དེ་རིང་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ པའི་སྟེང་གངས་སྐྱིད་དུ་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གསར་པ་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་གཅིག་ཧྲིལ་པོ་འཁོར་བའི་ཉིན་མོ་དང་བསྟུན་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་ནོར་འཛིན་སྒྲོལ་མ་མཆོག་ནས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་སྒྲ་འཇུག་སྣེ་ཤན་དང་དྲ་ཚིགས་བཟོ་བཅོས་ཟིན་པ་དབུ་འབྱེད་གནང་སོང་།
མཛད་སྒོའི་སྟེང་ཐོག་མར་ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཚབ་བསྟན་འཛིན་ལེགས་བཤད་ལགས་ཀྱིས། དེ་རིང་དབུ་འབྱེད་གནང་བའི་སྣེ་ཤན་གྱི་དྲ་ཚིགས་ནི་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་སྐུ་པར་ཁག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་འཚོལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཡོ་ཆས་ཀྱི་དྲ་ཚིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བོད་སྐད་དང་རྒྱ་གར་སྐད། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད། ཨི་ཊ་ལིའི་སྐད་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ཡོད་ལ། ད་དུང་དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་དུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཐོག་མར་མགོ་བཙུགས་པ་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་པར་རིས་ཁྲི་ ༤ ལྷག་ཡོད་པ་གསུང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། པར་རིས་གཅིག་ཁྲི་དགུ་སྟོང་ལྷག་དྲ་འཇུག་བྱས་ཏེ་ལྟ་ཆོག་ཆོག་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་སྟོབས་ལྡན་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་སྒྲ་འཇུག་སྣེ་ཤན་དང་དྲ་ཚིགས་བཀོད་པ་བཟོ་བཅོས་ཟིན་པའི་སྐོར་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་སྐབས། དེ་སྔ་ལོ་ ༢༣ གོང་གི་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་དམིགས་ཡུལ་དང་ད་ཆ་གངས་སྐྱིད་ལ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་དམིགས་ཡུལ། སླད་ཕྱིན་ཆད་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་བར་དུ་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་དམིགས་ཡུལ་འདི་གཅིག་མཚུངས་བྱས་ནས་བསྡད་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱུ་མཚན་ནི་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག་དང་གོམས་གཤིས། དེ་བཞིན་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དང་ཁོར་ཡུག བཙན་བྱོལ་གྱི་འཕེལ་རིམ་དེ་ཚོ་དྲ་ལམ་བརྒྱུད་མི་མང་དང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང་། དགོན་པ་དང་སློབ་གྲྭ་ཁག དེ་བཞིན་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ཚོའི་འགྲམ་ནས་ (Tangible heritage) དང་ (Intangible heritage) གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་མཁོ་སྒྲུབ་བྱས་པ་དང་། དེ་དག་དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་དང་མཐུན་ནས་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་ཙམ་མིན་པར། པར་རིས་ཀྱི་ལམ་དང་འགྲེམས་སྟོན་བརྒྱུད་མ་འོངས་སོན་རྩ་དང་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་དངོས་གནས་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་དེ་ཚོར་གོ་རྟོགས་སྤེལ་ཐུབ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་མཐོང་གི་འདུག དེ་རིང་དབུ་འབྱེད་གནང་བའི་ལས་གཞི་གཙོ་བོ་དེ་འདིའི་ཆ་ཤས་གཉིས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་སོགས་བརྗོད་སོང་།
ཡང་ཁོང་གིས། བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅུ་དྲུག་གི་དགོངས་བཞེས་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་དྲ་ཐོག་གི་འཛིན་སྐྱོང་ (E-Governance) འདིའི་ནང་ལོགས་ལ་ (e-filing) དང་ (e-programme) སོགས་མང་པོ་ཞིག་བསླེབས་ཀྱི་ཡོད་དུས། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས་དེ་དང་མཚུངས་པ་བཟོ་རྒྱུའི་གོམ་པ་དང་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། མ་འོངས་པར་དེ་དང་དེ་བཞིན་གྱི་ལས་གཞི་མང་པོ་བརྒྱུད་ནས་མ་འོངས་པར་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དེ་ (e-museum) ནང་འགྱུར་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་མཐོང་སྟེ་དྲ་ཚིགས་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་དང་གཏོང་མུས་ཡིན་སྐོར་སོགས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་།
སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་ནོར་འཛིན་སྒྲོལ་མ་མཆོག་གིས། སྤྱིར་བཏང་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཚང་མར་སོ་སོའི་འདོད་པ་དང་དམིགས་ཡུལ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེའི་ནང་ནས་ཐུན་མོང་གིས་ཡོད་དགོས་པ་དེ་ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་རབས། དེ་བཞིན་རིག་གཞུང་དང་ཉིན་རེའི་གོམས་སྲོལ་དེ་ཚང་མ་ང་ཚོས་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་དང་འགྲེམས་སྟོན་བརྒྱུད་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་གི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་ནས་དམིགས་བསལ་གྱིས་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ངན་པ་སྤེལ་བའི་དུས་འདི་འདྲའི་ཞིག་ལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་འདིའི་རིགས་དགོས་རྒྱུ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱིས་གལ་གནད་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་། ད་ལྟ་བོད་རྒྱ་དཀའ་རྙོག་སེལ་མ་ཐུབ་པའི་དུས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་བོད་དང་བོད་མི་ཚང་མ་རྒྱའི་ངོ་བོའི་ཐོག་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང་རྒྱའི་རྣམ་པ་ཐོག་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་སྲིད་ཇུས་དང་ལམ་ལུགས་ངན་པ་དེ་འདྲ་ལོ་མང་པོའི་རིང་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་མུས་རེད་ཅེས་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གསུངས་སོང་།
ཡང་བཀའ་བློན་མཆོག་ནས། བོད་ནང་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་དྲིལ་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་འདིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཉར་ཚགས་དང་ཁྱབ་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་དང་གནས་བབ་འདི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་དང་ལས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ད་ལྟ་བར་དུ་སྤེལ་གནང་གི་འདུག དེ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་ཡི་ཡོད། ཅེས་དང་། འགྲེམས་སྟོན་རིག་པའི་ལམ་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་ལ་འགྲོ་སྟངས་གཅིག་ཡོད་རེད། དེ་བཞིན་དེ་དང་མཉམ་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་འཕྲུལ་རིགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་འདིས་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དང་། ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ནུས་པ་ལྡན་པ་ཡོང་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་གང་ཐུབ་གནང་གི་འདུག དེ་དངོས་གནས་དགའ་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད། དེ་རིང་ཕྱི་དྲིལ་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་འདི་ལོ་གཅིག་འཁོར་བའི་དུས་སྟོན་སྲུང་གཙི་འདི་དང་སྦྲགས་ནས་འདི་ལ་སྒྲ་འཇུག་སྣེ་ཤན་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་ལྔའི་ནང་ལ་བཟོ་སྐྲུན་གནང་ཐུབ་འདུག དེ་བཞིན་དྲ་ཚིགས་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་ཡི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོང་།
གསར་འགོད་པ། བསྟན་འཛིན་ཕུར་བུ།
