གཞུང་གི་རྐུབ་སྟེཊ་འཛིན་མཁན་ཚོར་ཁྲིམས་ཀྱི་གོ་རྟོཊ་མི་འདུག

ཉེ་ཆར་འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་ཀང་ར་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཨ་ཤཱི་རམ་ལགས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོར་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ཐོབ་ཐང་གང་ཡོད་དང་། ཉེས་དོན་ཉེས་བསགས་རིགས་ལ་རྒྱ་གར་དང་བོད་པའི་བར་ཁྱད་པར་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་ཡོད།  

ཨ་ཤཱི་རམ་ལགས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཁྲིམས་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་དང་བཅས་ངོ་སྤྲོད་གནང་མགོ་བརྩམས་བྱུང་། ཁྲིམས་ལ་དབྱེ་ན་དམངས་ཁྲིམས་(civil law)དང་། ཉེས་ཁྲིམས་(criminal law)ཞེས་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། དམངས་ཁྲིམས་དེ་གཙོ་བོ་རྒྱལ་ཁོངས་མི་སེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་དང་། ཉེས་ཁྲིམས་ལ་མི་རིགས་དང་ཕོ་མོ། གྲལ་རིམ། རྒན་གཞོན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཁྱབ་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཁོང་གིས། “རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཡིག་ཆ་ཨང་ ༡༤ པའི་ནང་དུ་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་སར་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་(Equality before law)ཞེས་བཀོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ནི་རྒྱ་གར་བ་དང་བོད་མི་སུ་ཡིན་རུང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཡོད་པ་རེད”ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

ཁོས་ཁྲིམས་མཐུན་ལག་འཁྱེར་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར་ན། སྤྱིར་རྒྱ་གར་གཞུང་ངོས་ནས་བོད་མི་ཚོར་སྐྱབས་བཅོལ་བར་ངོས་ལན་མེད་པར། རྒྱ་གར་ནང་གནས་སྡོད་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཙམ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཡང་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་ཡོང་རྒྱུར་ཕྱི་སྐྱོད་ལག་འཁྱེར་དང་ཐོངས་མཆན་སོགས་ཞུ་མི་དགོས་པར། བལ་ཡུལ་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ནས་ལག་དེབ་དཀར་པོ་(Special entry permit)ཞེས་པ་ཞིག་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་སྔོན་ལག་དེབ་དེ་བརྒྱུད་ RC དང་ IC བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ད་ཆར་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་དེབ་(RC)ཐད་དཀའ་ངལ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐད་ཁོས་བརྗོད་དོན། “བོད་མི་ཚོར་སྤྲོད་བཞིན་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་དེབ་ (RC) ཐད་ཀྱི་ཁྲིམས་བརྟན་པོ་མེད་པར་གཞུང་འཛིན་སོ་སོར་བཟོ་བཅོས་བྱ་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཡོད་སྟབས། སྐབས་ཐོག་སོ་སོའི་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་དང་བོད་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བསྟུན་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད ” ཟེར།  

གཞན་ཤེས་ཡོན་དང་འཚོ་ཐབས། སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་། འགྲོ་སྐྱོད་སོགས་གཞི་རིམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཁག་རྒྱ་གར་བ་དང་བོད་མི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཞིང་། གལ་སྲིད་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཅིག་རྒྱ་གར་གྱི་མཐོ་སློབ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་འཛུལ་རྒྱུར་བོད་རིགས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སློབ་ཞུགས་གོ་སྐབས་མ་སྤྲད་ཚེ་ཁྲིམས་གཏུག་བྱ་ཆོག་ལ། དེ་བཞིན་ཚོང་ལས་རིགས་ལའང་རྒྱ་གར་བ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། རྒྱ་གར་བ་དང་བོད་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཉེས་དོན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཉེན་རྟོག་པས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཚེ་ཆུ་ཚོད་ ༢༤ ནང་ཚུན་ཁྲིམས་ཁང་དུ་བསྐྱལ་དགོས་ལ། ཆུ་ཚོད་ ༢༤ ལས་བརྒལ་ཏེ་ཉེན་རྟོག་པས་བཀག་འགོག་དང་ཉེས་རྡུང་སོགས་བཏང་བ་ཡིན་ན། ཁྲིམས་གཏུག་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། གཞན་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་གིས་བོད་རིགས་བུ་མོ་ཞིག་ལ་བཙན་གཡེམ་བྱེད་པ་དང་། བོད་མིར་ཉེས་རྡུང་བཏང་པའི་རིགས་ལའང་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོད་པ་མ་ཟད།  དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་རིགས་ཚོས་གླ་མེད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དང་སྐད་སྒྱུར་པ་དགོས་པའི་སྙན་ཞུ་འབུལ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡང་འདྲ་མཚུངས་སུ་ཡོད།  

ཁྲིམས་རྩོད་པ་ལགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་དུ་བརྗོད་དོན། “ངྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་དུ་བོད་པས་རྒྱ་གར་གྱི་ཁང་པ་གླས་ནས་སྡོད་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་རེད། མཚམས་རེར་རྒྱ་གར་ཁང་བདག་དང་ཁང་པ་གླ་མཁན་གཉིས་བར་རྩོད་རྙོག་ཡོང་གི་ཡོད། དོན་རྐྱེན་འདི་རིགས་སྔོན་འགོག་ཆེད། ཁང་པ་གླ་མཁན་ཚོས་ཐོག་མར་ཁང་བདག་དང་མཉམ་དུ་གན་རྒྱའི་ཡི་གེ་(Rent Agreement)བཟོ་དགོས་ཤིང་། ཡི་གེ་དེའི་ནང་ཟླ་རེར་ཁང་གླ་ག་ཚོད་ཡིན་མིན་དང་། ཆུ་གློག་གི་རིན་འབབ་ཟུར་དུ་སྤྲོད་དགོས་མིན། དགོས་ཚེ་གྲངས་ཚད། ཁང་གླ་སྤར་མིན་དང་གལ་སྲིད་སྤར་གྱི་ཡོད་ན་ལོ་རེར་ག་ཚོད་སྤར་རྒྱུ། གཞན་ཁང་པའི་ནང་གཉེན་ཉེ་གྲོགས་པོ་སོགས་ཡོང་ཆོག་མིན་བཅས་ཁ་གསལ་བཀོད་དེ་མིང་རྟགས་འགོད་དགོས། རབ་བྱུང་ན་ཆོད་ཡིག་དེ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་གི་ས་ནས་འཇོག་བཟོ་དགོས། ཆོད་ཡིག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཁང་བདག་གིས་དོན་མེད་རྙོག་དྲ་བཟོ་བ་དང་། ཁང་པ་ནས་ཕྱིར་འཕུད་གཏོང་རིགས་བྱུང་ཚེ་ཁྲིམས་གཏུག་བྱ་དགོས་ཤིང་། དེ་ལ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆ་ཚང་ཡོད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།  

ཨ་ཤཱི་རམ་ལགས་ཀྱིས་སྐྱེས་ཚེ་ཡིག་ཆ་(Birth certificate)ཞེས་པ་བཟོ་སྟངས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར་ན། ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་ཏེ་ཉིན་ ༢༡ ནང་ཚུད་ཡིན་ན་སྐྱེས་ཚེ་ལག་འཁྱེར་ཧིན་སྒོར་ ༡༠ ལས་སྤྲོད་མི་དགོས་པར་ལེན་ཆོག་ཅིང་། སྐྱེས་ཚེ་ལག་འཁྱེར་ལེན་པར་ཕྲུ་གུ་དེ་ངེས་པར་དུ་སྨན་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ནས་སྐྱེས་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་པར། སོ་སོའི་ནང་ནས་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱེས་ཚེ་ལག་འཁྱེར་རག་པ་དང་། ཉིན་ ༢༡ ལས་བརྒལ་ན་གཞུང་གི་སྨན་ཁང་ཞིག་རྒྱབ་གཉེར་དགོས་པ་དང་། ལོ་གཅིག་ལས་བརྒལ་ན་ཁྲིམས་ཁང་བརྒྱུད་སྐྱེས་ཚེ་ལག་འཁྱེར་བཟོ་དགོས། འདིའི་ཐད་ཁོ་རང་གིས་བརྗོད་དོན། “མི་ཆེ་ཆུང་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རིང་སྐྱེས་ཚེ་ལག་འཁྱེར་བཟོ་ཆོག་ལ། མཐའ་ན་ལོ་ ༥༠ བརྒལ་བའི་རྒན་འཁོགས་ཤིག་ཡིན་རུང་སྐྱེས་ཚེ་ལག་འཁྱེར་ལེན་ཆོག་གི་རེད། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་ས་བོད་ནང་ཡིན་ན་ཁྲིམས་མཐུན་ཐོག་སྐྱེས་ཚེ་ལག་འཁྱེར་སྤྲོད་པའི་ལམ་སྲོལ་མེད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

མཇུག་ཏུ་གསར་འགོད་པས་ཉིན་འདི་འགར་མེག་གྷན་སྲང་ལམ་གཡས་གཡོན་གྱི་བོད་མི་ཚོའི་ཁྲོམ་ས་ཕྱིར་བསྡུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐད་སྐད་ཆ་དྲིས་སྐབས་ཁོང་གིས། “ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྲང་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་ཁྲོམ་སྟོན་པ་ནི་ཁྲིམས་འགལ་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་། ཚོང་པ་འདི་དག་ལ་ལམ་ཁ་གཞན་རྩ་པ་ནས་མེད་སོང་པའང་མ་རེད། དངོས་ནས་བྱས་ན་གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐད་བོད་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ཞུ་གཏུག་ཅིག་ངེས་པར་དུ་བྱ་དགོས་རེད། འཚོ་གནས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཚང་མར་ཡོད་པ་དང་། ལས་ཀ་མ་བྱས་ན་ཟ་མ་གང་ནས་རག་དགོས་རེད། ཉེ་ཆར་ལྡི་ལི་ནང་སྲང་ལམ་གཡས་གཡོན་གྱི་ཁྲོམ་ས་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་པ་རེད། དེ་ལ་ཁྲིམས་གཏུག་བྱས་ཏེ་ཚོང་པ་ཚོར་བསྐྱར་དུ་ལམ་ཁ་རག་པ་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་བཤད་རྒྱུར་འཚེར་སྣང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཏེ་དཀའ་ངལ་དངོས་གནས་དེ་ལབ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག དྲང་པོར་བཤད་ན་བོད་གཞུང་གི་རྐུབ་སྟེགས་སྟེང་སྡོད་མཁན་ཚོས་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་འགྲོ་སྟངས་ཧ་གོ་ཡི་མི་འདུག་ལ། ཧ་མི་གོ་བའི་སྟེང་ལ་དེ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུར་ཐབས་ཤེས་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

གསར་འགོད་པ། བནྡེ་སྐྱབས།