བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་དཔའ་བོ་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལགས་སྐུ་གྲོངས་ནས་ཞག་ཞེ་དགུ་སྲུང་གཙི་དང་འབྲེལ་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དང་ཞི་བའི་གོམ་བགྲོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ།
དེ་རིང་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཏེ་སྐུ་གྲོངས་ནས་ཞག་ཞེ་དགུའི་ཉིན་མོར། བཀའ་སྤྱི་གཉིས་དང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཡོངས། དེ་བཞིན།བཞུགས་སྒར་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་དང་སློབ་གྲྭ་ཁག གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག དེ་བཞིན་སེར་སྐྱ་མི་མང་ ༥༠༠༠ ཡས་མས་ལྷན་འཛོམས་ཐོག སྔ་དྲོར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་གྲུབ་མཚམས། མེག་ལོར་ནས་དྷ་ཤོད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་ཉེན་རྟོག་པའི་ཐང་ཆེན་བར་ཞི་བའི་གོམ་བགྲོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་སོང་།
སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གི་དུས་དྲན་དང་འབྲེལ་བའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྒྲོག་སྦྱངས་གནང་བའི་ཁྲོད། དེ་རིང་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ནམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་རང་བཙན་བློ་དགའ་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དང་། བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་བཞིན་པ་དེའི་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་གྱི་ཡོད་ཅེས་དང་། ང་ཚོ་ཚང་མ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་དགོས་པའི་ཞལ་ཆེམས་བཞག་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལས་ཁུངས་ཨ་མའི་མདུན་ཐང་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་སྐུ་གྲོངས་པའི་བདུན་ཚིགས་བདུན་པ་འཁེལ་གྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། བཀའ་སྤྱི་ཐུན་མོང་ནས་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། དཔའ་བོ་དམ་པ་དེ་ཉིད་དང་། བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཆེད་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་བློས་གཏོང་གནང་མཁན་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང་། མྱ་ངན་གུས་འདུད། རྒྱ་དམར་གཞུང་གི་བོད་ལ་འཛིན་པའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཟེར་བ་དེར་ངོ་རྒོལ་མཚོན་ཆེད།མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དང་། ཞི་བའི་གོམ་བགྲོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་འདི་སྤེལ་གྱི་ཡོད། ཅེས་འཁོད་འདུག
ཡང་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་། རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་རང་བཙན་བློ་དགའ་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ལུས་མེ་སྲེག་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་མ་ཐག་ཏུ། བྱང་ཨ་རི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་དང་ལྷན་ཛ་དྲག་དྲ་ཐོག་ཚོགས་འདུ་སྡུད་སྐོང་བྱས་ཏེ། གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ལ་གནས་ཚུལ་ཁུངས་གཏོང་དང་། བྱང་ཨ་རིའི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ཚུགས་དགོས་པའི་བཀོད་མངགས་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་བརྒྱུད་ལ་དྭགས་སུ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་དམ་པ་དེའི་འདྲ་པར་དང་བཅས་རྗེས་འཛིན་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པའི་སྐོར་ཡིག་ཚང་གི་བཀའ་ལན་འབྲེལ་ཡོད་ནང་མིར་བརྡ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་ཉིན་དེའི་མཚན་དཀྱིལ་དུ་བཀའ་ཤག་གི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ངོ་བོར་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཕུན་ཚོགས་སྡེ་བཞི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་གནང་ཡོད། ཅེས་དང་། རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོར་མི་རིགས་རྩ་གཏོར་གྱི་སྲིད་བྱུས་རྒྱུན་མཐུད་སྤེལ་བཞིན་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་དོ་སྣང་འདྲེན་ཆེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་བཟུང་བོད་ནང་དུ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་བོད་མི་ ༡༥༧ ནས་རང་ལུས་མེ་སྲེག་བཏང་སྟེ། འདས་གྲོངས་གྱུར་པ་མི་གྲངས་ ༡༣༦ དང༌། སྐུ་འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་ ༩། གནས་སྟངས་གསལ་པོ་མེད་པ་ ༡༢ བྱུང་ཡོད། བཙན་བྱོལ་ནང་བློ་དགའ་རང་བཙན་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཚུད་པའི་བོད་མི་ ༡༡ ནས་ རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་སྟེ། འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པ་མི་གྲངས་ ༩ དང་། སྐུ་འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་ ༢ བྱུང་ཡོད། ཅེས་གསལ།
བསྒྲགས་གཏམ་ནང་། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་རང་ལུས་མེ་སྲེག་གཏོང་མཁན་གྱི་བོད་མི་དཔའ་རྒོད་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་། བོད་དང་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་ལ་རྒྱ་དམར་གཞུང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དོ་སྣང་འདྲེན་པའི་ཀུན་སློང་བཅངས་ཏེ་སོ་སོའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་མེ་སྲེག་བཏང་བ་མ་གཏོགས། གཞན་གྱི་ཚེ་སྲོག་དང་རྒྱུ་ནོར་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཏང་རིགས་གཏན་ནས་བྱུང་མེད་པས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ཐོག རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ལས་འགུལ་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་ཚད་མཐོ་ཤོས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་ལ། “བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་སླད་ཕྱིན་སོ་སོའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གཅེས་འཛིན་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ།” ཞེས་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་ལྟར། བོད་མི་ཚོས་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་སྙིང་ལ་བཅངས་ཏེ་འབད་བརྩོན་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་སྐུལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཟེར་བ་ཞིག་གི་འོག་ནས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྐད་ཡིག མི་རིགས་སོགས་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་རྩ་མེད་བཟོ་མུས་ཡིན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ཐེར་འདོན་གནང་སོང་།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ཁྲོད། རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གང་སར་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་དང་། ནགས་ཚལ་གཅོད་བྲེག ལྷོ་ཆུ་བྱང་འདྲེན། གློག་ཁང་གསར་རྒྱག་སོགས་གཙང་པོ་བཀག་སྐྱིལ་དང་ཁ་བསྒྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཏང་དང་གཏོང་མུས་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་མི་ཚོའི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཡོངས་སུ་འཕྲོག་སྟེ། ཆོས་དད་དང་། འགྲོ་འོང་། སྨྲ་བརྗོད། སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་སོགས་ཀྱི་རང་དབང་གཏན་ནས་མེད་པར་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་ལ། བོད་ཕྲུག་ས་ཡ་བརྒལ་བ་རྒྱའི་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭ་ཟེར་བ་ཁག་ནང་བཙན་དབང་གིས་བཅུག་ནས་རྒྱ་ཡིག་མ་གཏོགས་རང་གི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། སྐད་ཡིག་སོགས་སྦྱང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་དང་ཐོག་མི་རབས་གཉིས་པའི་སྲིད་བྱུས་ཟེར་བའི་ཐོག་བོད་མིས་འདོད་པ་ཡེ་ནས་མེད་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ལ་ཡ་ང་བའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱིས་སྲིད་བྱུས་ངན་པ་རབ་དང་རིམ་པ་ལག་བསྟར་བྱས་པར་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་རིམ་པ་མང་པོ་སྤེལ་ཡོད་ལ། ལྷག་དོན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་ད་བར་བོད་ནང་ཤེས་རྟོགས་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་བ་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་གྲངས་ ༡༥༧ ཙམ་གྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་གཞུང་གི་མཁྲེགས་འཛིན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད། ཅེས་གསལ་འདུག
བསྒྲགས་གཏམ་ཁྲོད། རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་རང་བཙན་བློ་དགའ་དམ་པས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་བློས་གཏོང་གནང་བ་འདི་ཡིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་། སྲིད་གཞུང་ཁག མི་མང་བཅས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་བོད་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་རྣམས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྲིད་བྱུས་ལ་གདོང་ལེན་དང་ངོ་རྒོལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོད་མིའི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལེའུ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་གསར་འགོད་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བ་དང་། དེ་རྗེས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། གྲོས་ཚོགས། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས། ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྡེ་ཚན་ཡོངས་ལ་གོང་གསལ་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་ཡིག་ཁྱོན་བསྡོམས་གྲངས་ ༨༣༨ བསྐུར་གཏོང་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་སྡེ་ཁག་ལའང་གློག་འཕྲིན་ཐོག་འབོད་སྐུལ་ཡིག་ཆ་ཁག་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཁག་དང་།བོད་རིགས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་མཇུག་སྐྱོང་དགོས་པའི་གནས་འཕྲིན་བཀའ་ཤག་བརྒྱུད་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁག་ལ་ཡིག་འབྲེལ་ཞུས་ཡོད། ཅེས་གསལ་འདུག
ཡང་བསྒྲགས་གཏམ་ཁྲོད་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་དོན་ཚན་བརྒྱད་ནང་། དུས་སྐབས་དང་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཅན་འདིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་བཟང་སྤྱོད་དང་། དྲང་བདེན་གྱིས་འགན་ཁུར་གནང་དགོས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ནི། ༡། རྒྱ་གཞུང་ནས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཇི་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། དེས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ཐེབས་བལྟ་ཞིབ་ནན་པོ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བལྟ་ཞིབ་དང་དོ་སྣང་མུ་མཐུད་ནས་ཡོང་ཐབས་བྱ་དགོས་རྒྱུ། ༢། འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་དང་།མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཞིབ་འཇུག་པ། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆིངས་ཡིག་ལག་བསྟར་བལྟ་ཞིབ་ཆེད་ལས་ཚོགས་ཆུང་། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དུས་བཀག་བསྐྱར་ཞིབ་སོགས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་འབྲེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཁག་བརྒྱུད་ནས་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཡོང་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་དགོས་རྒྱུ། ༣། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཇི་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱེད་བ་དང་། དེའི་མཇུག་འབྲས་ ཐོག་བློ་འཚབ་ཡོད་བ་མང་ཚོགས་ནང་གསལ་སྟོན་གནང་གལ། ༤། རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་གནང་སྐབས་དང་། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོ་འདུས་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་སམ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གནད་དོན་དེའི་ཐོག་གླེང་སློང་གནང་དགོས་རྒྱུ། ༥། བོད་དང་།གནོད་འཚེ་ཕོག་བའི་མི་རིགས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ཆོས་དང་། རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་དགོས་རྒྱུ། ༦། རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་ཐོག་གདོང་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། རང་དབང་ལུང་བའི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ། དྲང་བདེན་ལ་རྒྱབ་ལངས་ལས་འགུལ་བ་རྣམས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་དགོས་རྒྱུ་དང་། འཛམ་གླིང་མང་གཙོའི་རང་དབང་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་རིགས་མཐའ་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱ་ རྒྱུ། ༧། རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་འགལ་བཙན་བཟུང་མ་བྱས་གོང་བོད་འདི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རང་དབང་རང་བཙན་གཙང་ མའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་དགོས་རྒྱུ། ༨། སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་ གཞི་ལྟར་བོད་མིའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་མངོན་འདོད་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་འབྲེལ་མོལ་བརྒྱུད་སེལ་ཐབས་སུ་ རྒྱ་དམར་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་སྐུལ་འདེད་གནང་རྒྱུ། ཞེས་གསལ་འདུག
གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། ཆོས་རྒྱལ་སྐྱབས།
