རྩོམ་པ་པོ། མུ་ཇིབ་མ་ཤལ་དང་ཧ་རིཀུ་མར།
མ་རྩོམ་ཡོང་ཁུངས། ནིའུ་ཡོག་དུས་བབ། NYT
ཡིག་སྒྱུར་བ། ཐུབ་བསྟན་དཔལ་ལྡན།
༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་འཛུགས་བསྐྲུན་གནང་བའི་སྐྱབས་བཅོལ་གཞུང་དེ་ལ་ཁོང་རང་གི་མཚན་གནས་མཇུག་སྐྱོང་གནང་ཕྱོགས་ཐད་ནས་ལས་འགན་ལྕི་མོ་ཞིག་འབབ་རྒྱུ་རེད།
ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་པའི་ནང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་ནག་གི་གནོད་འཚེ་ལས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་སྟེ་སྐྱབས་བཅོལ་གཞུང་བཙུགས་པའི་སྐབས་སུ། ལོ་ན་གཞོན་པའི་དབུ་ཁྲིད་དེས་གཞུང་གི་ཡུན་རིང་ཐུགས་མགུ་བའི་མང་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་རེ་བ་ཡོད་ཚད་བཅོལ་བ་རེད། དེ་ནི་གཅིག་ནས་འདོད་ཕྱོགས་རེད་ལ་གཅིག་ནས་ཐབས་ཇུས་རེད།
ཁོང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་གསར་པ་དེའི་རང་དབང་བགྲོ་གླིང་གི་ལུགས་སྲོལ་གྱིས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉི་གའི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པའི་མི་གཅིག་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་དབང་ཆ་སྤྲད་ཡོད་པ་ཡང་ཤེས་ཡོད། བྱས་ཙང་ལོ་རབས་ཁ་ཤས་ནང་ཁོང་གིས་རང་གི་སྐུ་དབང་རྣམས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་གར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་འདབས་སུ་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ལ་གནང་ཞིང་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་ཆབ་སྲིད་ནས་ཡོངས་སུ་བགྲེས་ཡོལ་ཞུས་པ་རེད། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཉེ་མཁྲིས་ཀྱི་ལས་སྣེ་དང་དགེ་འདུན་པ་རྒན་པ་ཚོས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། དབུ་ཁྲིད་མི་གཅིག་ལ་མ་བརྟེན་ཞིང་ཆ་ལག་ཚང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བཙུགས་པ་དེས། བཙན་བྱོལ་བོད་པའི་རང་དབང་དང་རང་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་ལ་པེ་ཅིང་གིས་གཏོར་བརླག་གཏོང་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་ལ་གདོང་ལེན་གྱི་གྲོགས་བྱེད་རྒྱུར་ཐུགས་རེ་གནང་བ་རེད།
ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་འགྲོས་སུ་ཆགས་པའི་མང་གཙོའི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་དུ་འཇུག་དགོས་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་རྫོགས་ཟིན་པ་རེད་ཅེས་བདུན་འདིའི་གཟའ་ཉི་མར་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་གང་གི་སྲིད་དབང་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བའི་ལོ་དེར་གསུངས་པ་རེད།
བདུན་ཕྲག་སྔོན་མར་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་ཀྱི་བར་སྟོང་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཐེ་བྱུས་མི་ཡོང་བའི་ཐབས་སུ་ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་འཚོལ་ཐབས་ལོ་ཤས་རིང་བཏོན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་དག་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་མིན་པ་ལྟ་བུ་གསུངས་སོང་། ཁོང་གིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལུགས་སྲོལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་རྒྱུ་སླར་ཡང་གསལ་སྟོན་གནང་ཞིང་འདིའི་ཐད་དབང་ཚད་ཡོངས་རྫོགས་ཁོང་གི་ཡིག་ཚང་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་སོང་།
དེས་ན་མ་འོངས་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་ཡིག་ཚང་གིས་ངོས་འཛིན་གནང་བའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གཅིག་དང་པེ་ཅིང་གིས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པ་ཞིག་བཅས་གཉིས་འབྱུང་སྲིད་པར་བརྟེན་རྩོད་རྙོག་ཡོང་ངེས་པའི་སྐོར་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དུས་སྐབས་དེའི་ཆེད་དུ། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོ་ཞིག་བཙུགས་གནང་བ་རེད།
སྲིད་སྐྱོང་ཞེས་འབོད་པའི་སྲིད་འཛིན་གྱིས་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་དང་། སྨན་ཁང་། སློབ་གྲྭ་དང་ཐ་ན་ཞིང་ལས་མཉམ་འབྲེལ་དང་རྒས་གསོ་ཁང་སོགས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཉམ་ཆུང་ཞིག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ཡོད།
མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་བའི་མང་གཙོ་འདི་ནི། ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རྒྱ་ནག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པ་དང་དུས་མཚུངས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྣམས་ཕྱི་ལོགས་སུ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་ཆེད། བོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་ཆེས་གསལ་ཤོས་དེ་ཡིན་སྲིད།
༧གོང་ས་མཆོག་སྐུ་གཤེགས་ནས་ཡང་སྲིད་བརྙེད་དེ་སློབ་གཉེར་གནང་བའི་དུས་སྐབས་ཏེ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་བར་བརྒལ་དུས་ཡུན་དེའི་སྐབས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་འཐབ་རྩོད། མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་བཅས་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུ་རེད་ཅེས་བདུན་ཕྲག་སྔོན་མར་གསུངས་སོང་།
ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཁོང་གིས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་འཛུགས་པར་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་གནང་ཡོད་ནའང་། རྒྱ་ནག་ལ་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མི་ལོ་བདུན་ཅུའི་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་གནང་མཁན་རྒྱ་གར་དང་ཨ་རི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་སུ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་པའི་ལག་ཆ་ཡོད།
འདི་ལོར་ཊོམ་སྲིད་གཞུང་གིས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་རོགས་དངུལ་ཉུང་འཕྲིའི་ཆ་ཤས་སུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་རོགས་དངུལ་རྣམས་ཀྱང་བཀག་སྐྱིལ་བྱས་སྐབས། སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གཞུང་དེའི་ཞན་ཉམས་གྱི་ཆ་མངོན་གསལ་ཆགས་པ་རེད། སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གཞུང་དེའི་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་བཞི་བཅུའི་ལོ་འཁོར་སྔོན་རྩིས་ལས་བཞི་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཨ་རི་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།
བཙན་བྱོལ་གཞུང་གིས་ཨ་རིའི་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་རོགས་དངུལ་མང་ཆེ་བ་བཀག་སྐྱིལ་མི་གནང་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞེས་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་སོང་། ཁོང་གིས་ང་ཚོས་མགོ་བཙུགས་ཟིན་པའི་ལས་གཞི་ཁག་གི་མགྱོགས་ཚད་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ཡོད། གང་ལྟར་ཟླ་བ་དྲུག་གི་གྱོང་གུད་ཕོགས་སོང་ཞེས་གསུངས།
རྒྱ་གར་གྱིས་རང་གི་གདམ་ག་རྣམས་ཁ་ཕྱེ་ནས་བཞག་སྟེ་ཉེ་བའི་ལོའི་ནང་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་མི་འགྲོ་བའི་ཐབས་སུ་གནད་དོན་འདིའི་ཐད་གཟབ་གཟབ་ཞིབ་ཚགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ལྡི་ལི་ཕྱོགས་ནས་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁོངས་ཡིན་པ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཟིན་ཡོད། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་རྗེས་རྒྱ་གར་གྱི་བློན་ཆེན་ཞིག་གིས་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་སོང་། ཡིན་ནའང་ཁོང་གིས་རྗེས་སུ་སྐད་ཆ་དེ་རང་ཉིད་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་མིན་ཞེས་བཤད་པ་རེད། རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གིས་གནད་དོན་འདིའི་ཐད་ལྟ་ཚུལ་གང་ཡང་འཛིན་གྱི་མེད་པའི་བརྗོད་ཚིག་ཅིག་སྤེལ་སོང་།
རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་སྟེ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གནས་སའི་རྡ་རམ་ས་ལ་དང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སྦེལ་ཀོབ་གཉིས་སུ་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་སྐབས། ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་ཀྱི་དུས་མཚམས་དེ་ལ་དངངས་འཚབ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་བྲལ་ལགས་ཀྱིས་ཞན་པའི་གནས་སྟངས་ཚང་མར་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་སྐོར་བཤད་བཞིན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། “༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་ང་ཚོར་གྲ་སྒྲིག་ཅི་ཙམ་ཡོད་དམ། གལ་སྲིད་ཟློག་མེད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་སྔོན་ནས་མཐོང་ཐུབ་ན་མ་མཐའ་ཡང་སྔོན་ཚུད་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད།” ཅེས་ཁོང་གིས་སྤྱི་ཟླ་དགུ་པའི་ནང་རྡ་རམ་ས་ལར་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་ཀྱི་ཟུར་དུ་གསུངས།
ཕྱོགས་སྒྲིལ་དང་རུ་ཚོགས་མང་པོ་ཡོད་པའི་གྲོས་ཚོགས་དེ་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཆགས་པའི་ཟླ་ཤས་རྗེས་སུ་ཚོགས་དུས་དང་པོ་དེ་ཤིང་སྡོང་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ཚོགས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་པ་ཐོབ་ཡོད།
འཐུས་མི་ཞེ་ལྔ་རྣམས་ལོ་རེར་ཐེངས་གཉིས་རེར་འཛོམས་པ་སྟེ་དཔྱིད་ཀར་སྔོན་རྩིས་གཏན་འབེབས་བྱེད་པ་དང་སྟོན་ཀར་གཞུང་གི་ལས་བསྡོམས་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུན་ལས་བཅུ་གཅིག་ཙམ་རྡ་རམ་ས་ལར་སྡོད་པ་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་མང་ཆེ་བར་ལས་ཀ་གཞན་ཡོད་ལ་འགའ་ཤས་ནི་ཐག་རིང་བྱང་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་སོགས་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ཟླ་དགུ་པའི་ཚོགས་དུས་སུ། ཁྲིམས་བཟོ་བ་རྣམས་ཚོོགས་ཁང་ཆུང་ཆུང་དེར་འབྱོར་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཉིན་དེའི་ལས་དོན་ཆེད་ཞབས་སྟེགས་སུ་མ་བཞུགས་གོང་གུས་འདུད་ཞུས་ཤིང་བགྲོ་གླེང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་ཁོང་ནི་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་ཡི་འདུག
སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་གིས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ལས་དོན་ཇི་བྱས་རྣམས་སྙན་སེང་ཞུས་སྟེ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་རིང་ལྗགས་ཀློག་བྱེད་རིང་འཐུས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་མདུན་ལྕོག་སྟེང་གི་ཇ་འཐུང་བཞིན་གྲུང་པོར་སྡོད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཕྱི་ལོགས་སུ་སིལ་སྤོལ་རྩེད་ཐང་ཞིག་ཏུ་གུར་ཕུབ་པའི་ནང་འགྱིག་དམར་པོའི་རྐུབ་བཀྱག་སྟེང་སྐྱབས་བཅོལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ལས་རིམ་ལ་དོ་ནན་པོས་གཟིགས་བཞིན་ཁོང་ཚོས་གཏམ་བཤད་པ་ཞིག་དང་བསམ་ཚུལ་མཐུན་ཚེ་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་བརྡེབ་ཀྱི་འདུག དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཞིག་གི་སྐབས་ཁ་གཏད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་བཟོ་བ་ཞིག་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་ཞབས་པུས་བཤག་བཅོས་བྱས་ཟིན་མ་ཐག་ཁོང་མཇལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁོང་ལ་སུན་པོ་བཟོས་པ་ཡིན་ཞེས་དགག་པ་བྱེད་ཐབས་བྱས་སོང་། གུར་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་མ་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཞིང་སྐད་ཆ་དེ་ནི་འོས་འཚམ་མིན་པ་ཞིག་རེད།
སྐུ་ཞབས་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་དང་ལས་སྣེ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་གིས་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་ཁག་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་བཞིན་ཡོད་ན་ཡང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་ཚོགས་པས་རྩ་མེད་གཏོང་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་རིག་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོང་། ལས་དོན་དེ་ད་ཆ་དཀའ་ལས་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ད་ཆ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་མི་རབས་གསུམ་པར་བསླེབས་ཤིང་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་ནང་ཁ་འཐོར་དུ་བསྡད་ཡོད་ལ། རང་ས་རང་ཡུལ་དང་འབྲེལ་ཐག་རིང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་མཚོན་རྟགས་༧གོང་ས་མཆོག་ཀྱང་དགུང་ལོ་མཐོན་པོར་ཕེབས་པས་ཕྱིར་སྐྱོད་དང་མཛད་འཕྲིན་སོགས་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།
ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ནང་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ང་ཚོར་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བོད་པ་རྣམས་ཁ་འཐོར་དུ་བསྡད་ཡོད་པས་ཅུང་དཀའ་ངལ་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་པ་འདུས་སྡོད་ཁུལ་ཚང་མར་གཟའ་མཇུག་སློབ་གྲྭ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།
མི་འབོར་སྤོ་བཤུད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དེ་ཚོ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་ཀར་ན་ཊ་ཀའི་ནང་ཡོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ནང་མངོན་གསལ་དོད་ཤོས་འདུག། བོད་མི་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གཞིས་ཆགས་ནང་གནས་སྡོད་དང་གྲྭ་ཚང་ཁག་ཏུ་དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད། ས་གནས་གཞིས་མགོ་གཉིས་ཀྱིས་ལས་རོགས་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་དང་མཉམ་དུ་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཀྱི་འདུག། སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོས་ཚོང་ཁང་དང་ཟ་ཁང་སོགས་གཉེར་ཞིང་སྐབས་རེར་ས་གནས་ཡུལ་མིའི་ལས་མི་ཡང་གླ་ཡི་འདུག། སྨན་ཁང་ཞིག་གི་འགན་འཛིན་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་གཡུ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་སྐྱེ་བའི་གྲངས་ཚད་ལས་ཀྱང་འཆི་བའི་གྲངས་ཚད་མང་བ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ནང་དུ་འཛུལ་ན་རྒས་ཁོག་ཁོ་ན་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་རེད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
སམ་བྷོ་ཊ་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭར་སློབ་ཕྲུག་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཞིང་སློབ་གྲྭ་དེར་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པ་བར་སློབ་མ་བཞི་ཅུ་ཞེ་དགུ་འདུག ཁོང་ཚོར་བོད་ཡིག་དང་ཨིན་ཇི། ཨང་རྩིས། རི་མོ། རང་བྱུང་ཚན་རིག་སོགས་བསླབ་ཀྱི་འདུག སློབ་གྲྭ་དེའི་དགེ་ཆེ་དགུང་ལོ་སོ་བཞི་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་དབང་མོས་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་སློབ་པའི་སྒང་ལ་ཁོང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་དྲན་གསོ་གཏོང་ཆེད་བརྙན་སོགས་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཅེས་གསུངས། བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་བྱིངས་ལྟར་ཁོང་མོ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཕྱི་རུ་སྐྱེས་ཤིང་བོད་ནམ་ཡང་མཐོང་མྱོང་མི་འདུག ང་ཚོས་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་བརྒྱུད་ནས་ཁོང་ཚོར་བོད་ཀྱི་གཙང་པོའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལ་གླུ་དང་ཟློས་གར་བརྒྱུད་ནས་དུས་ནམ་ཞིག་ན་ང་ཚོ་རང་ཡུལ་ལ་ལོག་པའི་ཉིན་བཟང་ཞིག་འཆར་རྒྱུ་ཡིན་པ་སློབ་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་གསུངས།
མ་རྩོམ་དྲྭ་ཐག nytimes.com/2025/07/06/world/asia/dalai-lama-tibetan-administration.html
