དེ་རིང་ཁེ་ན་ཌའི་ནང་གནས་བཞུགས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལྷན་ཁང་ཁག་དྲུག་གི་བཀའ་བློན་གནང་མྱོང་བའི་བཀའ་ཟུར་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༧༨ སྟེང་སྐུ་གཟུགས་བདེ་མིན་རྐྱེན་གྱིས་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་འདུག
འདས་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ། བཀའ་ཟུར་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས་མཆོག་གིས་བརྩམས་པའི་ངའི་མི་ཚེ། བོད་རང་དབང་ལུང་པར་སྐྱེས། བཙན་བྱོལ་ནང་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་དབུ་འབྱེད་གནང་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་དམ་པ་ཁོང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྡིངས་ཆའི་ཁྲོད་ཕེབས་པ་མཐའ་མ་དེ་ཡང་ཡིན་པ་རེད་ལ། ཁོང་ནི་བཙན་བྱོལ་དུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལྷན་ཁང་ཕུད་པའི་ལྷན་ཁང་ཁག་ཚང་མའི་བཀའ་བློན་གནང་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད།
བཀའ་ཟུར་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས་མཆོག་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བོད་གསང་སྔགས་ཆོས་གླིང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་གནང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ཕ་མ་དང་མཉམ་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས། མ་སུ་རིར་བོད་ཕྲུག་ ༥༠ ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་དང་པོ་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་ཁོངས་དབྱིན་ཧིན་གྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་གནང༌། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ལོར་མ་སུ་རིའི་འོན་བག་ཨེ་ལན་སློབ་གྲྭར་བཏང་བ་ལྟར་ལོ་བཞིར་སློབ་སྦྱོང་གནང་སྟེ་སྦྱང་འབྲས་རྩེར་སོན་བྱུང༌། ༡༩༦༦ ནས་ནང་སྲིད་དང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་དབྱིན་དྲུང་གི་ཞབས་ཞུ་གནང༌། ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༧༣ བར་དབྱིན་ཡུལ་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་ནས་ཌུར་ཧམ་(Durham University)གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ནས་སྲིད་དོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཐད་ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པའི་ཕྱག་འཁྱེར་བཞེས། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་ ༡༩༧༤ ལོར་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྒན་དྲུང་དང་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་དབུས་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་རིག་གཞུང་འགན་འཛིན་དང་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་གནང༌། ༡༩༧༤།༧༥ ལོར་ནང་སྲིད་དྲུང་གཞོན་དང་ ༡༩༧༦།༧༧ ལོར་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ལས་ཚབ། ༡༩༧༧།༧༨ ལོར་དྲུང་ཆེ་བཅས་རིམ་པར་གནང་ཞིང༌། ༡༩༧༩ ནས་ ༡༩༨༡ བར་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལས་ཚབ་དང་ ༡༩༨༡ ནས་དོན་གཅོད་ངོ་མར་བསྐོ་བཞག ༡༩༨༣ ནས་ ༡༩༨༦ བར་བདེ་སྲུང་དང་ནང་སྲིད། ཕྱི་དྲིལ་བཅས་ཀྱི་བཀའ་བློན་གྱི་མཛད་འགན་ཐོག་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་སྔར་མུས་ལྟར་དང༌། ༡༩༨༦ ནས་ ༡༩༨༧ བར་དོན་གཅོད་ཀྱི་མཛད་འགན་བཞག་སྟེ་ལྡི་ལིར་རང་གཞུང་གི་སྲིད་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཞབས་འདེགས། ༡༩༨༧ ནས་ ༡༩༩༠ བར་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དུ་བསྐྱར་བསྐོ་གནང་ཐོག་ཤེས་རིག་དང་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་གྱི་མཛད་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས། ༡༩༨༨ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོར་བསྐོ་བཞག་གནང༌། ༡༩༩༠།༩༡ ལོར་བཀའ་བློན་ནས་དགོངས་ཞུས་ཀྱིས་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་མུ་མཐུད་གནང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོར་ཡང་བསྐྱར་བཀའ་བློན་དུ་འདེམས་ཐོན་ལྟར་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་དམ་འབུལ་གྱིས་ཕྱི་དྲིལ་དང་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་སོགས་ཀྱི་མཛད་འགན་བཞེས། ༡༩༩༤།༩༥ ལོར་འཕྲོད་བསྟེན་བཀའ་བློན་དང་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཀྱི་མཛད་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས། ༡༩༩༦ ལོར་སླར་ཡང་བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་བཀའ་བློན་དུ་འདེམས་ཐོན་ལྟར་ཐོག་མར་ཕྱི་དྲིལ་དང་དེ་རྗེས་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་གྱི་མཛད་འགན་བཞེས། ༢༠༠༡ ལོར་བཀའ་བློན་གྱི་ལས་དུས་གཙང་རྗེས་ ༢༠༠༢ ལོ་ནས་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དང༌། ༢༠༠༥ ལོར་ཨ་རི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད། ༢༠༠༩ ནས་སྦར་སིལ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཀྱི་མཛད་འགན་བཞེས་བཞིན་ཡོད་ལ་ ༢༠༠༤ ནས་བཟུང་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་ཡང་ཡིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
