དེ་རིང་དབུས་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་སྒེར་ལངས་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ ༦༧ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་གཙིའི་མཛད་སྒོ་འཚོགས་སོང་།

དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ སྟེང་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་རླངས་འཁོར་འཇོག་ཡུལ་དུ་དབུས་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཐེངས་ ༦༧ པ་སྲུང་གཙིའི་མཛད་སྒོ་འཚོགས་སོང་བ་དང་། མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སྐྱབས་རྗེ་ཀེའུ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་འགན་འཛིན་རྣམ་པ། དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་གྱི་སློབ་ཕྲུག་བུ་མོ་རྣམས། དེ་བཞིན། བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་བཅས་འཛོམས་འདུག
སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སྐྱབས་རྗེ་ཀེའུ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ངས་སེར་ར་དགོན་པར་དེབ་ཆ་ལ་ལྟ་བཞིན་ཡོད། དེ་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཤེས་ཀྱིན་ཡོད། ཕོ་ཟད་མོ་ལ་ཐུག ཤ་ཟད་རིས་ལ་ཐུག་ཟེར་བཞིན། བཙན་འཛུལ་བ་རྒྱ་དམར་བོད་ནས་མཐར་སྐྲོད་མ་བྱས་པར་དུ་འཐབ་འཛིང་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་ནས་འཐབ་འཛིང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་རེད། དངོས་ཡོད་རེད། ངས་དངོས་སུ་ཤེས་ཀྱིན་ཡོད། ཅེས་དང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོར་ཀེའུ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགུང་ལོ་ ༡༦ ལ་ཕེབས་སྐབས་གྲ་བཞི་བཙོན་ཁང་དུ་ལོ་ངོ་ ༢༠ རིང་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཁོང་ལ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་ལོག་སྤྱོད་ངོ་ལོག་པ་ཚོས་བསླངས་པའི་དྲག་པོའི་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་བསླངས་ཞེས་པའི་ནག་ཉེས་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་དོན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་དམག་ལ་འཐབ་འཛིང་བྱས་པར་བརྟེན། རིན་པོ་ཆེ་ལགས་སུ་ལོ་ ༢༠ བཙོན་འཇུག་དང་དེ་ནས་ལོ་བདུན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་བྱིས་པ་ཚོ་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭར་བཅུག་སྟེ་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་མི་ཤེས་པ་དང་། བོད་མི་རྣམས་ནས་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པར་དམ་དྲག་སྔར་ལྷག་བྱེད་མུས་ཡིན་པས། བཙན་བྱོལ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བུད་མེད་སྒེར་ལངས་ཐེངས་ ༦༧ པའི་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་བའི་ནང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་འགལ་ཐོག་བཙན་བཟུང་བྱས་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆགས་འཇིག་ལ་ཐུགས་སྐབས་བོད་གཞུང་མང་གཉིས་ནས་ཕོ་ཟད་མོ་ལ་ཐུག་པ་དང་ལག་ཟད་དཔུང་ལ་ཐུག་ཀྱང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཆོལ་གསུམ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་མོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་དཔའ་མཛངས་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པར་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་མ་གྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་འབྲས་བུ་གཡུལ་ཀའི་ཐང་ཆེན་དུ་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་དྲག་མཚོན་གྱི་མདུན་དུ་བདེན་པའི་འབོད་སྒྲ་བསྒྲགས་ནས། རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་འགལ་ཐོག་ནས་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པར་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བུད་མེད་སྒེར་ལངས་གནང་ནས་མི་ལོ་ ༦༧ ཧྲིལ་པོ་འཁོར་བའི་གལ་ཆེན་དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་བོད་གཞི་བྱེས་གཉིས་སུ་གནས་པའི་བུད་མེད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བོད་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་གིས་བརྗེད་ཐབས་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན། གནད་དོན་འདི་གཞུང་སྒེར་སུས་ཀྱང་སྣང་མེད་བསྐྱུར་རུང་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན། ཞེས་བརྗོད་འདུག
ཡང་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་། དེང་གི་ཆར་ཡང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གླུ་བ་དང་རྩོམ་པ་པོ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་པ། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་པ། སྐད་དང་ཡི་གེ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགན་འཁུར་བ། བླ་ཆེན་དང་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་སོགས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལས་དོན་ཆེ་ཆུང་ཅི་རིགས་གནང་མཁན་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཉེས་མིང་བཙུགས་ཏེ་དོན་མེད་གང་བྱུང་བཙོན་ཁང་ནང་བཅར་རྡུང་དྲག་པོ་གཏོང་བ་དང་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པ། བོད་མི་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་བཏང་བ། རང་གི་ཡུལ་དུ་རང་གི་སྐད་དང་ཡིག་གེ་ལ་སྐུལ་བཅོལ་གྱི་རིན་ཐང་དང་ནུས་པ་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དམ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་མིའི་ཐོག་ལག་བསྟར་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད་པའི་མཁྲེགས་བཟུང་སྲིད་ཇུས་དེ་ཕམ་ཉེས་དང༌། དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་དང་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་སྲིད་ཇུས་ཡིན་པར་རྒྱ་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་ཚོས་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་ཛ་དྲག་གི་གནས་བབ་རྣམས་ངེད་ལྷན་ཚོགས་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང༌། གནད་དོན་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚན་པ་སོ་སོར་ཞུ་གཏུགས་ཀྱི་སྙན་ཞུ་ཕུལ་མུས་ཡིན། དེ་བཞིན་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་དྲང་བདེན་སེལ་ཐབས་སུ། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་བོད་མི་རིགས་དང༌། དེར་བདག་པའི་ས་ཁྱོན་ཞིག་གི་བདག་དབང་ཙམ་མིན་པར། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་དང༌། དྲང་སྙོམས་བཅས་ཉམས་རྒུད་ལས་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་དཔལ་ཡོན་གཅིག་པུ་དེ་ལགས་ན། དྲང་བདེན་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་ཉིད་གཙིགས་འཛིན་བྱེད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞུང་དམངས་གཉིས་ངོས་ནས། བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་སེལ་ཐབས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་དགོས་པར་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ནས་སྙན་ཞུ་དང་འབོད་སྐུལ་ཞུ་མུས་ཡིན།
རྒྱ་གཞུང་གིས་གོ་མཚོན་སྣ་ཚོགས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ད་བར་བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༡ པ་རིན་པོ་ཆེ་གཙོས་པའི་བོད་མི་གྲངས་ལས་འདས་པ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ ༡༦༩ ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་གཞུང་གི་མཁྲེགས་བཟུང་སྲིད་ཇུས་ལ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་ཚད་མཐོའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད། མ་ཟད་ལྷག་དོན་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཤུལ་ལུས་ནང་མིར་སུན་གཙིར་དང་བཙན་པོ་དབང་ཡོད་བྱས་དང་བྱེད་མུས་རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུ་དང་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དེ་རྒྱ་སྡེ་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་བསམ་ངན་རྩུབ་སྤྱོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་མུ་མཐུད་བཟུང་ནས་དོན་མེད་ཀྱིས་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འགག་དང༌། ཉིན་མཚན་ཀུན་དུ་རང་དབང་དང་ཞི་བདེ་ལ་དགའ་བའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རང་དབང་མེད་པར་བཀག་འགོག་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པ། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭ་ཟུར་བཙུགས་ཀྱིས་བོད་ཕྲུག་རྣམས་སློབ་གྲྭར་བཙན་འགག་བྱས་ནས་ཕ་མ་དང་ཁ་བྲལ་བཏང་ནས་ངན་ཇུས་སློབ་གསོ་སྤྲད་པ་མ་ཟད། ན་ཆུང་བྱིས་པ་གྲྭ་བཙུན་བྱ་མི་ཆོག་པའི་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་སློབ་གསོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
སྤྱིར་བོད་མཐོ་སྒང་ལ་འཛམ་གླིང་གི་སྣེ་གསུམ་པ་ཞེས་འབོད་ཅིང་གོ་ལ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་འགྲོས་ལ་ཁྱད་པར་བཟོ་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ལྡན་ཞིང་། རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་བོད་ས་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་གི་ཤིང་ནགས་གཅོད་བྲེགས་དང་། གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྩ་ཆེའི་གནའ་བོའི་ཤུལ་བཞག་རྣམས་མེད་པར་བཟོ་བ། བོད་ནང་གི་ཆུ་ཆེན་དང་གཙང་ཆུ་ཆེ་ཁག་གི་ཐོག་གང་སར་ཆུ་མཛོད་གསར་རྒྱག་དང་ཁ་བསྒྱུར་བྱས་དང་བྱེད་མུས་དང་། མ་ཟད་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ལ་གཏོར་སྐྱོན་གཏོང་མུས་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པར་མཚམས་འཇོག་དགོས།
བོད་ནང་གི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་སྟོབས་དང་སེམས་ཤུགས་ཞུམ་པ་མེད་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིར་འཛིན་པའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དེར་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་སྤེལ་མུས་ཡིན་པར་ཡི་རངས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ། སྤྱིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང༌། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དུ་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བོད་མི་སྤྱི་སྒེར་ཡོངས་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་དང་བོད་ནང་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཐོག་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་ཞུ་གཏུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རབ་དང་རིམ་པར་སྤེལ་བར་བརྟེན། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ལོ་རེ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ད་བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་ལས་འགུལ་སྣ་མང་ཞིག་སྤེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། མ་འོངས་པའང་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གཞིར་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་ལས་འགུལ་སྔར་ལྷག་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཆོས་སེམས་བརྟན་པོ་བཟུང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་འདུག





