི་ཚེའི་ཉམས་མྱོང་མ་འདྲ་བ།ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་མ་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་སྟབས། དེ་ལ་དཔག་པའི་བློ་སྐྱེད་གསར་པ་དང་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འཐོན་གི་རེད། ལྷག་པར་དུ་ད་ཆར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་མི་མང་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་དེས། བོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེ་ལ་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད་” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

གསར་འགོད་པ། བནྡེ་སྐྱབས།