རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་ཡིག་གསར་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས།

རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཆེད་མཁས་པས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་ཡིག་གསར་པ་དེས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཉེ་ལམ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གསར་དུ་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་ཡིག་ཟེར་བ་དེའི་སྐོར་ལ་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་ཅིང་། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཆེད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་ཡིག་གསར་པ་དེས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་འདུག

བསྒྲགས་གཏམ་དེའི་ནང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་ཡིག་ཟེར་བ་དེས་རྒྱ་ནག་གི་ས་གནས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་བར་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་རྒྱུར་ཉེན་ཁ་བཟོ་སྲིད་པ་མ་ཟད། ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ལག་བསྟར་བྱས་ཚེ་བོད་དང་། ཡུ་གུར། སོག་པོ་བཅས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་གི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ཤུགས་ཆེན་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་རྒྱུ་རེད། ཅེས་དང་། ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་དོན་ཚན་དང་པོའི་ནང་དུ་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཆེད་བཟོས་པ་ཡིན་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ།  ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་ཆ་རྐྱེན་ཁ་ཤས་རྩ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ་མཐོང་གི་འདུག ལྷག་པར་དུ་དོན་ཚན་བཞི་པའི་ནང་མི་རིགས་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་རང་དབང་ཐོག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བར་འོས་འགན་ཡོད་པ་དང་། དོན་ཚན་ལྔ་པའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་ཚང་མ་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་དུ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་དང་གཉའ་གནོན་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་སྐོར་གྱི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། དོན་ཚན་གཞན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་དང་མཐུན་གྱི་ཡོད་མེད་དོགས་པ་བྱུང་ཡོད། ཅེས་བཀོད་འདུག

ཡང་བསྒྲགས་གཏམ་དེའི་ནང་། ང་ཚོས་ཁྲིམས་ཡིག་འདིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོར་བཀག་རྒྱ་བྱེད་སྲིད་པ་མཐོང་གི་ཡོད། དོན་ཚན་ ༡༥ པའི་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྤྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གང་ལེགས་བྱ་དགོས་པ་དང་། སློབ་གྲྭ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་ཡོངས་སུ་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས་པའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་ དེ་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧ པའི་ནང་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་འགལ་བ་ཆགས་ཡོད། དེའི་ནང་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་སློབ་དེབ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱིས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་བྱེད་དགོས་པ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། ཁྲིམས་ཡིག་གསར་པའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་འོག་ཏུ་གནས་དགོས་པའི་གོ་རིམ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་སློབ་གསོ་སྤེལ་མཁན་དང་ཕ་མ་སོགས་བཀག་སྡོམ་བྱ་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད། ཅེས་གསལ་འདུག

དེ་བཞིན་ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རང་དབང་དང་ཡིད་ཆེས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད། དོན་ཚན་ ༤༦ པའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་སློབ་གྲྭ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་སའི་ས་གནས་ཁག་གིས་ཆོས་ལུགས་རྒྱ་ནག་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཁ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཕན་ཚུན་འཆམ་མཐུན་ཡོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས་པ་བཤད་ཡོད། དེས་ཆོས་ལུགས་དང་དད་པའི་རང་དབང་མེད་པ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་ལ།  ཆོས་ལུགས་དང་དད་པའི་ཉམས་ལེན་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བསྒྲགས་པའི་བཀའ་རྒྱའི་ནང་དོན་དང་མཐུན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པས། སྤྱི་ཚོགས་དང་མི་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཚང་མར་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༡༡ པ་དང་འགལ་ཡོད།  དེའི་ནང་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་མང་ལ་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་པར་འགན་སྲུང་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་གསལ་ཡོད་སྐོར་བཀོད་འདུག

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སུད་སི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་འཕྲིན་ལས་ཆོས་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཆེད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རིགས་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཁྲིམས་ཡིག་ཟེར་བའི་གནད་དོན་ཐོག་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བ་དགའ་བསུ་ཞུས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ནི་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་བཙན་ཤེད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པས།  རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་དང་མཐུན་པའི་བསྐྱར་བཅོས་བྱ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་འདུག

ཐེངས་འདིའི་བསྒྲགས་གཏམ་ཁྲོད་དུ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་སློབ་དཔོན་ནི་ཁོ་ལཱ་སི་ལེ་ཝ་ར་ཏི་(Prof. Nicolas Levrat) ལགས་དང་། རིག་གཞུང་གི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་ཨེ་ལེ་ཛན་ཌར་ཤན་ཏཱ་ཀི་(Alexandra Xanthaki) ལགས། ཡར་རྒྱས་ཐོབ་ཐང་གི་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་སུར་ཡ་དྷི་བ་(Surya Deva) ལགས། ཤེས་ཡོན་ཐོབ་ཐང་གི་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་ཧྥ་རི་ཌ་ཤཱ་ཧེད་ (Farida Shaheed) ལགས། བསམ་ཚུལ་དང་བརྗོད་པ་རང་དབང་གི་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་ཨའི་རིན་ཁཱན་(Irene Khan) ལགས། ཞི་བའི་འདུ་འཛོམས་དང་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རང་དབང་གི་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་ཇི་ནཱ་རོ་མེ་རོ་(Gina Romero) ལགས། འོས་འཚམ་གྱི་སྡོད་ཁང་དང་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་བྷི་ལེ་ཁི་ཁི་རི་ཤན་ནན་རཱ་ཇཱ་གྷོ་པཱལ་ (Balakrishnan Rajagopal) ལགས། ཆོས་དད་རང་དབང་གི་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་ནཱ་ཟི་ལཱ་གྷ་ནེ་ཡ་ (Nazila Ghanea) ལགས་བཅས་ཀྱིས་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཡོད་འདུག

མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཟེར་བ་དེ་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཟེར་བའི་ཐོག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་བསྒྲགས་ཡོད་འདུག གནད་དོན་དེའི་ཐོག་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་བཅུ་གཅིག་པའི་སྟེང་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གིས་ཁྲིམས་ཡིག་དེར་ངོས་ལེན་མེད་པའི་གྲོས་ཆོད་གྲོས་འཆར་བསྣམས་ཕེབས་པར་སྤྱི་མོས་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་པ་རེད། གྲོས་ཆོད་དེའི་ནང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་གསར་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁས་ལེན་དང་རྒྱབ་འགལ་དུ་སོང་ཡོད་པས། ཁྲིམས་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་མི་རིགས་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་རང་བཞིན་མི་ལྡན་པ་དང་། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཚོད་འཛིན་ཐེབས་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་སོགས་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།

གསར་འགོད་པ། བྱམས་པ་ཚེ་རིང་། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། པདྨ་མཚོ།