༼༡༽ སོག་པོའི་དཔའ་རྒོད་ཧཱ་ཏ།
འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༩ ཉིན་རྒྱའི་བཙོན་ཁང་དུ་ལོ་ངོ་ ༡༩ མནར་གཅོད་མྱངས་བའི་སོག་རིགས་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་གྲགས་ཅན་ཧཱ་ཏ་ལགས་ཀློད་གྲོལ་བཏང་ཡོད་པ་དང་། ཉེན་རྟོག་པས་མུ་མཐུད་ཁོང་ལ་ལྟ་རྟོག་ནན་མོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ཧཱ་ཏ་ལགས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་གིས་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ། ཁོང་གི་རང་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པའི་ནག་ཉེས་རྣམས་དབུས་གཞུང་དང་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཁང་ལ་ཞུ་གཏུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས།
༼༢༽ སྟག་དང་སྦྲང་མ་མཉམ་རྡུང་།
འདས་པའི་ལོ་གཅིག་ལྷག་གི་རིང་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་དང་དབང་ཆ་སྒེར་གཅོད་སོགས་ཀྱི་ཐད་སྟག་དང་སྦྲང་མ་མཉམ་རྡུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་རྒྱ་ནག་དབུས་དམག་དོན་ལྷན་ཁང་གི་མགོ་ཁྲིད་གཞོན་པ་ཟུར་པ་ཞི་ཚེ་ཧུའུ་ཞིབ་བཤེར་དང་། ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༧ ཉིན་དབུས་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་མགོ་ཁྲིད་ཟུར་པ་ཀྲུའུ་ཡོང་ཁང་ཏང་ནས་ཕུད་དེ་སྲིད་ཁྲིམས་ལྷན་ཁང་ལ་རྩིས་སྤྲད། ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་དེ་སྔའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ཡི་དྲུང་ཡིག་ལིན་ཅི་ཧྭ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་བསྒྲགས། རྒྱ་ནག་ནང་ལོགས་ནས་ད་བར་ཁྱོན་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་ ༩༦༧༨༨ ལ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་དང་། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༥༦ ནང་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བ་ཁྱོན་ ༢༨༨ རྩད་གཅོད་ཐུབ་ཡོད་འདུག
༼༣༽ཡེ་ཤུ་བར་རྒོལ་བ།
རྒྱ་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོའི་ལོ་མཇུག་ནས་བཟུང་ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་སུ་༼ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་ལྷ་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་ལེགས་སྒྲིག༽ཅེས་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ཨ་རིའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་མཐུན་ཚོགས་(China Aid)ཀྱིས་འདི་ལོའི་ཡེ་ཤུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་དང་བསྟུན་ཏེ་ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ་ཞིག་བསྒྲགས་པའི་ནང་། ད་ལོ་གཅིག་པུར་ཁྱོན་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་བརྒྱ་ལྷག་དང་། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་རྟགས་ ༤༠༠ ལྷག་བཙན་གཏོར་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཆོས་ལོག་སྤེལ་བའི་ཉེས་མིང་འོག གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་དམ་དྲག་དང་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་སློབ་མར་ཆོས་མེད་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
༼༤༽ཡུ་གུར་བར་སྲོག་ཆད།
ད་ལོར་ཞིན་ཅང་ནང་མི་གསོད་དོན་རྐྱེན་བསྟུན་མར་བྱུང་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་གཞུང་གིས་དོན་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཉེས་མིང་འོག སྔ་ཕྱིར་ཡུ་གུར་བ་ ༨༨ ལ་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པའི་ནང་ནས་མི་གྲངས་ ༣༦ ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་ཡོད་པ་རེད། འཛམ་གླིང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༤ པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཡུ་གུར་བ་ཁྱོན་ ༧༣༥ འཛིན་བཟུང་འདྲི་གཅོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྡུག་རྡེག་མནར་གཅོད་འོག་མི་ ༡༤༠ ལྷག་གིས་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཡོད་ལུགས་བསྒྲགས་འདུག
༼༥༽ཞེ་འཁོན་ཆེན་པོ།
འདས་པའི་ལོ་འགའི་རིང་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཉི་ཧོང་བར་ཤར་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོའི་སན་ཁཱ་ཁོ་(Senkaku)གླིང་ཕྲན་གྱི་བདག་དབང་ཐད་རྩོད་རྙོག་རིམ་པར་བྱུང་ཡོད་པ་ལྟར། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༥ དང་ ༦ པའི་ནང་དམག་རྒྱག་གནམ་གྲུ་གཉིས་གདོང་ཐུག་རྒྱག་གྲབས་བྱས་ཡོད་སྟབས། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་མི་མང་ལ་སྡང་སེམས་ཆེན་པོ་བསླངས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་ཉི་ཧོང་གི་བཟོ་གྲྭར་གཏོར་བཅོམ་བཏང་ཡོད། སྔ་ལོར་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཤིན་ཛོ་ཨ་བྷེ་ཡིས་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བའི་དམག་མིའི་རྗེས་དྲན་ལྷ་ཁང་དུ་མཆོད་འབུལ་དུ་བསྐྱོད་པར། རྒྱ་གཞུང་གིས་འཁོན་ལན་བསློགས་ཏེ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ནི་ནན་ཅིན་དམར་གསོད་ཀྱི་རྗེས་དྲན་ཉིན་མོར་གཏན་འཁེལ་གྱིས་སྲུང་གཙི་བྱས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྨ་ཁ་བསྐྱར་དུ་བསླངས་ཡོད། ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་པེ་ཅིན་དང་ཊོག་ཡོ་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ནས་བཟུང་ཉི་རྒྱ་བར་གྱི་རྩོད་རྙོག་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག
༼༦༽ པེ་ཅིན་གྱི་གློ་ནད།
དེ་སྔོན་ནས་པེ་ཅིན་དང་ཐིན་ཅིན་སོགས་དཔའ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ཏུ་མཁའ་དབུགས་འབག་བཙོག་གི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་མཁའ་དབུགས་འབག་བཙོག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་ནག་ནང་གློ་ནད་སོགས་ཀྱིས་ལོ་རེར་མི་ཁྲི་ ༥༠ རྐྱེན་འདས་དང་། ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་དབུས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལྷན་ཁང་གིས་མཁའ་དབུགས་བཙོག་རྡུལ་(PM2.5)དང་(PM10)གཉིས་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐབས་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་བསྒྲགས་ཡོད་འདུག
༼༧༽ སེམས་ཁྲལ་གསར་པ།
འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ནང་པེ་ཅིན་དུ་སྐོང་ཚོགས་བྱས་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་དཔལ་འབྱོར་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པའི་ཐོག ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་གཉིས་ཀྱིས། ཨ་རིར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་འགྲོ་མཁན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་མའི་ཐོངས་མཆན་དུས་ཡུན་ལོ་ ༡ ནས་ལོ་ ༥ ལ་བསྲིངས་པ་དང་། སྤྲོ་འཆམ་པ་དང་ཚོང་པའི་ཐོངས་མཆན་ལོ་ ༡ ནས་ལོ་ ༡༠ ལ་བསྲིངས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གི་སློབ་གྲྭའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་ཞན་དང་སློབ་མ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། རིམ་གྱིས་ཕྱིའི་རིག་གནས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་ཐེབས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དང་། སློབ་མའི་སློབ་ཡོན་འབོར་ཆེན་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཤོར་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་གྱོང་གུད་ཆེན་པོ་ཐེབས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གླེང་སློང་བྱུང་ཡོད།
༼༨༽ ཚེ་སྲོག་པེ་ཅིན་ལ་སྐྱེལ་མཁན།
རྒྱ་ནག་ནང་མྱུར་ཚད་མཐོ་བའི་བཟོ་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་རྒོལ་རྡུང་སོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཚ་ཚ་འུར་འུར་གྱིས་ལག་བསྟར་བྱས་རྐྱེན། གནད་དོན་ཡོད་པའི་མགོ་ཁྲིད་དང་ལས་བྱེད་པ་མང་པོ་རང་ཤི་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ས་ཁང་བཙན་འཕྲོག་སོགས་ཀྱིས་མི་མང་དཀྱུས་མ་མང་པོའང་སོ་སོའི་ས་ཁང་གི་ཆེད་དུ་ཐོག་ཁང་ནས་མཆོངས་བ་དང་། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བ། དུག་རྫས་རིགས་བཏུང་བ་སོགས་བྱས་ཏེ། འདི་ལོར་ཉུང་མཐར་མི་གྲངས་ ༥༠ ཙམ་གྱིས་པེ་ཅིན་གྱི་དབུས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་མདུན་དུ་རང་ཤི་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་འདུག
༼༩༽ ཡུ་གུར་དཔའ་རྒོད་ཨེ་ཧམ་ཐོ་ཊི།
ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཝུ་རུ་མུ་ཆི་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༩ ཚེས་ ༧ ཉིན་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་ཡུ་གུར་བ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཨེ་ཧམ་ཐོ་ཊི་ལགས་ (Ilham Tohti)ལ་ཁྲིམས་བཤེར་བྱས་པ་བརྒྱུད། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་ཉེས་མིང་འོག་ཁོང་ལ་ཚེ་བཙོན་གྱི་ཁྲིམས་ཆད་དང་། ཁོང་གི་སློབ་ཕྲུག་ ༧ ལ་ལོ་ ༣ ནས་ ༨ བར་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པར། ཨ་རིའི་གཞུང་གཙོས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེན་བྱས།
༼༡༠༽ ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱི་ཁེ་བཟང་།
འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༨ ནས་ཉིན་གྲངས་ ༣ རིང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་རྒྱ་གར་ནང་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ནཱ་རེན་ཌ་མུ་དྷེ་དང་རྒྱ་དཀར་ནག་བར་གྱི་མཐའ་མཚམས་རྩོད་རྙོག་ཐད་གྲོས་མོལ་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༣༥ ལྷག་གི་གྱོང་རག་གི་ཡོད་པ་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐབས་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་སྣ་ཐོད་ལ་ (Nathula) བརྒྱུད་གངས་རིན་པོ་ཆེ་བར་གཞུང་ལམ་སྒོ་ཕྱེ་རྒྱུ། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ནང་མྱུར་ཚད་ལྡན་པའི་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་ཚོང་དོན་ཁག་ ༡༦ ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་དེ། མ་འོངས་པའི་ལོ་ལྔའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ ༢༠༠ ཡི་ཚོང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། པདྨ་མཚོ།
