ཁ་སང་ཉི་ཧོང་སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་ཡིས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ངོ་རྒོལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་དམག་མི་ཚོའི་རྗེས་དྲན་ལྷ་ཁང་ལ་མཆོད་འབུལ་དུ་སྐྱོད་ཡོད།
ཁ་སང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་སྐྱེས་སྐར་ཐེངས་ ༡༢༠ པ་སྲུང་གཙི་གཟབ་རྒྱས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས། ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་ལགས་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་ཉི་ཧོང་གི་དམག་མི་ཚོའི་རྗེས་དྲན་མཆོད་འབུལ་ལྷ་ཁང་ཡཱ་སུ་ཁཱོ་ཎེ་ (Yasukuni shrine)ཞེས་པའི་ནང་ཆེས་མཐོའི་མཆོད་འབུལ་དུ་བསྐྱོད་ཡོད་ཅིང་། གནས་ཚུལ་དེས་རྒྱ་ནག་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་གཉིས་ཁོང་ཁྲོ་ཆེན་པོ་བསླངས་ཡོད་འདུག
རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཅིན་ཀང་( Qin Gang)གིས། ཐེངས་འདིའི་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་ཡི་བྱེད་སྟངས་དེས་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་ནང་གནོད་འཚེ་ཕོག་མཁན་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་མང་ཚོའི་བརྩེ་སེམས་ལ་རྡོག་བརྫིས་བཏང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་གནས་ཚུལ་དེར་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པར་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་འདྲ་ལྷག་ཚེ་ཉི་ཧོང་གིས་འགན་འཁུར་དགོས་སྐོར་བརྗོད་འདུག
ལྷོ་ཀོ་རེ་ཡཱའི་རིག་གཞུང་བློན་ཆེན་ཡོ་ཅིན་ཡུང་ ( Yoo Jin Ryong)གིས། ཉི་ཧོང་སྲིད་བློན་གྱི་བྱེད་སྟངས་དེས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་བཞག་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་དོན་ལ་ངོས་ཟིན་གསལ་བོ་བྱུང་མེད་པའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་འདུག
ཨ་རིའི་རྒྱལ་དོན་དྲུང་ཆེ་ཇོན་ཁཱེ་རེ་དང་། ཉི་ཧོང་ནང་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་བདེ་འཇགས་ལ་དགོངས་པ་མ་བཞེས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཨ་རིར་བློ་ཕམ་བྱུང་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ཉི་ཧོང་རང་གི་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པ་དང་དྲང་བདེན་ཚོགས་པ། དམར་ཤོག་ཚོགས་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པ། ལྗང་ཁུ་ཚོགས་པ། མི་དམངས་ཚོགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྲིད་བློན་ཨ་བྷེ་ཡི་བྱེད་སྟངས་དེ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་དང་། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་འགན་མ་འཁུར་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན་སྐོར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་འདུག
འོན་ཀྱང་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་ལགས་ཀྱིས། ངས་དེ་རིང་སྲིད་དབང་བཟུང་སྟེ་ལོ་ངོ་གཅིག་འཁོར་བ་དང་བསྟུན་ཏེ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་མཁན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོར་རྗེས་དྲན་དང་། འབྱུང་འགྱུར་དམག་འཐབ་ནང་མང་ཚོགས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དམ་བཅའ་ཞུ་བར་ཕྱིན་པ་ལས། རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རེ་ཡཱའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཕོག་ཐུག་འགྲོ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག ཐེངས་འདིའི་མཆོད་འབུལ་དེ་ནི་ ༢༠༠༦ ལོའི་རྗེས་ལ་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཞིག་གིས་ལྷ་ཁང་དེར་མཆོད་འབུལ་བྱས་པ་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཡོད་འདུག
སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས། སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་ཡིས་ཐེངས་འདིར་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་ཀྱི་ཉེས་ཅན་ཚོར་མཆོད་འབུལ་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རེ་ཡཱ་གཙོས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་འབྲེལ་ལམ་ལ་དོ་ཕོག་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་དང་ཉི་ཧོང་གིས་རྩོད་གླེང་བྱེད་པའི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་མངའ་ཁུལ་སིན་ཁཱ་ཁུ་(Senkaku)མཚོ་གླིང་གི་རྩོད་རྙོག་ཐད་མེ་འབར་བའི་སྒང་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟར་ཆགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
ཉི་ཧོང་གི་མེས་པོའི་རྗེས་དྲན་མཆོད་འབུལ་ལྷ་ཁང་ཡཱ་སུ་ཁཱོ་ཎེ་ (Yasukuni shrine) ཞེས་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་ ༡༨༦༩ ལོར་ཉི་ཧོང་གི་རྒྱལ་པོ་མེ་ཇེ་( Meiji)ལགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཆེད་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་མཁན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དག་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་ཆེད་གསར་བཞེངས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་མཆོད་ཁང་དེ་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་སྲིད་བློན་ཨེ་ཌི་ཁཱེ་ ( Hideki Tojo) སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ ༡༣ དང་། དམག་མི་དཀྱུས་མ་ས་ཡ་ ༢།༥ ཙམ་ལ་ཆེ་བསྟོད་རྗེས་དྲན་མཆོད་ཁང་གི་ངོ་བོར་བསྐྱར་བཞེངས་བྱས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རེ་ཡཱའི་གཞུང་དམངས་ཀྱིས་དེ་ནི་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཉི་ཧོང་དམག་མིས་རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རེ་ཡའི་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་བའི་དམྱལ་བ་མི་ཡུལ་དུ་མྱོང་ས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག
