རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ནས་ཡིན་པའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཏུང་ཕུང་གིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་རུ་ཁག་ཅིག་བོད་ཀྱི་མཚོ་སྔོན་པོའི་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ཡོང་སྟེ་འབྲོག་མང་གི་རྩྭ་ས་བཙན་འཕྲོག་དང་བཙན་གྱིས་གནས་སྤོར་བཏང་བ། གུན་གསབ་དངུལ་མ་སྤྲད་པ་སོགས་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱི་འདུག
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་ཁ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བའི་འབོད་སྒྲའི་འོག གཞུང་ལམ་གསར་རྒྱག་དང་ཡུལ་སྐོར་བའི་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན། གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་སོགས་ལ་དམིགས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཚོང་གཉེར་ཁང་ལག་འབྲེལ་གྱིས་ཞིང་འབྲོག་གི་ས་ཆ་མང་པོ་བཙན་དབང་དང་མགོ་སྐོར་བསླུ་བྲིད་འོག་འཕྲོག་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་ལྟར། ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་རྩྭ་སའི་གུན་གསབ་འོས་འཚམ་མ་རག་པ་དང་། བཙན་གྱིས་གནས་སྤོ་རུ་བཅུག་པ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སྣ་ཚོགས་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་པེ་ཅིན་གྱི་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་རུ་ཁག་ཅིག་ལ་དཀའ་སྡུག་ཞུས་པ་ལྟར་ཁོང་ཚོ་བོད་ཀྱི་མཚོ་སྔོན་པོའི་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འབྱོར་འདུག
ཉེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༠ ཙམ་ལ་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་རུ་ཁག་དེའི་སྣེ་འཁྲིད་པ། ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཏུང་ཕུང་(董鹏)ཞེས་པ་ཞིག་གིས་སྒེར་གྱི་སྐད་འཕྲིན་ཐོག་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྩྭ་སའི་དཀའ་རྙོག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྙན་ཐུང་ཁག་ཅིག་སྤེལ་བའི་ནང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་ལྟར་ན། འབྲོག་མང་གིས་ཁོང་ལ་རྩྭ་སའི་དཀའ་ངལ་རིགས་མང་པོ་ཞུ་གཏུག་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་ཡོང་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཁྲོད་དུ། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་རྩྭ་སའི་དབྱེ་མཚམས་མི་གསལ་བར་མི་ལོ་བཅུ་གྲངས་ལ་རྩོད་རྙོག་མཚམས་ཆད་མེད་སྐོར་དང་། ཡང་ཁག་ཅིག་གིས་ཁོ་ཚོའི་རྩྭ་སའི་ཐོག་གཞུང་ལམ་གསར་རྒྱག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། གུན་གསབ་དམའ་བོ་ཡིན་པས་མོས་མཐུན་མ་བྱས་ནའང་ཐད་ཀར་དངུལ་བྱང་ཐོག་དངུལ་སྤྲད་དེ་ལས་མགོ་བཙུགས་ཡོད་པ། ཡང་ཁག་ཅིག་གིས་སྲིད་གཞུང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྩྭ་ས་ཆུས་བསྣུབས་ཡོད་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་མགོ་འཁྲིད་ནས་གུན་གསབ་དང་ཁ་གསབ་གང་ཡང་བྱས་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞུས་ཡོད་འདུག དེའི་ཐད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཏུང་ཕུང་གིས། གནད་དོན་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་དུ་དོ་འཁུར་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཁོང་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་རུ་ཁག་གིས་ཁྲིམས་ལྟར་སྔ་ས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་བཙལ་ཏེ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དང་ས་ཁུལ་གཞན་གྱི་འབྲོག་མང་གིས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁེ་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པར་རོགས་རམ་གནང་གི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
ཁྲིམས་རྩོད་པ་དེར་སྐད་འཕྲིན་བརྒྱུད་རྩྭ་སའི་དཀའ་ངལ་ཁག་ཅིག་ཡིག་ཐོག་ནས་ཞུས་ཡོད་པའི་ནང་དུ། མི་ཞིག་གིས་ངེད་ཚང་གི་རྩྭ་ས་གཞན་ལག་ཏུ་ཤོར་བསྡད་ཡོད། ཚུར་སྤྲོད་རོགས་ལབ་ནའང་སྤྲོད་ཀྱི་མི་འདུག་པས་ཡུལ་ཚོའི་སྲིད་གཞུང་ལ་གཏུགས་ཡོད་ཀྱང་ཉན་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག་པ་མ་ཟད། ཕར་ཕྱོགས་དེར་རྒྱབ་རྩ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོར་དཔང་མི་དང་རྩྭ་སའི་ཡིག་ཆ་ཡོད་ཀྱང་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་མ་ཐུབ་པར་ལོ་ ༢ འགོར་སོང་ཞེས་དང་། ཡང་གཅིག་གིས་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་སུ་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་ས་མུའུ་གཅིག་ལ་རྒྱ་སྒོར་ ༡༨༠༠ སྤྲད་དགོས་ལབ་ཡོད་པ་དེར་ང་ཚོས་མོས་མཐུན་བྱས་མེད། ཡིན་ནའང་། ཁོ་ཚོས་ཐད་ཀར་དངུལ་དེ་དངུལ་བྱང་ཐོག་བཏང་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་མགོ་བཙུགས་སོང་། ད་ལྟ་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་འགྲུབ་གྲབས་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་སའི་དངུལ་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྲོད་དུ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་ཚོང་གཉེར་ཁང་གིས་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག གནད་དོན་འདི་རིགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་བམ་ཞེས་དྲིས་འདུག
ཡང་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཏུང་ཕུང་གི་རུ་ཁག་མཚོ་སྔོན་པའི་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ཡོང་ནས་སྤེལ་བའི་བརྙན་ཐུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཁོང་གིས། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ས་གནས་འབྲོག་གིས་མང་རང་བདག་རང་མོས་གྱི་ཐོག་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་ཡོདད་སྐོར་རྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ཐོག་གུན་གསབ་དམའ་བོའི་ཐོག་ནས་གྲོས་མོལ་དང་གོ་བསྡུར་བྱེད་ས་གང་ཡང་མེད་པར་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་བེད་སྤྱད་དེ་གནོན་ཤུགས་འོག་འབྲོག་མང་གནས་སྤོ་རུ་བཅུག་འདུག ཁ་ནས་རང་མོས་ཟེར་བ་དེ་དོན་དངོས་ཐོག་བཙན་དབང་གི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། གནད་དོན་དེའི་རིགས་མཚོ་སྔོན་པོའི་འབྲོག་ཁུལ་དུ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ཅེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ག་རེ་བྱས་ནས་གན་རྒྱར་མིང་རྟགས་མི་དགོས་ལ། མོས་མཐུན་ཡང་མི་དགོས་པར་ཡང་ཡང་དུད་ཁྱིམ་རེ་རེའི་སྒོ་ཁར་ཡོང་ནས་བསྐུལ་འདེད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀར་འཇིགས་སྐུལ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ངས་མི་མང་ལ་ཁ་གསལ་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གུན་གསབ་ཙམ་ལས་གྲོས་བསྡུར་མོས་མཐུན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཕྱིན་མེད་ཀྱང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་རང་མོས་ངང་གནས་སྤོ་བྱས་པ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ཁྲིམས་ཐོག་ཏུ་རྐང་པ་འཛུགས་ཐབས་མེད་པ་རེད། ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་འབེབ་ལྟར་ན། རྩྭ་སའི་ཐོག་ནས་ཕྱིར་འབུད་དང་གཞུང་བཞེས། གནས་སྤོར་གཏོང་བ་བཅས་ལ་ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་མཐུན་བརྒྱུད་རིམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་རེད། ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། གྲོས་མོལ་ཐོབ་ཐང་། གུན་གསབ་གནས་སྤོའི་ཐོབ་ཐང་བཅས་ལ་ངེས་པར་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
ཁེ་ལས་བས་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་ཆེད་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཏེ་རྩྭ་སར་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བཏང་ནས་འབྲོག་མང་ལ་ལྟ་ས་རྟེན་ས་མེད་པར་འགྱུར་གྱི་ཡོད་སྐོར་ལ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཏུང་ཕུང་གིས། རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ཁེ་ལས་བས་རྩྭ་ཐང་དུ་རླུང་ཤུགས་གློག་ནུས་དང་བཟོ་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། འབྲོག་མང་ལ་གུན་གསབ་འོས་འཚམ་མི་སྤྲོད་པར་བཙན་དབང་གིས་ལས་གཞི་རྩོམ་གྱི་འདུག རྩྭ་ཐང་ནི་འབྲོག་མང་གི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བརྒྱུད་པའི་འཚོ་རྟེན་ཀྱི་རྩ་བ་དང་འཚོ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ད་ལྟ་འབྲོག་མང་གི་མིག་གིས་མཐོང་སར་རྩྭ་ཐང་ཆེན་མོ་བཙན་གྱིས་བཟུང་སྟེ་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་འཚོ་བ་རྟེན་ས་མེད་པར་འགྱུར་གྱི་འདུག ཅེས་བརྗོད་འདུག
རྒྱ་ནག་གི་རྩྭ་ཐང་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༥༠ དང་ ༥༡། ༥༢ སོགས་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་རྩྭ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་དོན་ཚན་ ༤༧ པའི་ནང་དུ། རྩྭ་ཐང་དུ་ས་བརྐོ་རྡོ་སློག་དང་། གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྩོམ་པར་ཐོག་མར་རྫོང་རིམ་པའི་མི་མང་སྲིད་གཞུང་གི་རྩྭ་ཐང་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་ཁང་གི་ཆོག་མཆན་དགོས་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཐག་གཅོད་ལྟར་རྩྭ་ཐང་བདག་གཉེར་བར་གུན་གསབ་སྤྲོད་དགོས། ལས་དོན་འགྲུབ་རྗེས་དུས་བཅད་ནང་སྔོ་ཁེབས་སླར་གསོ་བྱེད་དགོས། ཡང་ན་རྩྭ་ཐང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་ལ་སླར་གསོའི་བྱ་བ་བཅོལ་འཇོག་དགོས་པ་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། རྩྭ་ཐང་གི་ཁྲིམས་ནང་བཀོད་པ་འདི་དག་ལག་བསྟར་མ་བྱས་པར་གང་འདོད་དུ་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྩྭ་ས་བཙན་འཕྲོག་དང་གནས་སྤོར། རྩྭ་སའི་བདག་པོ་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་དེ་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་རིགས་བརྩམས་ཏེ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
ཁ་སང་ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚན་པས་(UN Human Right )བོད་དང་ཡུ་གུར་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་དེའི་ནང་གསལ་བ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༢༥ བར་གྱི་བོད་མིའི་གནས་སྤོར་སྲིད་
གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། པདྨ་མཚོ།
