ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བཀག་འགོག

CBSE ཡི་ཤེས་ཡོན་བཅའ་ཁྲིམས་འདི་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོ་ནས་ཤེས་ཡོན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་མཉམ་དུ་མགོ་བརྩམས་ཏེ་དར་ཁྱབ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། བཅའ་ཁྲིམས་གསར་བ་འདིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཙོ་བོ་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་ཁུར་བོ་ཇེ་ཡང་དུ་བཏང་སྟེ། སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་མནོ་བསམ་ལ་བརྗེ་ལེན་བྱེད་པ་དང་འདྲ། སྒྲོམ་གཞི་འདིའི་ནང་དུ་སློབ་མའི་ལོ་གཅིག་གི་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་དེ་ཡིག་རྒྱུགས་ཐེངས་དྲུག་སྟེ། བཀོད་འདོད་ཞིབ་འཇུག་བཞི་དང་ཡིག་རྒྱུགས་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་འཇལ་བར་མ་གྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱི་སྣང་བ་ཞིག་རེད།

ཁ་སྐོང་འདི་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་རེ་ལྟོས་བྱེད་ས་ནི་ཁོང་ཚོས་ལས་གཞི་འདྲ་མིན་གྱིས་བསྩལ་བའི་ངར་ཤུགས་ཏེ། ལས་འཁུར་དང་བྱེད་སྒོའི་དུས་སྐབས་ཀྱིས་ཤེས་ཡོན་དངོས་ཀྱི་སློབ་ཐུན་ལ་ནར་འགྱང་གཏོང་གི་ཡོད། ལོ་ངོ་ལྔ་ལས་མང་བའི་ཁ་སང་དེ་རིང་གི་སྒྲོམ་གཞི་སྟེ་སྒྲོམ་གཞི་འདི་ནི་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་དོ་ཕོག་ལ་གདོང་ཐུག་ནས་སྤགས་པ་བཤུ་བའི་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་ནས་དང་པོ་བསྒྲུབ་བྱ་འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ལས་ཀ་ཞིག་དང་ཡིག་རྒྱུགས་ཞེད་སྣང་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་སླ་རུ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་མོད། དོན་དངོས་ལ་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ན། ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་ཞེད་སྣང་དེ་གཅིག་མཚུས་སུ་ཡོང་གི་ཡོད་དེ། བདུན་ཕྲག་རེ་ལ་ལོ་གཅིག་གི་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་དེ་བརྒལ་དགོས་པས་རེད།

བྱེད་སྒོ་མང་པོ།

ཁ་སང་དེ་རིང་གི་ང་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་སྒྲོམ་གཞི་ནི། བྱེད་སྒོ་ཡིས་སླ་རུ་བཟོས་པའི་རྩ་བ་འདིས་ཤེས་ཡོན་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཞིང་། ང་ཚོས་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་མཁོ་བའི་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བཟོ་བར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད། གང་ལྟར། འགྲེལ་བཤད་གཅིག་ཞུས་ན་ཧ་ལམ་སློབ་སྦྱོང་གི་བརྒྱ་ཆ་ ༣༠ ནི་ལས་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དང་། ཡང་ན་གཞན་དག་? དེ་དག་ནི་ཡིག་རྒྱུགས་དང་། བཀོད་འདོད་ཞིབ་འཇུག འཛིན་གྲྭའི་ཡིག་རྒྱུགས། དེ་ནས་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྐྱར་སྦྱོང་ཡིག་རྒྱུགས། འཆད་རྩལ་ཡིག་རྒྱུགས་དང་ཀློག་རྩལ་ཡིག་རྒྱུགས། སྤྱི་ཚོགས་ཤེས་བྱའི་ཡིག་རྒྱུགས་སོགས་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་རྫོགས་མཐའ་མེད་པའི་ཐོ་འགོད་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

དངོས་ཡོད་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་བསླབ་རྒྱུ་དང་སྦྱངས་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ག་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་ཆུ་ཚོད་རེའུ་མིག་དང་མཉམ་དུ་ཤོར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེར་མ་ཟད་དེ་དང་མཉམ་དུ་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་མང་དྲགས་པའི་ཡིག་རྒྱུགས་དག་དང་ཚབས་ཆེ་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་བཀའ་རྒྱ་ཞིག་སྔ་ས་ནས་གསལ་བོ་བཟོས་ཚར་ཡོད། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱུ་མཚན་འོས་འཚམ་གྱི་སྒོ་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་སོ་སོའི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོས་དེ་ལག་བསྟར་བྱ་བར་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་བྱེད་པར་རེ་བའི་ཁེངས་ཡོད་སྲིད་མོད། སློབ་ཕྲུག་ཁ་ཤས་ཀྱི་སེམས་ནང་ཡི་གེ་འདྲ་མིན་འདྲ་བཤུས་བྱེད་དགོས་སྟབས། སེམས་ལ་གནོན་ཤུགས་འཕར་མ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། དེར་མ་ཟད་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་ “འདྲ་བཤུས” དང་། “ཚོར་མེད” ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ལ་ཕྱོགས་པར་སྐུལ་མ་བཏང་བར་ཚོར་སྣང་མང་བོ་སྐྱེད་བཞིན་ཡོད།

འཛིན་གྲྭ་བཅུ་བའི་སློབ་མ་ཤི་རོ་ཊྲི་(shiruti)ཡིས་བཤད་པ་ལྟར་ན། དགོས་ངེས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་རིགས་འཕར་སྣོན་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། བྱེད་སྒོ་རེ་རེའི་སྤུས་ཀའི་ཚད་ཉེན་ཁ་མཐོན་པོར་སྐྱེལ་ཡོད་པ་རེད། སྔོན་མ་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་བའི་ཡིག་རྒྱུགས་ཟེར་ནས་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་དང་གུས་རྩི་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་མོད། དུས་ད་ལྟ་དེ་ནི་ལས་སླ་རུ་བཟོས་ནས་སློབ་གྲྭ་གཞན་པ་ཞིག་གི་ཡིག་རྒྱུགས་དང་འདྲ་སྟབས། ཧ་ཅང་གི་དོ་གལ་ཆེན་པོ་དང་ཚབས་ཆེན་པོ་ལ་བརྩི་ཡི་མེད། སློབ་ཕྲུག་ཁོང་ཚོའི་མི་ཚེ་ནང་གི་འགྲན་རྩོད་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པར་རློན་པའི་དུས་སྐབས་དེ་གློ་བུར་དུ་གློག་གཟིམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་ཆས་ལྟར་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་བའི་གོ་གནས་དེ་ཁོང་ཚོར་རེག་གིན་ཡོད། སློབ་ཕྲུག་མང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གིས་ cce ཡིས་བློ་རིག་རྣོ་བའི་སློབ་ཕྲུག་དང་། སློབ་ཕྲུག་དཀྱུས་མ་དང་མཉམ་དུ་གོ་རིམ་གཅིག་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པས་སྒྲོམ་གཞི་འདི་དྲང་བདེན་མ་རེད་ཅེས་གནད་དོན་འགའ་གླེང་གིན་ཡོད། དེ་བཞིན་འདི་བ་ན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ལ་སྐུལ་སློང་གནང་མཁན་མེད་ལ། ལས་ཀར་ཨུ་ཚུགས་དང་ཧུར་ཐག་བྱས་ན་གསོལ་རས་སམ་བྱ་དགའ་གནང་བའི་ལམ་ཁ་ཡང་མེད་དོ།།

གྲངས་ཀ་མང་ལ་ནང་སྙིང་ཉུང་བ།

ལས་འཁུར་དང་ལས་འཆར་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་འདིས་གསར་གཏོད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བཀའ་མངགས་ཀྱིས་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་ན། ཁོ་རང་གི་སྟེང་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཐབས་ཤེས་ཡག་ཤོས་ཤིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་འདི་འདྲ་བའི་བྱེད་སྒོ་མང་དྲགས་པས་སློབ་ཕྲུག་དང་དགེ་རྒན་ཚོའི་རྩ་བའི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་བཟོ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་མང་ཆེ་ཤོས་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། གལ་སྲིད་སློབ་ཕྲུག་ཅིག་གིས་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ལ་བརྗོད་བྱ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཧ་གོ་བར་བཟོ་ཡ་ཡིན་ཟེར་ན། སློབ་ཕྲུག་དེས་ལས་སླ་བོའི་ངང་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། འདི་ལ་གཅིག་བྱས་ན་ཡིག་རྒྱུགས་གཏང་དགོས་ཀྱི་རེད། གཅིག་བྱས་ན་ལས་འཆར་གྱི་སྙན་ཐོ་ཞིག་ཁོའམ་མོ་ཡི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་འགྲན་སེམས་ལ་ཉར་ཚགས་བྱ་དགོས་ཀྱི་རེད།

དེར་བརྟེན། སློབ་སྦྱོང་ཟེར་བ་དེ་སོ་སོ་རང་ངོས་ནས་གོམ་པ་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས། སློབ་སྦྱོང་གིས་གནས་ལུགས་རྟོགས་དགོས་པ་དེ་རྨི་ལམ་མཐུག་པོ་ཞིག་རེད། བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཚབས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཐེབས་ཀྱིན་འདུག སློབ་དུས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་གུང་གསེང་གི་དུས་ཚོད་ནི། བདུན་ཕྲག་གཉིས་ནས་གསུམ་ཡོད་མེད་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་སློབ་དུས་གསར་བ་ཞིག་གི་མགོ་འཛུགས་ཀྱིན་ཡོད། སློབ་དུས་གསར་བ་མགོ་བཙུགས་ནས་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཀྱིི་ནང་དུ་(FA)ཟེར་བའི་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་ཤོག་ལེབ་རེའུ་མིག་ཅིག་བདུན་ཕྲག་རེ་རེར་གཏོང་མགོ་འཛུགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དགེ་རྒན་དང་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་སློབ་ཚན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་འཐབ་རྩོད་དམ་འབད་པ་བྱས་ཏེ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་(FA)དང་པོ་དེའི་ཕྱི་ལྐོགས་གཡོག་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

ལས་ཀ་འདི་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར་ཡང་བྱེད་སྒོ་གཞན་ཞིག་གི་མགོ་བསླང་ནས་ཡོང་གིན་ཡོད། དེ་ནས་བདུན་ཕྲག་གཉིས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དབྱར་ཁའི་གུང་གསེང་མགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད་མོད། གུང་གསེང་དེ་ནི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱི་གུང་གསེང་ཞིག་མ་རེད། རི་སྤུངས་བའི་གུང་གསེང་གི་ནང་ལས་དེ་དག་ནི་(FA)ཟེར་བའི་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་ཤོག་ལེབ་རེའུ་མིག་གཞན་པ་ཞིག་གི་རལ་གྲི་དེའི་རྗེས་སུ་(SA)ཟེར་བའི་ཡིག་རྒྱུགས་དང་པོ་དེ་ཡིན། གཅིག་བྱས་ན་(CCE)ཟེར་བའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐབས་ལམ་འདིས་དོང་རྙི་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་ལམ་ཁ་འབྱུང་བར་རེ་བ་བྱས་མེད་ཀྱང་སྲིད། གཅིག་བྱས་ན་དེ་ནི་ཤོག་བུའི་སྟེང་གི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་གྲོས་གཞི་ཞིག་ཡིན་སྲིད་མོད་། འོན་ཀྱང་ལག་ལེན་གྱི་སྦྱངས་པ་ཐེབས་པ་ཞིག་མ་རེད། གང་ལྟར་དེ་ནི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་བེད་མེད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལྷག་མ་ཞིག་དང་། ཁོང་ཚོའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་ཁ་དེ་མི་ཚེ་གང་བོར་སྒོ་ལྕགས་རྒྱག་མཁན་ཞིག་རེད་དོ།

བསྒྱུར་མཆན།  རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ ༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ་ ༥ བའི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་གྱི་རྒྱ་གར་གྱི་ཚགས་ཤོག་ The Sunday Tribune ཟེར་བ་ནས་བསྒྱུར་ཞིང་། འདི་བོད་བསྒྱུར་བྱེད་དོན་ནི། ཁ་སང་དེ་རིང་འུ་ཚང་གི་ཤེས་ཡོན་ཕྱོགས་སྟོན་གྱི་སྐྱབས་གནས་(SBSE)འདི་ཡང་སྐྱོན་གྱིས་དྲི་མ་མ་གོས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གྲོས་ནའང་གླེང་ཚིག་རེ་ཡོད་པས་ན། འུ་ཚོའི་སྐུ་ངོ་ཚོས་གཞན་གྱི་ཟེར་སྒྲོས་རྗེས་སུ་བསྙེགས་རྐྱང་མི་བྱ་བར་རང་ཚིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་མོད།  འོན་ཀྱང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་འགྲན་བསྡུར་ལ་བློ་སེམས་མྱོས་མཁན་ཞིག་གིས་བྲིས་པ་རེད་ཅེས་ཀྱང་གསུང་སྲིད་མོད། རྒྱལ་ཁ་དགོས་ན་འགྲན་བསྡུར་དགོས་པ་ནི་ནམ་ལངས་ཉི་ཤར་གྱི་དཔེར་ཡིན་པས་ན། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དཀའ་བའི་མིང་ཚིག་སྐམ་པོ་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་སེམས། ད་དུང་རང་ལས་གཞན་གཅེས་སོགས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཞག་ན་བཟང་ངོ་།།