ཧྥ་རན་སིའི་བོད་མི་ཁག་ཅིག་གིས་གྷེ་མེ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས་བོད་ཀྱི་མིང་ནག་གསུབ་བཏང་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་དངོས་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་བཞིན་པར་མུ་མཐུད་ངོ་རྒོལ་གནང་གི་འདུག
གྷེ་མེ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ (The Musée Guimet) གིས་བོད་ཀྱི་རིག་དངོས་མང་པོ་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་(Tibet)ཚབ་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་བཀའ་བཀོད་བཞིན་ཞིས་ཚང་(Xizang) ངམ་ཧི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པར་བརྟེན། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གྷེ་མེ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ཐེངས་ ༢༦ པ་སྤེལ་ཡོད་འདུག
ད་ལན་གྱི་ལས་འགུལ་དེ་ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དེར་ངོ་རྒོ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ཐེངས་ ༢༦ པ་ཡིན་ཞིང་། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དེས་བོད་ཀྱི་རིག་དངོས་རྣམས་ལ་ཞིས་ཙང་ཞེས་བྲིས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་ལ་འཁྱོག་བརྗོད་དང་། བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རིག་གཞུང་ལ་ནག་གསུབ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན། ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་ཐུན་མོང་ཐོག རེས་གཟའ་ཉི་མ་འཆར་ཅན་དུ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས་ཞིས་ཙང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་བོད་ཅེས་པར་བསྒྱུར་བཅོས་མི་གཏོང་བར་དུ་མུ་མཐུད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
ཧྥ་རན་སི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་དང་ས་གནས་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་གཉིས་ཐུན་མོང་ཐོག འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཧྥ་རན་སིའི་རིག་གཞུང་བློན་ཆེན་ར་ཆི་ཌ་ (Rachida Dati) མཆོག་གི་མཚན་ཐོག་ཏུ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཏེ། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་དངོས་རྣམས་ལ་ (Tibet) ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཡང་དག་པ་དེ་འབྲི་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་འབྲེལ་རིག་གཞུང་བློན་ཆེན་གྱིས་ལན་འདེབས་གང་ཡང་གནང་མི་འདུག
དེ་བཞིན་འདས་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ ༡༤༠ ལྷག་གིས་ཤོག་ངོས་གཉིས་ཅན་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་ཏེ། གྷེ་མེ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས་ཞིས་ཙང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་ངོ་རྒོལ་དང་། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ངོ་བོ་རྩ་མེད་བཟོ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་མ་ཟད། ཞིས་ཙང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་འཕྲལ་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད་འདུག
འདས་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༧ ཉིན་ཧྥ་རན་སི་རུ་ཡོད་པའི་དྷུ་ཁའེ་བྷ་ཧན་ལི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ (Musée du quai Branly) གིས། བོད་(Tibet) ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ནག་གསུབ་བཏང་སྟེ་ཞིས་ཙང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་བརྟེན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དབུས་ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་དང་། གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་ཧྥ་རན་སི་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ཞུ་སྐུལ་དང་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་བར་བརྟེན། དྷུ་ཁའེ་བྷ་ཧན་ལི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས་ཞིས་ཙང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པ་བཟོས་ཏེ་ (Tibet) བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པ་ནས་བཟུང་བོད་ལ་དབྱིན་སྐད་དུ་ (Tibet) ཞེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་ཞིས་ཙང་(Xizang)ཞེས་པ་དེ་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་མིའི་མིང་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པ་སྟེ། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ནུབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་བོད་སྤྱི་ལ་གཙང་པ་རྒྱལ་པོས་མངའ་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་སུ་ཞིས་ཙང་(Xizang)ཞེས་ཐོགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་རྒྱ་ནག་གིས་ཞིས་ཙང་ཟེར་དུས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཅད་བགོས་བྱས་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་གཅིག་པུར་མ་གཏོགས་བོད་ཁུལ་གཞན་དུ་གོ་ཡི་མེད་ལ། དབྱིན་ཡིག་གི་(Tibet)ནི་བོད་སྤྱི་ལ་གོ་ཡི་ཡོད་སྟབས། དེ་གཉིས་ས་ཁོངས་ཁྱབ་ཚད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༤ རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་པེ་ཅིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་དཔྱད་གླེང་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ ༧ པ་ཟེར་བའི་ཐོག བོད་ལ་དབྱིན་སྐད་དུ་(Tibet)ཞེས་པ་དེའི་ཚབ་ཏུ་ཞིས་ཙང་(Xizang)ཟེར་བ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བར་ཤུགས་སྣོན་དགོས་པ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གོ་ལའི་དུས་བབ་ཟེར་བ་སོགས་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་ཞིས་ཙང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གནོན་ཤུགས་འོག་ཕྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་དང་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བོད་མིང་(Tibet)ཚབ་ཏུ་ཞིས་ཙང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་གང་ཙམ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ། བསྟན་འཛིན་ཕུར་བུ། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། པདྨ་མཚོ།
