དེ་རིང་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་བ་སྐུ་ཞབས་སུན་དར་ལཱལ་བྷ་ཧུ་གུ་ནཱ་ལགས་(Sunderlal Bahuguna)ལགས་ཏོག་དབྱིབས་མཉེན་ནད་རྐྱེན་པས་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བར། ༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་ཤུལ་ལུས་ནང་མི་སྤུན་ཉེ་ཡོངས་ལ་ཐུགས་གསོའི་ཕྱག་བྲིས་སྩལ་གནང་འདུག རང་ལོ་ ༩༤ ཡིན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་བ་ཁོང་ནི་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གྲོགས་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག
ཐུགས་གསོའི་ཕྱག་བྲིས་ནང་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས། ངོས་ནས་ཁོང་གི་ནང་མི་དང་གྲོགས་པོ། དེ་བཞིན་དགའ་པོ་གནང་མཁན་ཡོངས་ལ་སེམས་གསོ་ཞུ་བ་དང་། འདས་པོ་ཁོང་ལ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡིན། ཞེས་དང་། ཁོང་གིས་ངལ་བ་འཛེམ་མེད་ཐོག་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་དེ་ཉིད་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་གཙོ་བོར་བརྟེན་ནས་སྤེལ་གནང་བར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བསྔགས་བརྗོད་ཡི་རངས་ཞུ་ཡི་ཡོད། ཁོང་རྒྱ་གར་གྱི་ཨུ་ཏར་ཁཱན་མངའ་སྡེའི་(Uttarakhand)གཱར་བྷལ་(Garwhal)རིགས་རྒྱུད་དུ་སྐྱེས་ཤིང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་དང་། ཁོང་གིས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུག་ཆུ་དང་ཤིང་ནགས། དེ་བཞིན་རི་བོ་རྣམས་ལ་བདག་གཅེས་བྱེད་དགོས་པ་ནི་གལ་གནད་ཅིག་ལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་བཞིན། ཁོང་གི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་མི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དོ་སྣང་ཡོང་ཐབས་གནང་བ་རེད། ཅེས་གསུངས་འདུག
ཡང་རིན་པོ་མཆོག་གིས་བྷ་ཧུ་གུ་ནཱ་ལགས་དང་མཇལ་ཕྲད་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་དྲན་གསོ་གནང་སྟེ་གསུངས་དོན། ཐེངས་ཤིག་བྷ་ཧུ་གུ་ནཱ་ལགས་ཀྱིས་ངོས་ལ་ལྗོན་ཤིང་འདེབས་འཛུགས་ཀྱི་གལ་གནད་དང་དེ་དག་ལ་བདག་གཅེས་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་བྱུང་ན་གང་མང་མང་ལ་ཞུ་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་གནང་གི་འདུག ངོས་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཁས་ལེན་ཞུས་པ་ཡིན། ངོས་རང་ལ་དྭགས་དང་འབྲས་ལྗོངས། ཨ་རུ་ན་ཅལ་སོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་གནས་གང་དུ་བསླེབས་ཀྱང་མི་མང་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་གང་དུ་གནས་ཀྱང་། གནས་ཡུལ་དང་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་བདག་གཅེས་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ཞུ་གི་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག
མཇུག་ཏུ་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས། སྤྱིར་ཁོང་ད་ཆ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པ་རེད་དེ། ཁོང་གི་སྙིང་སྟོབས་ནི་མུ་མཐུད་གནས་ཀྱི་རེད། ཁོང་སྐུ་ཚེ་རིང་པོ་དང་དོན་ལྡན་ཞིག་བསྐྱལ་གནང་བ་རེད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཁོང་ལ་རྗེས་དྲན་ཡག་ཤོས་ནི་ཁོང་གིས་སྤེལ་གནང་བའི་ལྗོན་ཤིང་འདེབས་འཛུགས་དང་། དེ་དག་ལ་བདག་གཅེས་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་འཇིག་རྟེན་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་ལ་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་འདུག
སྐུ་ཞབས་སུན་དར་ལཱལ་བྷ་ཧུ་གུ་ནཱ་ལགས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༧ ལོར་ཨུ་ཏར་ཁཱན་གྱི་གྲོང་གསེབ་མཱ་རོ་ཌ་(Maroda)ཞེས་པར་སྐྱེས་ཤིང་། ཐོག་མར་ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་ནང་རིགས་རུས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་། དེའི་རྗེས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་སྒང་གི་བུད་མེད་རྣམས་བསྡུ་སྐོང་གིས་ཆང་རག་ཉོ་ཚོང་ལས་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་སོགས་མདོར་ན་ཆུང་དུས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ལའང་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་རང་དབང་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཱན་རྡི་མཆོག་གི་ལྟ་གྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱས་ཏེ་གྲོང་གསེབ་ཁག་ཏུ་འཚོ་བ་བསྐྱལ་ཞིང་། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཱན་རྡི་མཆོག་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཁག་ལ་རྒྱང་ཐག་མེ་ལེ་ ༤༧༠༠ ལྷག་ལ་གོམ་བགྲོད་ཕྱིན་ཏེ། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཁག་ཏུ་ཤིང་ནག་གཅོད་གཏུབ་དང་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཆེ་བའི་ལས་གཞི་དེ་དག་མཐོང་བ་བཞིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ལོ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་དང་རྒྱུག་ཆུ་ཁག་ལ་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ལས་གཞི་སྤེལ་བཞིན་པར་ངོ་རྒོལ་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ལྡི་ལིའི་གསར་འགོད་པ་ཉི་མ་ཚེ་རིང་།
