ཨི་རན་ནང་སྲིད་འགྱུར་འབྱུང་ཉེན་འདུག

ཨི་རན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་ཤུགས་ཆེན་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་ཟས་གོང་གློ་བུར་དུ་འཕར་བར་བརྟེན་ཡུལ་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་སྲིད་གཞུང་མགོ་རྟིང་སློག་ཉེན་ཡོད་འདུག

Protesters wave pre-1979 Islamic Revolution flags of Iran during a demonstration against the Iranian regime’s crackdown on protests, in central Paris, on January 4, 2026. (Photo by Blanca CRUZ / AFP)

རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། ཨི་རན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་གནས་བབ་ཉམས་རྒུད་དུ་ཤུགས་ཆེན་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གློ་བུར་དུ་ཟས་རིགས་ཀྱི་རིན་གོང་ཤུགས་ཆེན་སྤར་བར་བརྟེན། ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་ས་ཏེ་རན་ (Tehran) དུ་ཡོད་པའི་ཁྲོམ་སའི་ཁུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་ ༨༨ ནང་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འདུ་འཛོམས་བྱས་ཏེ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། ་སྲིད་འཛིན་མ་སུ་ཌི་ (Masoud Pezeshkian)ཡིས་དྲག་ཆས་དམག་དཔུང་བཏང་སྟེ་ངོ་རྒོལ་ཚོད་འཛིན་མ་བྱས་ཚེ་ཛ་དྲག་ཏུ་འགྱུར་ཉེན་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་འདུག

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལ་ཊོམ་ཕུའི་གསང་བའི་བཀོད་ཁྱབ་འོག ཨ་རིའི་དམག་གིས་ལྷོ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཝེ་ནི་རྫོ་ལའི་ (Venezuela)སྲིད་འཛིན་ནེ་ཁོ་ལཱ་སི་མཱ་ཌོ་རོ་ (Nicolas Maduro) དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་སི་ལི་ཡ་ཧྥི་ལོ་རོ་སི་ (Cilia Flores) གཉིས་འཛིན་བཟུང་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་འགའི་རྗེས། ཨི་ཛི་རལ་གྱི་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ཆབ་སྲིད་པ་ལཱ་པི་ཊི་ (Yair Lapid) ཡིས། ཨི་རན་གཞུང་གིས་ཝེ་ནི་རྫོ་ལའི་ནང་འབྱུང་བཞིན་པའི་གནད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུས་གལ་ཏེ་ཨི་རན་གྱིས་འབར་རྫས་དང་མེ་སྒྱོགས་སོགས་བསྐྱར་དུ་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་ཚེ། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ཨི་རན་ནང་འབར་རྫས་གཡུག་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་ཨི་རན་གཞུང་གིས། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ཝེ་ནི་རྫོ་ལ་རུ་འཐབ་རྒོལ་བྱས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་འཐབ་རྒོལ་དང་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་དེ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་དགོས་སྐོར་བརྗོད་འདུག་ལ། ཨི་རན་དང་ཝེ་ནི་རྫོ་ལ་གཉིས་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ནས་བཟུང་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་འདུག

དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༧ ཉིན་ཨི་རན་གྱི་སྲིད་འཛིན་མ་སུ་ཌི་ (Masoud Pezeshkian) ལགས་ཀྱིས། ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་དང་འབྲེལ་ནས་ཞིབ་འཇུག་ནན་པོ་བྱེད་དགོས་སྐོར་དང་། དེ་མིན་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་དེ་གང་མགྱོགས་ཛ་དྲག་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་དཀའ་རྙོག་ཚབས་ཆེན་ཡོང་ཉེན་ཡོད་པ་དང་། གལ་ཏེ་ངོ་རྒོལ་བས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་བཟོས་ཚེ། གནས་སྟངས་དེ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པ་ལས་གཞུང་གི་ཐག་གཅོད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་སྟབས། གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་མི་མང་གི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ། ཡུལ་དེའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཨ་ཡ་ཊོ་ལ་ (Ayatollah Khamenei)ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བྲོས་བྱོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་ཆགས་ཉེན་ཡོད་པ་སོགས་རྗོད་ཀྱི་འདུག

ཐེངས་འདིའི་ངོ་རྒོལ་དེ་ཉེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ནས་བཟུང་མགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། མི་མང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་ལས་ཛ་དྲག་སྐྱོབ་ཐབས་དགོས་པ་དང་། ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བཀག་འགོག་པ། ཨི་རན་གྱི་སྲིད་འཛིན་མ་སུ་ཌི་ (Masoud Pezeshkian)ཀྱིས་ལས་གནས་ནས་རྩ་དགོངས་ཞུ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་རིང་བར་དུ་ངོ་རྒོལ་ཁྲོད་མི་གྲངས་ ༤༠ མ་ཟིན་རྐྱེན་འདས་དང་། མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ ལྷག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་འདུག

ཨི་རན་སྲིད་གཞུང་གིས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་དང་འབར་རྫས་སོགས་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་ཡུལ་དེའི་རྡོ་སྣུམ་ཕྱིར་ཚོང་བཀག་སྡོམ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་ཁང་གི་མ་འཇོག་ནང་ཞུགས་པར་ཚོད་འཛིན་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡུལ་དེའི་དཔལ་འབྱོར་གནས་བབ་ཉམས་དམས་སུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། དཔལ་འབྱོར་དཀའ་རྙོག་དེ་ད་ལྟ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འོས་ལངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་སྲིད་གཞུང་མགོ་རྟིང་སློག་ཉེན་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འོག་ལྷུང་ཡོད་འདུག

People have taken to the streets in the US and in Germany following the death of Mahsa Amini in custody. (AP Photo: Richard Vogel)

བརྟན་ལྷིང་མེད་པའི་ཡུལ་ལུང་དེའི་ནང་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་བསྟུད་མར་བྱུང་ཡོད་འདུག་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ཟླ་ ༩ པའི་ནང་རང་ལོ་ ༢༢ ཡིན་པའི་མཱ་སཱ་ཨེ་མི་ནི་(Mahsa Amini)ཞེས་པའི་གཞོན་ནུ་མ་ཞིག་གིས། ཡུལ་ཁྲིམས་ལྟར་སྲོལ་རྒྱུན་མགོ་རས་མ་གྱོན་པའི་ཉེས་མིང་འོག ཉེན་རྟོག་པས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་རྡུང་རྡེག་ཚད་མེད་བཏང་རྗེས་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་སྟབས། ཡུལ་དེའི་བུད་མེད་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་མི་མང་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོས་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་མི་གྲངས་ ༥༥༡ རྐྱེན་འདས་དང་། མི་གྲངས་ ༡༩,༢༦༢ ཙམ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།

གསར་འགོད་པ། བསྟན་འཛིན་ཕུར་བུ། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། པདྨ་མཚོ།