རིན་པོ་ལགས་ཀྱིས་ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་རྐང་འཁོར་སྐོར་སྐྱོད་ཀྱིས་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་རྗེས། བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་དག་གི་མཚན་གཞུང་འཁྱེར་ཏེ་རྒྱ་གར་ནང་གནས་མཇལ་དང་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་བསྔོ་རྟེན་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར།
ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཨ་རིར་གནས་སྡོད་རིན་པོ་ལགས་ཀྱིས་བྷེལ་ཇམ་རྒྱལ་ས་སྦར་སིལ་ནས་བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་ཚོའི་མཚན་གཞུང་དང་མངོན་འདོད་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་རྐང་འཁོར་སྐོར་སྐྱོད་མགོ་བཙུགས་ཏེ། ད་ཆར་ཧྥ་རན་སིའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཊུལ་ལེ་(Tulle) གྲོས་ཁྱེར་དུ་འབྱོར་ཡོད་ཅིང་། ཉིན་ཤས་རྗེས་སི་པན་(Spain)ནང་འབྱོར་རྒྱུ་ཡིན་འདུག ད་སྔ་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང་གསར་ཁང་ཁག་ཅིག་ལ་ཐུག་འཕྲད་ཐོག་བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་ཚོའི་མཚན་གཞུང་དང་གནས་ཚུལ་ཞུ་འབུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
རིན་པོ་ལགས་ཐེངས་འདིར་ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ས་བྷར་སིལ་ནས་མགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ཧྥ་རན་སི་དང་སི་པེན། ཨི་ཊ་ལེ། སུད་སི། ཨོ་སི་ཀྲོ་རི་ཡ། ཅེ་ཀི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ། འཇར་མན། སུ་ཝེ་ཌན། ནོར་ཝེ། ཌན་མཀ ཧོ་ལན་ཌི། དབྱིན་ཡུལ་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༡༣ ནང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཞུང་ཁག་ ༢༠༠ ཙམ་གྱི་ནང་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་སྐོར་སྐྱོད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
ད་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་གསར་འགོད་པས་ཁ་པར་བརྒྱུད་རིན་པོ་ལགས་སུ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པར། ཁོང་གིས་ཐོག་མའི་ཉིན་ ༦ ཙམ་རིང་བྷེལ་ཇམ་ནང་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཐཱོ་མཱ་སི་(Thomas Mann) ལགས་གཙོས་ཚོགས་མི་ཁག་ཅིག་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ་ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་གནས་བབ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་ཚོའི་རེ་བ་དང་མངོན་འདོད་ “བོད་མིར་རང་དབང་དགོས ” ཞེས་པ་དང་ “༧གོང་ས་མཆོག་ཕྱིར་བོད་ལ་ཕེབས་འཇུག་དགོས་” ཞེས་པའི་དོན་ཚན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་འདུག
ཁོང་ལ་ཧྥ་རན་སིའི་ནང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་དྲིས་སྐབས། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་དང་ཁོ་རང་བསྐྱོད་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ཏུ་ཡུལ་མི་ཚོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་སོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་བོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཧྥ་རན་སིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་ཨན་ཌི་རེ་(Andre Gattolin) དང་གཞན་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་གཉིས་བཅས་ལ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་གོ་སྐབས་བྱུང་སྟེ། བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་དང་བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་རྣམ་པའི་མཚན་གཞུང་ཕུལ་སྐབས། ཁོང་ཚོས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྔ་ས་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་ཚུལ་དང་མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་གནང་སོང་ཟེར།
དེ་བཞིན་མངའ་སྡེ་ཁག་ཅིག་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་སོགས་ལ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་བོད་གནས་ངོ་སྤྲོད་གནང་སྐབས་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་བསྟན་པ་མ་ཟད། ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་དང་ཁོངས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་འབུལ་རྒྱུའི་ཞུ་ཡིག་སྟེང་མཚན་རྟགས་བརྒྱབ་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད་འདུག རིན་པོ་ལགས་ཀྱིས་ཐེངས་འདིའི་རྐང་འཁོར་སྐོར་སྐྱོད་སྐབས་མངའ་སྡེ་ཁག་གི་བློན་ཆེན་དང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིར་ཐུག་ཐབས་བྱས་ཏེ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོག་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། མང་ཚོགས་དང་གསར་འགོད་པ་ཚོར། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པས་ཁོང་ལ་ད་སྔ་སྐོར་སྐྱོད་ཟིན་པའི་ས་གནས་ཁག་གི་བོད་མི་ཚོས་མཉམ་རུབ་གནང་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་གི་བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན། ནམ་རྒྱུན་གཞུང་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ལས་འགུལ་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པ་དང་། ད་རེབ་ཀྱང་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་སར་མཚོན་ན་བོད་མི་ ༣༠༠༠ ཙམ་ཡོད་སྐོར་གོ་ཡང་། ཐེངས་འདིར་ཁོང་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་སར་སླེབས་སྐབས་བོད་མི་ཉི་ཤུ་གསུམ་ཅུ་ཙམ་ལས་མཉམ་ཞུགས་བྱུང་མེད་ཀྱང་། ཁོང་ཅག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོང་དོན་དངུལ་འཚོལ་དུ་ཡོང་བ་ཡིན་པས་ཐུགས་ཁག་མེད་པ་དང་། ཁོང་ལ་ད་རེབ་ཚོགས་པ་ཁག་གི་མི་སྣ་དང་མི་སྒེར་སོགས་ཀྱིས་རོགས་རམ་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་བྱུང་།
རིན་པོ་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིར་ཁོང་གིས་ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༣ ནང་རྐང་འཁོར་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཏེ། གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་བསྡུ་རུབ་བྱས་མཐར་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་དང་། དེའི་ཁུངས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག རྒྱལ་ཚོགས་བཅས་ལ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ཁོང་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་རྣམ་པའི་མཚན་གཞུང་ཁྱེར་ཏེ་རྒྱ་གར་ནང་གནས་མཇལ་དང་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་བསྔོ་རྟེན་འབུལ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།
རིན་པོ་ལགས་ཀྱིས་དགོས་འདུན་ཁག་ཅིག་བཏོན་ཡོད་པའི་ནང་། ༡༽ རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་མཁྲེགས་འཛིན་སྲིད་ཇུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་བོད་མིའི་དངོས་ཡོད་དཀའ་ངལ་རྣམས་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་སེལ་ཐབས་བྱ་དགོས་པ། ༢༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྟོག་ཞིབ་མི་སྣ། རང་དབང་ཅན་གྱི་གསར་འགོད་པ་བཅས་བོད་ནང་བསྐྱོད་བཅུག་སྟེ། བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནས་སྟངས་དང་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རྒྱུས་ལོན་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་འཇུག་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཐད་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྐུལ་འདེད་གནང་དགོས་པ་བཅས་རེད།
རིན་པོ་ལགས་ཨ་རིའི་མེ་ནེ་སོ་ཊར་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་བོད་མདོ་སྨད་རྔ་བར་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་རྗེས་ ༡༩༩༨ ལོར་ཨ་རིར་གནས་སྤོར་བྱས། ༢༠༠༠ ལོའི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་འཁྲུངས་སྐར་དང་བསྟུན་ཏེ། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་མེ་ནེ་སོ་ཊ་ནས་མགོ་འཛུགས་ཐོག ད་སྔ་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ ༤༤ ནང་མེལ་ལེ་ ༨༤༠༠ ལྷག་ལ་རྐང་འཁོར་སྐོར་སྐྱོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཐེངས་ ༢༤ དང་། ཕྱག་འཚམ་ནས་སྐྱོད་པའི་ལས་འགུལ་ཐེངས་གཉིས། གོམ་བགྲོད་ལས་འགུལ་ཐེངས་གཉིས་བཅས་སྤེལ་ཡོད་འདུག
