རྒྱ་ནག་ནང་ཨོ་ལིམ་ཕིག་འཚོག་གྲབས་ཡོད་པ་དང་བསྟུན་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཁྱབ་བརྡལ་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་གི་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་མང་གི་སྲོག་སྣང་མེད་དུ་བཞག་སྟེ་ཏོག་ནད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་སྲིད་ཇུས་སྔར་ལྷག་དམ་དྲག་གིས་མི་མང་ས་ཡ་ ༣༤ ཙམ་རང་ཁྱིམ་དུ་བཅུག་ཡོད་འདུག
རྒྱ་ནག་གི་དགུན་དུས་ཨོ་ལིམ་ཕིག་རྩེད་འགྲན་འཚོག་པར་ཉིན་གྲངས་ ༢༡ ལས་མེད་པའི་སྐབས་འདིར། དེ་རིང་ཨེ་ཕིག་དུས་བབ་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ཞིག་སྤེལ་བའི་ནང་། ཁ་སང་རྒྱ་ནག་ཧྲན་ཞི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཕྱིར་ཤོར་ཏེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས། ཧེ་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཡོ་ཀྲའོ་(Yuzhou) དང་ཨན་ཡཱང་(Anyang) གྲོང་ཁྱེར་དང་ཧྲན་ཞིའི་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་དང་དབུས་ཁྱབ་ཁོངས་འོག་གི་ཐའེ་ཇིན་ (Tianjin) གྲོང་ཁྱེར་བཅས་ཀྱི་མི་མང་ས་ཡ་ཁྱོན་ ༣༤ མ་ཟིན་ཙམ་ལ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཁྱིམ་སྡོད་བཀའ་རྒྱའི་འོག་བཅུག་དོན་ནི། ཨོ་ལིམ་ཕིག་རྩེད་འགྲན་གྱི་ཆེ་མཐོང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལས། རྒྱ་ནག་མི་མང་ནད་ཡམས་དང་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་དཀའ་ངལ་འོག་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་མིན་པ་གསལ་བོ་བསྟན་ཡོད་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག
གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་དཔོན་ཀྲའོ་ཡེ་དི་ (Zhao Yide) ཟེར་བས། ང་ཚོ་ཆེས་ཛ་དྲག་གི་འཐབ་འཛིང་ཞིག་གི་ནང་ཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་རིགས་ཚར་གཅོད་བྱས་ཏེ། ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་འགོག་སྲུང་གི་ལས་དོན་དང་འཐབ་འཛིང་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཁ་ལེན་དགོས། ཞེས་དང་། ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་བཏོན་ནས་ཏོག་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་རིགས་ལ་ཆད་པ་ནན་མོ་གཅོད་དགོས་སྐོར་སོགས་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟ་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༡༣ ཙམ་ཡོད་པའི་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་མང་ལ་ཉིན་རེའི་ཟས་ལྟོ་འདང་ངེས་མེད་པར་མུ་གེ་དང་། སྨན་བཅོས་དང་རོགས་སྐྱོར་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཚན་པས། ཨོ་ལིམ་ཕིག་དང་རྒྱ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་དུས་ཆེན་གཉིས་ཟེར་བ་དེའི་ཆེད་དུ། ཟས་རིགས་གསོག་འཇོག་བྱ་དགོས་བྱུང་ཡོད་ཅེས་མང་ཚོགས་ལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད།
རྒྱ་ནག་དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ད་ལྟ་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་སྡོད་སྒོ་རྒྱ་བསྡམས་ནས་ཉིན་གྲངས་ ༢༡ འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་དང་། དུས་ཡུན་དེ་དག་གི་རིང་། མི་མང་ལ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་དེ། མི་མང་པོ་དྲ་ལམ་དུ་ཐོན་ནས་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་གྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་ཕྱིར་སྟོན་མཁན་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་ལ། ད་སྔ་བར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྨན་ཁང་དག་གིས་མི་མང་གི་བདེ་སྡུག་སྣང་མེད་དུ་བཞག་པའི་རྐྱེན་གྱིས། མི་ཞིག་སྙིང་ནད་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ཁྲག་རྩ་འགག་རྐྱེན་འོག་འདས་གྲོངས་དང་མངལ་ཆགས་པའི་བུད་མེད་ཞིག་གི་བྱིས་པ་གྲོངས་པ། དེ་བཞིན་གྱི་ནད་པ་རྣམས་ལ་རྡུང་རྡེག་དང་དྲག་གནོན་ཅི་ཐུབ་གཏོང་གི་ཡོད་ཅིང་། ཉེ་ལམ་མང་ཚོགས་ལ་བཟའ་ཆས་དང་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་འདང་ངེས་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་འོག་མི་སྐོར་ཞིག་སྲང་ལམ་དུ་ཐོན་ནས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང་། ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་མཆེད་པ་ནས་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཟིང་ཆ་བྱུང་རྗེས། ད་ལྟ་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྲང་ལམ་ཡོངས་སུ། ཉེན་རྟོག་པ་དང་དམག་མི་ཁྲི་ཕྲག་འགྲེམས་འཇོག་གིས། མི་མང་གི་ཚེ་སྲོག་སྣང་མེད་དུ་བཞག་སྟེ་དམ་དྲག་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཀྱི་ཁྱིམ་སྡོད་བཀོད་ཁྱབ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་མིང་འོག་མི་གསུམ་ལ་ལོ་ ༤ རེའི་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་འདུག
ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་དབུས་གྲོང་ཁྱེར་ཞི་ཨན་ (Xi’an) ནང་མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༡༣ དང་ཨན་ཡཱང་(Anyang) ནང་ས་ཡ་ ༥། དེ་བཞིན། ཡོ་ཀྲའོ་(Yuzhou) ནང་ས་ཡ་ ༡ དང་ཐའེ་ཇིན་ (Tianjin) ནང་ས་ཡ་ ༡༤ བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༣༤ མ་ཟིན་ཙམ་ཁྱིམ་སྡོད་བཀའ་རྒྱའི་འོག་བཅུག་ཡོད་པ་དང་། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་ཐའེ་ཇིན་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ངོ་བོ་འགྱུར་བའི་ཨོ་མི་ཁུ་རོན་ཏོག་དབྱིབས་ཐོག་མ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན། ཉིན་དེར་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཏོག་དབྱིབས་བརྟག་དཔྱད་གཏོང་མགོ་བརྩམས་པ་དང་བསྟུན་ཕྱེད་ཁྱིམ་སྡོད་བཀའ་རྒྱ་ནས་མགོ་འཛུགས་ཀྱིས་རང་ཁྱིམ་དུ་སྡོད་དགོས་པའི་བཀོད་ཁྱབ་བཏང་ཡོད་པ་དང་། ཏོག་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱིམ་སྡོད་སྐབས། གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་ནང་བཟའ་ཆས་སོགས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བར་དཀའ་ཁག་འཕྲད་བཞིན་པ་ཁག་ལ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་གོ་སྒྲིག་འོག་ཟས་རིགས་ཅུང་ཙམ་རེ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བཟའ་ཆས་དེ་དག་ལེན་སྐབས་བརྙན་བླངས་ཏེ། གུང་ཁྲན་ཏང་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་བསྟོད་པ་འཐེན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཉེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་གཱང་ཤི་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཅཱང་ཞི་ (Jingxi)གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་ཉེས་མིང་འོག མི་བཅུ་གྲངས་ཤིག་གི་སྐེ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་པར་བྱང་ཆེན་པོ་རེ་བཏགས་ཏེ་སྲང་ལམ་དུ་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གི་མི་མང་པོས་རྒྱ་ནག་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རོ་ལངས་བརྒྱབ་ཡོད་སྐོར་དང་། ཡང་ཁག་ཅིག་གིས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ར་བསད་ནས་ལུག་འདར་གྱི་འཇུག་གི་ཡོད་སྐོར། དེ་བཞིན། ཁག་ཅིག་གིས་ད་ལྟ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་རུ་སྒྲིག་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་པ་ནི་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཟིན་པས། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་པ་མ་ཟད། མིའི་བཟང་སྤྱོད་ལས་རྦད་དེ་བརྒལ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་སོགས་བྱས་ཡོད།
རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཐའེ་ཇིན་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ངོ་བོ་འགྱུར་བའི་ཏོག་ནད་བྱུང་བ་དང་དམིགས་བསལ་ཨོ་ལིམ་ཕིག་འཚོག་གྲབས་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ནག་ནང་ནད་ཡམས་ཁྱབ་བརྡལ་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་གི་ཡོད་པ་དེས། པེ་ཅིན་གྱི་མགོ་ཁྲིད་དག་ལ་ཨོ་ལིམ་ཕིག་འཚོག་ཐུབ་མིན་ཐད་སེམས་འཚབ་བྱུང་གི་ཡོད་སྟབས། དེ་སྔའི་ཏོག་ནད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་སྲིད་ཇུས་སྔར་ལྷག་དམ་དྲག་གིས། ཨོ་ལིམ་ཕིག་འཚོག་ཐུབ་ཐབས་སུ་མི་མང་གི་སྲོག་ཀྱང་བློས་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དབྱེ་ཞིབ་པ་མང་པོས། རྒྱ་ནག་གིས་ཉི་ཧོང་གི་དབྱར་དུས་ཨོ་ལིམ་ཕིག་ལྟར་འདུ་འཛོམས་མེད་ཅིང་། ཐད་གཏོང་གི་ལམ་ནས་ཨོ་ལིམ་ཕིག་འཚོག་དགོས་པ་ལས་ཐབས་ཤེས་གཞན་མེད་སྐོར་བརྗོད་འདུག་ལ། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཨོ་ལིམ་ཕིག་འཚོག་ཡུལ་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་གྱི་ཉེ་འཁྲིས་གྲོང་ཁྱེར་ཕལ་ཆེ་བར་དོགས་ཟོན་དང་ཁྱིམ་སྡོད་བཀའ་རྒྱའི་འོག་འཇོག་གི་ཡོད་འདུག
ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་ནང་ཉིན་རེ་བཞིན་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་འགོས་ཁྱབ་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་བསྟུན། མི་མང་གི་འགྲོ་འདུག་རང་དབང་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་དམ་དྲག་བྱས་རྐྱེན་འོག མང་ཚོགས་ཁྲོད་ཉིན་རེ་བཞིན་དཀའ་ངལ་གླེང་སློང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་རིང་འཛམ་གླིང་གི་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བསྡུ་འགོད་བྱེད་པའི་ (worldometers) གསར་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་ནང་གསར་དུ་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་འགོས་ཁྱབ་བྱུང་བའི་མི་གྲངས་ ༣༤༦༠ ཡོད་པ་དང་། ད་སྔ་བར་མི་གྲངས་ཁྱོན་ ༡༠༤༣༧༩ ལ་ཏོག་དབྱིབས་འགོས་ཁྱབ་བྱུང་བའི་ཁྲོད། མི་གྲངས་ ༩༦༢༨༣ དྲག་སྐྱེད་བྱུང་བ་དང་། མི་གྲངས་ ༤༦༣༦ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
