ལོ་རྗེས་མའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ལ་བསྐྱར་དུ་ཚོད་དཔག

ཉེ་ལམ་ཧོང་ཀོང་གི་བརྙན་འཕྲིན་གསར་ལམ་ཞིག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཅང་ཙེ་མིན་ནད་གཞི་ཞིག་གིས་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་ཡོད་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཐོན་ཞིང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་གཞུང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཚོས་ཀྱང་གསལ་བཤད་གང་ཡང་བྱས་མེད་ཀྱང་། རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་ཅང་ཙེ་མིན་བསྐྱར་དུ་མངོན་པ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོགས་གཞི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད།

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན། རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་དུ་ལྕགས་ཕག་ལོའི་གསར་བརྗེ་ལོ་ ༡༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ཐོག རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་བ་ཅང་ཙེ་མཱིན་ཡང་བསྐྱར་སྲིད་སྟེགས་སུ་མངོན་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་བའི་ཟླ་གསུམ་གྱི་སྔོན་ལ་ཅང་ཙེ་མཱིན་ནད་མནར་གྱི་སྨན་ཁང་དུ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་ཁྱབ་མ་ཐག  སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་དག་གིས་ལོ་རྗེས་མའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་གསར་བ་བསྐོ་འདེམས་ཀྱི་དབང་ཚད་ཐད། ཧུའུ་ཡི་ཕྱོགས་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཐེངས་འདིར་ཅང་ཙེ་མཱིན་ཆེས་མཐོའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཨང་གཉིས་པའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས། ཧུའུ་དང་མཉམ་དུ་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་བསྐྱར་དུ་ཐོན་པ་འདིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཁག་དང་སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་དག་ལ་ཡང་བསྐྱར་གླེང་གཞི་གསར་བ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་པ་རེད།  

ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་སྟེང་༼ ནད་ཀྱིས་མནར་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཡང་བསྐྱར་པེ་ཅིན་དུ་མངོན་པ༽ཞེས་པའི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་ཏེ།  ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་ཅང་ཙེ་མིན་གློ་བུར་དུ་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་མངོན་པ་དེར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཨ་རིའི་བྷི་རའོ་ཁི་སི་སློབ་གླིང་（Brookings Institution）གི་རྒྱ་ནག་ཉམས་ཞིབ་པ་ལིའི་ཁྲིན་གྱིས་ཀྱང་། ཞི་ཅིན་ཕེན་མ་འོངས་པར་རྒྱ་གཞུང་གི་ཆེས་མཐོའི་དབང་འཛིན་པར་གཏན་འཁེལ་བ་དེ་ནི་ཅང་ཙེ་མིན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས།  ལོ་རྗེས་མར་ཞི་ཅིན་ཕེན་ཆེས་མཐོའི་དབང་འཛིན་པར་བསྐོ་འཇོག་ཐད་གྱུར་ལྡོག་གང་ཡང་འབྱུང་མི་སྲིད་མོད། འབྱུང་འགྱུར་སྐབས་རྗེས་མའི་རྒྱ་གཞུང་གི་ཆེས་མཐོའི་དབང་འཛིན་པ་དམིགས་འདོན་གྱི་ཆེད་དུ།   སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་འདེམས་སྒྲིག་ཐད་ཧུའུ་དང་ཅང་གཉིས་བར་བསྐྱར་དུ་དབང་ཤུགས་འཐབ་རྩོད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག

རྒྱ་གཞུང་གི་མཐོ་རིམ་དབང་འཛིན་པ་དག་གི་ནང་མིར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཞིག་གིས་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ། “རྒྱ་གཞུང་གི་སྐབས་རྗེས་མའི་མཐོ་རིམ་དབང་འཛིན་དཔོན་རིགས་འདེམས་སྒྲིག་ཐད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ངས་ཐོས་བྱུང་” ཞེས་བརྗོད་དེ།  རྒྱ་གཞུང་གིས་ཞི་ཅིན་ཕེན་དང་ལི་ཁི་ཆང་གཉིས་མ་གཏོགས། གཞན་པའི་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་མི་ ༧ གཙོས་པའི་འཐུས་མི་ ༢༥ བསྐོ་འཇོག་ཐད་ད་དུང་འོས་མི་གཏན་ཁེལ་བྱུང་ཐུབ་མེད་པར་བརྟེན།  ད་ལྟའི་ཆར་པེ་ཅིན་གྱིས་དཔོན་རིགས་གསར་བ་བསྐོ་འདེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཆབ་སྲིད་སྟངས་འཛིན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པར་མ་ཟད། ཞི་ཅིན་ཕིན་ཚུད་པའི་རྒྱ་གཞུང་གི་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཉེ་འབྲེལ་ནང་མི་ཡང་གནས་སྐབས་པེ་ཅིན་ནས་ཁ་འབྲལ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་བཏོན་ཏེ།  མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཚོའི་ནང་མིའི་འགུལ་སྐྱོད་དང་བརྒྱུད་སྐུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་གསར་རྙིང་འཕོ་འགྱུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལ་འགོག་རྐྱེན་ཡོང་རྒྱུར་དོགས་པ་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག

གཞན་ཡང་། ཆབ་སྲིད་དབྱེ་ཞིབ་པ་རེ་འགས་ཅང་ཙེ་མིན་གྱི་འཆི་གསོན་བདེ་ཐང་གི་གནད་དོན་ནི། མ་འོངས་པར་ཅང་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་ཧྲང་ཧེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་ཡུས་ཀྲིན་ཧྲིན་དང་། ཐེན་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་ཀྲང་ཀོ་ལིན། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཀྲང་ཏིག་ཅང་གསུམ་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་ནང་བསླེབ་ཐུབ་མིན་དང་། དེ་བཞིན། རྒྱ་གཞུང་རྩ་འཛུགས་སྡེ་ཁག་གི་མགོ་གཙོ་ལིས་ཡོན་ཁྲའོ། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཝང་ཀྲི་ཧྲན། རྒྱལ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་ལི་ཅན་ཀྲུའུདང་ལིག་ཏུང་ཐེན་སོགས་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་འོས་མིའི་ཁྲོད་དམིགས་འདོན་ཡོང་ཐུབ་མིན་བཅས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད། 

ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་ནང་ཅང་ཙེ་མིན་ཕྱོགས་ཁག་གིས་བསྐོ་འཐེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལི་ཁི་ཆང་སྐབས་རྗེས་མའི་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་འཛིན་དུ་བསྐོ་འཐེན་གྱི་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ཡི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་ལྷུང་བྱུང་ཐུབ་མེད་པར་མ་ཟད།  ཧུའུ་དང་ཅང་གཉིས་བར་རྣོ་ངར་ལྡན་པའི་དབང་ཤུགས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྐྱེན་པས། ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་དང་འཐུས་མི་འདེམས་སྒྲིག་ཐད་ད་དུང་ཡང་གཅིག་གྱུར་ངོས་ལེན་འབྱུང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཡིན་ནའང་།  རྒྱུན་ལས་འདེམས་སྒྲིག་གི་ཆེས་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེ་ལོ་རྗེས་མའི་དཔྱིད་ཁར་གཏན་ཁེལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།   

ཅང་ཙེ་མིན་ད་ལྟ་ལོ་ ༨༥ ཡིན་པ་དང་། ཐེངས་འདིར་བརྙན་འཕྲིན་དུ་ཐོན་སྐབས་ཁོའི་ལུས་པོ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་རྒས་ཉམས་ཐོན་ཡོད་པར་མ་ཟད།  མི་སྣ་འགའ་རྒྱུན་དུ་ཁོའི་གཡས་གཡོན་ལངས་ཏེ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་དགོས་ཀྱིན་ཡོད་འདུག 

གསར་འགོད་པ། ཚེ་རིང་རྒྱལ།