བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བཀྲས་ཁང་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་མོལ་མ་ཡོང་བའི་རྐྱེན་རྩ་ཡོངས་རྫོགས་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་ཐུག་ཡོད་གསུངས།
དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༦ ནས་ ༢༩ བར་ཉིན་གྲངས་བཞིའི་རིང་དབུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དབུ་མའི་ལམ་མི་མང་ལས་འགུལ་ཁང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག དྷ་རམ་ས་ལའི་སྣེ་ལེན་ཁང་གི་པོ་ཏ་ལའི་ཚོགས་ཁང་དུ་མང་གཙོ། གྲོས་མོལ། དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་མགོ་ཚུགས་སོང་། མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བཀྲས་ཁང་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་སྤྱི་འཐུས་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་ལགས། ལྡི་ལི་ཤཱིབ་ན་དྷར་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་ཀ་ཝེ་རི་གྷིལ་ (Kaveri Gill) ལགས། བོད་དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འབྲེལ་མཐུད་ཁང་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན་གྲས་དང་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ལགས། དྲ་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དབུ་མའི་ལམ་མི་མང་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ལགས། ཚོགས་གཞོན་བསྟན་འཛིན་བཤེས་གཉེན་ལགས། ལས་འགུལ་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང་ཚོགས་བཅར་བ་ ༦༠ ཙམ་མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག
ཚོགས་འདུའི་གལ་གནད་དང་འབྲེལ་ནས་དབུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དབུ་མའི་ལམ་མི་མང་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཚོགས་གཞོན་བསྟན་འཛིན་བཤེས་གཉེན་ལགས་ཀྱིས། སྤྱིར་བཏང་ཚོགས་འདུ་འདི་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུ་རེད་དེ། ཚོགས་འདུ་འདི་འཚོགས་དགོས་པའི་གལ་གནད་དེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་ཐོག་ལ་རྒྱ་ནག་དེ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། བོད་པ་རང་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ས་ཁུལ་ཆགས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བ་དེ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བྱུང་བ་དང་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་དེ་སེལ་མི་ཐུབ་པར་ལྷག་བསྡད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པར་བརྟེན། བརྗོད་གཞི་དེ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་མཐོང་སྟེ་ད་ལོ་དམིགས་བསལ་གྱིས་༸སྐུ་གོ་སྟོན་དང་བྱམས་བརྩེའི་ལོ་སྲུང་གཙི་ཞུ་ཡི་ཡོད་པ་དང་བསྟུན། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུ་འདི་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
བསྟན་འཛིན་བཤེས་གཉེན་ལགས་ཀྱིས། ཚོགས་འདུ་དང་འབྲེལ་བོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་བ། དེ་བཞིན་རྒྱ་རིགས་བཅས་ཀྱི་མཁས་དབང་ཁག་ཅིག་མགྲོན་འབོད་ཀྱིས་གྲུབ་ཆ་གསུམ་ཚང་བའི་ཐོག རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་ནས་གཏམ་བཤད་པ་མགྲོན་འབོད་ཞུས་ཡོད་ལ། གཏམ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་ནི་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་དང་། གལ་གནད། ལོ་རྒྱུས་སོགས་ང་ཚོ་བོད་པའི་དམངས་གཙོ་ཙམ་མིན་པར་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་དམངས་གཙོའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ། མ་འོངས་པར་བགྲོ་གླེང་དང་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ཁ་ཡོད་མེད་དང་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་ཐུབ་མིན། བོད་པའི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བ་ཙམ་མིན་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་དཔེ་མཚོན་ག་རེ་ཡོད་པ། མ་འོངས་པར་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་ཐབས་ལམ་དེའི་ཐོག་ནས་སེམས་ཤུགས་ག་རེ་སྤར་ཐུབ་པ། གཞན་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མི་རིགས་རྣམས་ལ་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ལྟ་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་མཁས་དབང་དབར་ཚད་མཐོའི་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཚོགས་བཅར་བའི་ཁོངས་སུ་བོད་པའི་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་ཁག་དང་། ཐའེ་ཝན་དང་། ཨ་རི། ནེ་ཐར་ལན་ཌི་ནས་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་ཡོད་ལ། ཚོགས་བཅར་བའི་ནང་ཁུལ་ལ་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་ལེན་དང་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུར་དམིགས་ཡོད། ཅེས་དང་། ཚོགས་འདུ་འདི་བརྒྱུད་ནས་བོད་པས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་གི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཏེ་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཤུགས་བརྒྱག་ཐུབ་ན་བསམ་གྱི་ཡོད་སྐོར་སོགས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།
དབུ་མའི་ལམ་མི་མང་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བརྙན་ལམ་ནས་དབུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དབུ་མའི་ལམ་མི་མང་ལས་འགུལ་ཁང་གི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་། ལས་འགུལ་ཁང་གི་ངོ་བོ་དང་འབྲེལ་ནས་བགྲོ་གླེང་དང་གཏམ་བཤད་སོགས་གོ་སྒྲིག་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གཏམ་བཤད་གནང་སོང་། དེའི་རྗེས་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་སྤྱི་འཐུས་ལས་ཐོག་དང་ཐའེ་ཝན་དོན་གཅོད་ཟུར་པ་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དེ་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་གཞུང་འབྲེལ་གསལ་བསྒྲགས་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་དེ་སྔ་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྲིད་ཇུས་དེ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་མར་བཏོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གླེང་སློང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོའི་ལས་འགན་རེད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།
ཡང་ཁྲིམས་གསར་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་དགོངས་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་མེད་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། ཁྲིམས་གསར་དེ་ལག་བསྟར་བྱེད་མིན་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནོན་ཤུགས་ལ་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ། སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པར་སོང་། ཁྲིམས་ཟེར་བ་དེ་ལག་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་དོན་དངོས་སུ་ཚད་འཛིན་ས་དང་། རྩ་འཛིན་དང་གཞི་རྩ་མེད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཡིན་ཡང་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་མེད་པར་བཟོ་ཡི་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་ནག་ངོ་གནོངས་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཁྲིམས་མང་པོ་བཟོས་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་ལག་ལེན་མ་བྱས་པ་སོགས་མང་པོ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཕོག་ཐུག་དང་སྐྱོན་བརྗོད་ཡོང་ཉེན་ཡོད་པའི་རིགས་ལག་བསྟར་བྱེད་མི་སྲིད་པ་དང་། ཡང་ལག་ལེན་བྱེད་སྲིད་པ་སོགས་འདྲ་མིན་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། ཅེས་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་འདྲ་མིན་ལག་བསྟར་དང་། བོད་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་བཙན་གྱིས་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭར་བཅུག་སྟེ་རྒྱ་སྒྱུར་སློབ་གསོ་སྤྲད་དང་སྤྲོད་མུས་ཡིན། དེ་བཞིན་ཁྲིམས་ཡིག་འདྲ་མིན་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་བོད་མིར་དྲག་གནོན་ཇེ་ཆེར་བཏང་དང་གཏོང་མུས་ཡིན་ཡང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་སྤེལ་བཞིན་པའི་བོད་དོན་གོ་རྟོགས་དང་ལས་འགུལ་ཁག་མུ་མཐུད་སྤེལ་གལ་ཆེ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པ་སོགས་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན། ང་ཚོས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་མ་འགྲུབ་བར་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དང་བོད་དོན་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་སོགས་མཚམས་འཇོག་མ་བྱས་པར་ངེས་པར་དུ་སྤེལ་དགོས། ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དེ་མི་རིགས་ཤིག་གི་འཐབ་རྩོད་ཡིན་པས། རྒྱ་མི་རིགས་ལ་འཁོན་འཛིན་མེད་ཀྱང་། ང་ཚོས་རྒྱའི་སྲིད་ཇུས་ཁག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་བདག་དབང་བོད་མིར་ཡོད་པ་དང་ཁྲིམས་མཐུན་མ་ཡིན་པའི་ཐོག་ནས་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་གནས་སྟངས་བཟོས་པར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེ་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་རེད། དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཚོགས་འདུ་འདི་འཚོགས་པ་རེད། མ་འོངས་པར་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ལ་སྦྱངས་བཤད་བྱ་རྒྱུ་དང་། བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ནང་ཁུལ་ལ་སྦྱངས་བཤད་བྱ་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་དང་ལས་འགུལ་གང་འདྲ་སྤེལ་གྱི་ཡོད་མེད་ཐད་ལོ་རེར་དམིགས་ཚད་ཅིག་བཞག་ནས་དཔལ་འབྱོར་མཁོ་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ལ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་འགན་འཁུར་བའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་གྱི་ཡོད་ཀྱང་། ནམ་ཞག་རྒྱུན་དུ་ལྷོད་གཡེང་ངང་གནས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་་ཀྱི་ཞན་ཆ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ལྟ་ཚུལ་འདི་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་མི་རྣམས་ལ་ཚོར་བ་སྐྱེན་པོ་ཞེ་དྲགས་འདུག ཚོར་བ་གཅིག་པོའི་སྒང་ལ་རྟ་བཞོན་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་བྱས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་འབབ་ས་ཞིག་ལ་བབས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་རང་བཙན་ཡིན་པའི་བདེན་དཔང་དེ་བཤད་དགོས། འཛམ་གླིང་ནང་བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནད་འགག་དེ་ག་ཚོད་ཅིག་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ང་ཚོས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ་དགོས་ལ། ༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་བཞི་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོར་མིའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་སྟབས། མ་རྩ་དེ་མ་བརླགས་པའི་ཐོག་ནས་ཚང་མས་འགན་འཁུར་དགོས་པ་དེ་གནད་འགག་ཅིག་རེད། ཅེས་དང་། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་མ་ཡོང་བ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་སྐྱོན་ཡིན་པ་དང་། བོད་མིའི་ཕྱོགས་ནས་འབབ་ས་ཡོད་ན་མེད་ན་མར་བབས་ནའང་། བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་དཔང་བློས་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྐོར་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གིས་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་བཤད་དང་རྫུན་བཟོ་བྱས་པར་བོད་པའི་ངོས་ནས་ངོས་ལེན་མེད་ཅིང་། བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་པ་དེ་གཞི་གྲུབ་བསྡད་ཡོད་པས། ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་བཤད་བྱས་ན་འགྲིག་གི་མེད་སྐོར། ད་ལྟ་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་ནག་དང་ལྷན་དུ་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་ཐོག་ནས་མཉམ་གནས་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ད་སྔ་བར་འཐུས་ཤོར་བཏང་བ་མ་ཟད། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་མ་ཡོང་བའི་རྐྱེན་རྩ་ཡོངས་རྫོགས་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་ཐུག་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་བྱུང་།
གསར་འགོད་པ། བསྟན་འཛིན་ཕུར་བུ། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
