བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་གར་མི་སེར་ཆགས་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་རེད།

མོ་རའ་མོ་ནེ་ཧན་གྱིས་བརྩམས།   ལྷ་སྐྱབས་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྱུར།

བོད་ཀྱི་ལོ་སར་གྱི་ཟླ་བ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་བཀྱོགས་མཚམས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གིན་འདུག  དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་སྡུག་རྩུབ་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཆེད་དུ།  བོད་ནང་གི་བོད་མི་བརྒྱ་ལྷག་གིས་ཁོང་ཚོའི་ལུས་ཕུང་མེར་བསྲེགས་གནང་བ་དང་།  བདུན་ཕྲག་སྔོན་མའི་ནང་དུ།  ཉེ་ཆར་བོད་ནས་བལ་ཡུལ་ལ་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པའི་གྲྭ་བ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐན་མན་ཐོ་(Kathmandu)ནས་རང་ཉིད་མེར་བསྲེགས་གནང་ནས་ཕྱིས་སུ།   ཁོང་སྨན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པ་རེད།   གྲྭ་བ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་བའི་མེ་ཕུང་གི་སྣང་བརྙན་གྱིས།  ལོ་ངོ་དྲུག་ཅུ་རིང་ལ་སྦས་གསང་དམ་གཉེར་བྱས་པའིབོད་ནང་གི་རྒྱ་ནག་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་དབང་གི་ཆེས་མཐོའི་རིན་ཐང་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་བསྟན་པ་རེད།

བོད་ནང་དུ་བོད་མི་ཚོས་རང་ཉིད་མེར་བསྲེགས་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ཚོ་གསོན་པ་གནས་ཡོད་ལ།   རྒྱ་ནག་གིས་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་དམག་གི་དཔུང་སྡེ་བརྟེན་གཞི་བོད་མཐོ་སྒང་ཡོངས་རྫོགས་སུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་སྦྲགས།  ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་དང་ལྷོ་ཤར་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་བདེ་འཇགས་ལའང་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།   སྐབས་འདིར་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཞི་འཇགས་གཏན་སྲུང་དམག་དཔུང་གིས་གཉེན་རྟོག་པ་མང་པོའི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱོང་བཞིན་པའི་བོད་མི་རིགས་གཉེན་ཁ་ལས་སྐྱོབ་དུ་ཕྱིན་མེད། ད་ལྟ་དོན་དངོས་ཁས་བླངས་ནས་གནད་འགག་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་ཚོད་ལ་བོད་མི་རིགས་སྐོར་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་དུས་ཞིག་ཡིན།  ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེར་འཚོ་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་གནང་ན་དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་གི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་རོགས་རམ་ཡོད། 

ཡིན་ནའང་བཙན་བྱོལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དཀའ་ངལ་ནི་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་བྱུང་གིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ༡༩༦༠ ལོའི་མགོ་སྟོད་དུ་པཎྟ་ནའེ་རོ་(PanditNehru)ཡིས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དེར།  ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་དུ་གཏན་སྡོད་བྱེད་པར་འདོད་ཀྱིེན་མེད། འོན་ཀྱང་། གཞིས་ཆགས་རྙིང་པ་འཐོར་བཤིག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་ཉམས་ཐག་གིས་ཁེངས་འདུག དུས་རྒྱུན་ཁ་འཐོར་ཕྱིན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཚོས་སྲིད་ཇུས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྡུག་མོད་བྱེད་པ་དང་། དེས་ཁོང་ཚོ་མི་མེད་ས་སྟོང་དང་ཁེར་སྡོད་བཅུག་པ་མ་ཟད།  ཐག་གཅོད་མེད་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ནར་འགྱངས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གིས་དམག་དཔུང་གི་གནོན་ཤུགས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་མང་དུ་བཏང་བ་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནང་གི་རྩོད་རྙོག་རྣོ་ངར་ཅན་ཏུ་གྱུར་བཞིན་ཡོད།  བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོ་དེ་བས་ཉམས་ཆུང་འགོག་རྐྱེན་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཡོང་བར་སྣེ་ལེན་མི་བྱེད་པ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྟེང་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་ཉིང་རྡུལ་གྱི་དུག་རླངས་རེད།  དུས་རབས་འདིའི་མགོ་སྟོད་དུ། ཨེ་ཤ་ཡ་ཡོངས་རྫོགས་སུ་སྐྱབས་བཅོལ་པ་ཚོའི་ཆེད་དུ་སྡོད་གནས་ཉུང་བ་དང་བཟོད་སྒོམ་མེད་པར་བྱུང་ན། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བོད་མི་ཆིག་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ལྷག་རྒྱལ་ཁོངས་མེད་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་པ་ཚོ་རྒྱུན་རིང་གནས་ཐུབ་མེད། ལོ་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བཞིའི་རིང་ལ། བོད་ནི་འཛམ་གླིང་གིས་ཐག་གཅོད་མ་ཐུབ་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་དཀའ་རྙོག་རྒྱུན་རིང་ཤོས་པ་ལི་སི་ཐན་(Palestinian)རྗེས་ཀྱི་ཨང་གཉིས་པ་ཆགས་ཡོད།  རྗེས་ལུས་ཐེབས་པའི་དུས་འདི་ལ་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་ལ་མཁོ་བ་དང་འདོད་པ་ནི་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་ཡིན།  ཁོང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ཚོ་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་རེག་པ་དང་འཚོ་གནས་ཡར་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས་རེག་གི་ཡོད་པ་མཐོང་གིན་ཡོད། 

བློ་བཟང་སེངྒེ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མིང་ཡོད་པའི་མགོ་ཁྲིད་ཡིན་ཞིང་།  ཁོ་རང་ལོ་མང་རིང་ཨ་རིའི་ནང་དུ་གཏན་སྡོད་བྱས་པ་དང་།  ཨ་རིའི་ལག་དེབ་ལྗང་ཁུ་ཡང་རག་ཡོད།  དེ་བཞིན་ཁོང་གི་ཁྱིམ་མི་ཚོ་སྤོ་སི་ཏོན་(Boston)ཉེ་འགྲམ་གྱི་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་ཁྱིམ་གཞི་ཞིག་གི་ནང་དུ་གཏན་སྡོད་བྱས་ཡོད།   ཡིན་ནའང་ཁོང་གིས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཚོ་ངེས་པར་དུ་རྩ་དོན་ཆེད་སྐྱབས་བཅོལ་གྱི་ངོ་བོ་རྒྱུན་གནས་བྱ་དགོས་ཞེས་བསྐྱར་ཟློས་ཡང་ཡང་བྱས་ཏེ་འཆད་ཀྱིན་ཡོད།

སྐུ་ཞབས་སེངྒེ་ཡིས་སྐྱབས་བཅོལ་ངོ་བོས་ཇི་ལྟར་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་ཁོང་གི་མི་མང་ལ་བརྒྱབ་མེད་ལ། ད་དུང་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཁེར་སྡོད་གཞིས་ཆགས་ལམ་ལུགས་ལ་བཀག་འགོག་མ་བྱས་པར།  ལམ་ལུགས་འདིའི་འོག་ནས་ཁོང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ལས་ཀ་དང་འོས་འདེམས་བྱེད་མི་ཐུབ་པ།  ཁང་པ་ཉོ་བའམ་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་པའི་ཚོང་ལས་གཉེར་ཐབས་བྲལ་འདུག   རྒྱལ་ཁབ་འདིས་བོད་རིགས་ཉེན་ཁ་ལས་བླངས་ཏེ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པ་དང་།  རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་བོད་རིགས་མང་པོ་ཡག་པོས་ངང་ཁོང་ཚོས་ཁོངས་གཏོགས་སུ་བཟོས་ཡོད་ལ།  ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གང་དུ་བཞུགས་ཡོད་ན་དེ་རུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་མེད་གསོན་པོ་གནས་ཡོད་པ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་གང་དུ་ཡང་མེད།  རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་གི་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཆེ་ཤོས་དང་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཅི་ཞིག་མངོན་གསལ་དུ་རྟོགས་མི་ཐུབ་པ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་འོག་ནས་རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་རིགས་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ལ་ངོས་འཛིན་མ་བྱས་པ་དེ་ཡིན།

རྒྱ་གར་གྱི་དེབ་སྐྱེལ་ལག་འཁྱེར་(RC)ཏེ་བོད་རིགས་ཚོར་སྤྲད་པའི་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་དེབ་སྐྱེལ་འཛིན་བྱང་ཡིན་ཡང་སྐྱབས་བཅོལ་འཛིན་བྱང་ཞིག་རེད་མི་འདུག ༡༩༤༦ ལོའི་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དང་ ༡༩༣༩ ལོའི་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཀྱི་དེབ་སྐྱེལ་རྩ་ཁྲིམས་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བོད་རིགས་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ལ་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད།  འདི་ནི་གཏིང་ཟབ་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་། རྒྱ་གར་ནང་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་གཞན་དག་ཚོ་དེའི་ནང་དུ་ཚུད་ཡོད།                                                   

བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དབུས་གཞུང་(CTA)ལ་ནམ་ཡང་རང་དབང་ལྡན་པ་གང་རུང་ཞིག་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་མྱོང་མེད་པ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་རྒན་ཡོལ་དང་སྦྲགས། རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་ཐོག་མའི་དམ་བཅའ་ལ་ཕན་ནུས་མེད་པར་ཆགས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་དུང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དབུས་གཞུང་གིས་དོན་དངོས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་ཐོག་ཏུ་འབད་བརྕོན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཨ་རིའི་དོན་གཅོད་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཞིག་གིས་ང་ལ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དབུས་གཞུང་གིས་བོད་མི་མཐོང་ཆེན་ཞུ་མཁན་ཚོར་མཐའ་མའི་ངོས་ལེན་བཀའ་འཁྲོལ་གནང་བར་རེ་སྐུལ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་སོང་།  ངས་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཐུབ། གལ་སྲིད་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཀྱིས་རེ་སྐུལ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་དེས་དྲི་རྟགས་ཞིག་ཐོན་བཅུག་པ་ནི། ཁྲིམས་གྱི་ངོ་བོའི་སྟེང་ནས་རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་ཁྲིམས་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཚད་ཅི་ཞིག་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡིན།

དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་རིགས་ཚང་མ་རྒྱ་གར་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབངས་མི་དང་རྒྱལ་ཁབ་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་གི་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ལོ་གསུམ་རིང་གི་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཁ་མཆུ་དེས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་རྡེ་ར་རྡུན་(Dehradun)གྱི་ལྷ་རྒྱལ་རིའི་བུ་མོ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་རག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།  ཁོ་མོ་རྒྱ་གར་དུ་སྐྱེས་པར་བརྟེན་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་གཞིར་བཟུང་ནས་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་ལེན་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

བུ་མོ་ལྷ་རྒྱལ་རིའི་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་པའི་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཐག་གཅོད་ལ་བོད་རིགས་ཚོར་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་རག་པར་ཞུ་འབུལ་བྱེད་པར་སེམས་ཤུགས་སྐྱེས་བཅུག་ཡོད། ད་དུང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དབུས་གཞུང་གི་གཞུང་ཞབས་ཚོས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བཙན་བྱོལ་པའི་ངོ་བོ་གཉེར་ན་ཁོང་ཚོར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་དང་།  མི་སེར་ཐོབ་ཐང་ཪག་བསྡད་ཡོད་པ་ཚོར་ཁེ་ཕན་ཅུང་ཙམ་ལས་རག་གི་མེད་པ་ཞེས་ཡང་ཡང་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི་དུས་ཚོད་ལ་ཐོག་མའི་ཡིག་ཆ་ཡུན་གནས་བཟོ་ཞོར་དོན་དངོས་དང་བཙན་བྱོལ་གྱི་དགོས་མཁོ་གཉིས་འཁྱོག་བརྗོད་བྱས་པ་རེད།  དེ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རིགས་གཞུང་ནང་དུ་འདྲེས་བའི་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕོག་ཐུག་བཟོ་པ་དང་། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གིས་ཁོང་ཚོར་ནུས་མེད་དང་དམའ་འབེབས་བཟོས་ཡོད།

སྐུ་ཞབས་སེངྒེ་ཡིས་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་གི་རིན་ཐང་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ལེགས་པོ་བྱེད་རྒྱུ་རེད། ཁོང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མགོ་ཁྲིད་གསར་བའི་དམ་འབུལ་མ་བྱས་པའི་བདུན་གཅིག་གི་སྔོན་དུ། ཨ་རིའི་དངུལ་ཁང་གི་དྲ་ངོས་ཀྱིས་ཁོང་གིས་གཏའ་མ་སྤྲོད་འཇལ་བྱུང་བ་གཏན་འབེབས་ར་སྤྲོད་བྱུང་ཡོད། ཁོང་ལ་ཨ་རིའི་ལག་འཁྱེར་ལྗང་ཁུ་ཡོད་སྟབས། ཁོང་རང་ལ་བཀག་འགོག་ཅི་ཡང་མེད་པས་ངང་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ས་ཕྱོགས་གང་དུའང་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོའི་དེབ་སྐྱེལ་ལག་འཁྱེར་(IC)ལ་ཐོངས་མཆན་རག་པ་ཁག་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ལ་ཨ་རིའི་གཏའ་མ་རག་པར་དེ་བས་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་འཕྲད་ཀྱི་རེད།

མི་སེར་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོ་ངེས་པར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་འོས་བསྡུ་སའི་ཁོངས་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཚོའི་ནང་དུ་འཛུལ་ཞུགས་བྱ་དགོས་བ་དང་།  དེ་བཞིན་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན།  བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་འཇིགས་སྐུལ་ཅན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་ལམ་ལ་འགོག་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་དགོས།  ངས་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡང་མེད་པར་བཤད་ཐུབ་པ་ནི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་གྱི་བོད་རིགས་མང་པོས་དགའ་སྤྲོས་ངང་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་དང་ལེན་བྱས་ཏེ། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཞབས་ཕྱི་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བླངས་ན་དེ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་དགོས་མཁོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ།  རྒྱ་གར་གྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་རོགས་རམ་གནང་བ་ནི་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བྱས་མེད། དེར་བརྟེན་ངས་ཀྱང་བློ་བརྟན་ཆེན་པོས་ངང་ནས་བོད་རིགས་ཚོས་ངེས་པར་དུ་དོན་འབྲས་ལྡན་པ་དང་རྒྱལ་ཞེན་ཆེ་བའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གྷན་ངྷིའི་སྐྱེས་ཡུལ་གྱི་མི་སེར་བྱེད་དགོས།

རྗེས་ལུས་ཐེབས་པའི་དུས་ཚོད་འདིར།  བོད་མི་ཚོ་ལ་ཐོབ་ཐང་དང་དབང་ཆ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཤིག་གི་ངོ་བོའི་སྟེང་ན་སྡོད་པ་ལས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་ལྡན་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཐུབ་རྒྱུ་རེད། གལ་སྲིད་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་རྒྱལ་ཁོངས་མེད་པའི་སྒྲོམ་གཞི་ཡུན་གནས་བྱས་པ་དང་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ན་བཙན་བྱོལ་བསྟི་གནས་ལ་མི་ཚོང་རྒྱག་མཁན་གྱི་ནག་ཉེས་ཚོགས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་གསང་མྱུལ་བ་ཚོས་བརྡབ་གསིག་ཉམས་ཆགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་རེད།

དགུན་དུས་ཀྱི་ཉིན་གུང་ཞིག་ལ།  ངྷ་སའི་ལྡུམ་རྭ་ཞིག་གི་ནང་དུ་སྙན་ངག་པ་དང་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་པ་ལྷ་བཟང་ཚེ་རིང་དང་མཉམ་དུ་་གསོལ་ཇ་དང་ས་མོ་ས(samosa)ཟ་བ་ཞོར་དུ། ངས་ཁོང་ལ་གལ་སྲིད་བཙན་བྱོལ་བསྟི་གནས་མེད་པ་ཆགས་ན་སུས་བོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་རེད་ཅེས་དྲིས་དུས། ཁོང་གིས་ཀཱང་རའི་ལུང་གཤོངས་ཀྱི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཏེགས་པའི་གསེར་གྱི་འོད་སྣང་ལ་བལྟས་ཏེབཤད་རྒྱུར “ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བ་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆེས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་ཆགས་པར་ཡོང་བ་མིན། ང་ཚོ་ཡོང་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས་དོན་ནི་བོད་ནང་གི་ང་ཚོའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ།  ང་ཚོས་ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་ཐུབ་”ཞེས་ཟེར། དེ་ནི་དོན་དངོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞིག་རེད།

༼ མོ་རའ་མོ་ནེ་ཧན་ནི་ནེའུ་ཡོག་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་གསར་འགོད་པ། ཁོ་མོས་ལོ་མང་རིང་ལ་རྒྱ་གར་ནང་གི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་ལས་གང་མང་མྱོང་ཡོད། ༽

མ་རྩོམ་དྲ་ཐག http://www.asianage.com/columnists/it-s-time-tibetan-exiles-became-indian-citizens-797