ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་ནང་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་འགོས་ཁྱབ་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་བསྟུན་བོད་པའི་དགོན་སྡེ་དང་སློབ་གྲྭ དེ་བཞིན་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་འཛིན་རྣམས་ནས་ཟླ་གཅིག་ནས་གཉིས་རིང་ཏོག་དབྱིབས་འགོས་ཁྱབ་ཐད་དོ་ནན་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་སོང་།
ཁ་སང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཐེངས་ ༥༧ སྟེང་། འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་གཞོན་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། མི་མང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འབྲེལ་ནམ་རྒྱུན་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ངོས་ནས་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་སྔོན་འགོག་གི་ལམ་སྟོན་གནང་བཞིན་པ་ངོ་སྤྲོད་དང་སྦྲགས། ད་ལྟའི་ཆར་དམིགས་བསལ་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་བོད་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་གི་གཞིས་ཆགས་སོགས་ད་ལྟའི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྡོད་གནས་རང་ལ་བཞུགས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་དང་ཀ་ན་ཊ་ག ཨོ་ཊར། ཧི་མ་ཅལ། མ་ཧཱ་ར་ཤི་ཊ་ར། ར་ཇི་སི་ཐན། ཏ་མན་ན་ཌའོ། ནུབ་བྷལ་གཱལ། གྷོ་ཇོ་ར་ཊི་སོགས་མངའ་སྡེ་འདི་དག་ནང་ཉིན་རེར་མི་གྲངས་ཁྲི་ ༢ ཡས་མས་ཀྱི་ནད་པ་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་དང་ནད་ཡམས་ཁྱབ་བརྡལ་ཤུགས་ཆེན་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། མངའ་སྡེ་འདི་དག་ནང་ཕེབས་མི་དགོས་པར་འབད་བརྩོན་གནང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་སོང་།
དེ་བཞིན། མི་མང་འདུ་འཛོམས་དང་ཚོགས་འདུ་རིགས་མི་བསྐོང་བ་དང་། ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་ཁ་རས་གཉིས་རྩེག་གྱོན་པ་དང་སྨན་ཆས་ལག་ཤུབས་གྱོན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་སྐོར། ཏོག་དབྱིབས་ནད་གཞི་འགོས་སླ་བ་དང་མི་ཞིག་ལ་ན་མནར་བྱུང་ཚེ་རྔམ་སྐྲག་མ་བྱས་པར་སེམས་ཁམས་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་བཞུག་དགོས་པ། དམིགས་བསལ་གཞོན་སྐྱེས་སུ་ཞིག་ལ་ཆམ་ནད་རིགས་ཕོག་ཡོད་ཚེ་ལྷོད་གཡེང་བྱས་ནས་མི་འཇོག་རྒྱུ་དང་། ཆམ་ནད་ཕོག་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་རང་གི་ནང་མི་དང་ཁ་ཐག་རྒྱང་རིང་དུ་འདུག་དགོས་པ་དང་། མི་གཞན་ལ་འབྲེལ་བ་མི་གནང་བའི་འགན་འཁུར་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་སོགས་བརྗོད་སོང་།
ཡང་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས་ལོ་ན་ ༡༨ ཡན་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་སྔོན་འགོག་གི་སྨན་ཁབ་རྒྱག་འཆར་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ལྟ་ནས་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ཏོག་དབྱིབས་སྔོན་འགོག་གི་སྨན་ཁབ་རྒྱག་རྒྱུ་གྲྭ་སྒྲིག་དང་སྨན་ཁབ་ངེས་པར་དུ་རྒྱག་དགོས་པ་དང་། སྨན་ཁབ་བརྒྱབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་ཡམས་འགོས་ཁྱབ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་མི་གཞན་གྱི་སྲོག་སྐྱོབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། དགོན་སྡེ་དང་སློབ་གྲྭ ཚོགས་པ་ཁག་གི་འགན་འཛིན་རྣམས་ནས་ཟླ་གཅིག་ནས་གཉིས་བར་ནད་ཡམས་ཐད་དོ་ནན་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་སོང་།
ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་འབྲེལ་མཐུད་སྨན་པ་ཚེ་རིང་མཚམས་གཅོད་ལགས་ཀྱིས་བདུན་གཅིག་རིང་གི་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བ་ལྟར་ན། ད་རེས་བདུན་ཕྲག་འདིའི་ནང་བོད་མི་གྲངས་ ༣༥༢ ལ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་གཞི་ཕོག་ཡོད་པ་དང་མི་ ༣ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཞིང་། ནད་གཞི་ཕོག་མཁན་གྲས་ཀྱི་མི་གྲངས་ ༢༢༨ སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གྲངས་ ༡༢༤ ཆགས་ཀྱི་ཡོད་འདུག་ལ། ཚབས་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནད་གཞི་ཕོག་མཁན་མང་ཆེ་བར་ནད་རྟགས་མངོན་གྱི་ཡོད་ཅིང་། ཆེས་ལོ་ན་ཆེ་ཤོས་ནི་རང་ལོ་ ༨༦ དང་ཆུང་ཤོས་ནི་ལོ་ ༢ མ་ཟིན་ཙམ་ཡིན་པ་རེད་འདུག དེ་བཞིན། གཟའ་འཁོར་འདིའི་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་གནས་གྲངས་ ༡༩ དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་གྲངས་ ༢ བཅས་ཀྱི་ནང་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༢༣༣༤ ལ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་གཞི་ཕོག་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་གནང་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། མི་གྲངས་ ༣༩ ལ་སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྟོན་གནང་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད།
ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་གྱི་གཞིས་ཆགས་ ༢༣ དང་བལ་ཡུལ་གཞིས་ཆགས་ ༢ བཅས་ཁྱོན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ ༢༥ ནང་གི་མི་གྲངས་ ༩༧༢ འགོག་དབྱེ་ཟུར་འཇོག་ཁང་དུ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཁྲོད་ཀྱི་མི་གྲངས་ ༦༥༥ རང་ཁྱིམ་དུ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཏོག་དབྱིབས་སྔོན་འགོག་གི་སྨན་ཁབ་རྒྱག་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་ལྟར། ད་བར་འགོག་ཁབ་རྒྱག་རྒྱུའི་ལས་གཞིའི་ཁྲོད་བོད་པའི་སྨན་པ་དང་སྨན་ཞབས་པ་སོགས་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཀྱི་མདུན་སྔར་མཆོངས་མཁན་མི་གྲངས་ ༡༢༣༠ དང་། ན་ཚ་ཡོད་མཁན་མི་གྲངས་ ༡༩༣༧། ལོ་ན་ ༦༥ ཡན་གྱི་མི་གྲངས་ ༧༤༤༧ དང་ལོ་ན་ ༤༥ ཡན་གྱི་མི་གྲངས་ ༤༨༤༣ བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༥༤༥༧ ལ་ཏོག་དབྱིབས་སྔོན་འགོག་གི་སྨན་ཁབ་བརྒྱབ་ཐུབ་ཡོད་འདུག
ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ད་བར་རྒྱ་བལ་གཉིས་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་གྲངས་ ༢༥ ནང་ནད་གཞི་ཕོག་པའི་བོད་མི་གྲངས་ ༢༤༥༠ བྱུང་བ་དང་མི་གྲངས་ ༡༧༢༠ དྲག་སྐྱེད་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། མི་གྲངས་ ༥༣ རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན། ད་ལྟའི་ཆར་ན་མནར་བཞིན་པའི་མི་ ༦༧༧ ཡོད་པ་དང་ཁོ་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ལྡི་ལི་དང་ལྡེ་ར་རྡུན། དྷ་ས་བཅས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
ད་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་དང་སྨན་པ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ཚོར་གོ་མེད་ཚོར་མེད་རེད་རིམས་སྲུང་རིལ་བུ་ག་རེ་བྱས་སོང་། སྤྱིར་ང་ཚོ་བོད་པ་འདི་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་ན་ཐོན་ནས་འཇོན་འདོག་ཁུལ་བྱེད་རྒྱུར་ཧ་ཅང་གི་དགའ་བོ་འདུག་པས་དེ་བོད་པ་ཚང་གི་ན་ཚ་ཞིག་རེད ། ང་ཚོའི་ན་ཚ་ངོས་ཟིན་དགོས་བ་རེད། ལོ་ཤས་སྔོན་རྒྱ་གར་ནང་བྱ་ནད་ཅིག་ཡོང་བ་རེད་དེ་དུས་ཡང་རིམས་སྲུང་རིལ་བུ་ཁྱབས་སྒྲགས་གནང་བ་རེད་དེ་ལོ་ཤས་རྗེས་ཡང་ཕག་ནད་ཡོང་བ་རེད་ཡང་རིམས་སྲུང་རིལ་བུ་ཁྱབས་སྒྲགས་གནང་བ་རེད་ན་ནིང་ཏོག་ནད་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་རིམས་སྲུང་རིལ་བུ་ས་སྒྲགས་གནམ་སྒྲགས་བྱེད་པ་རེད་ཐ་མ་དེར་རྒྱ་གར་རྡ་ས་ས་གནས་སྨན་སྦྱོར་ཁང་ནས་བགག་བགོག་མ་བྱེད་བར་ཏུ་ཡག་པོ་བསྡོད་མ་ཚུད་པ་རེད། ད་ཐེངས་ཀྱི་རིམས་སྲུང་རིལ་བུ་སླབ་བྱ་བླངས་ནས་མ་འོང་བ་ང་ཚོ་བྱ་ལས་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྔོན་ན་ཐོན་ནས་སྐད་ཆ་མི་བཤད་རྒྱུ་སེམས་ལ་ངེས་དགོས་བ་རེད། གཞན་བོད་ཀྱི་སྨན་པ་ཚོའི་ཡང་རྩྭི་ཤིང་དང་ཟས་རིགས་སོགས་ལ་བརྟགས་དཔྱད་བཏང་ནས་ཏོག་སྨན་གཅིག་བཟོ་ཐུབ་སོང་ན་རྒྱལ་སྤྱི་སྒང་བོད་ཀྱི་རླུང་རྟ་དར་རྒྱུ་རེད། རྩྭ་རིགས་དང་ཟས་རིགས་ཅིག་ནས་ཏོག་སྨན་ཡོད་པ་དང་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ང་ཡིད་ཆེ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡོད། མཐར་ཚང་མ་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་གྲངས་མེད་ཞུ??
བློ་བཟང་སེང་གེ་ སྒྲིག་ལམ་འཁྱེར་དགོས་མ་རེད་པས་ ?