ཚོར་བ་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་དང་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་བོད་ཞེན་བཟོ་དགོས།

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གཅིག་པུའི་ནུས་པས་འདང་གི་མེད་སྟབས་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆེད་མཁས་པ་དང་ནུས་པ་མཉམ་སྤུངས་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གདེང་ཚོད་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་བོད་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུའི་དམིགས་ཚད་བཟུང་ཡོད་ཟེར།

དེ་རིང་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩།༠༠ སྟེང་དྷ་ས་དབུས་སྣེ་ལེན་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ། བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག ༼བོད་དང་བོད་མི། འབྱུང་རེ་དང་། གདོང་ལེན།༽ ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་ཉིན་གཉིས་རིང་གི་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཉམས་ཞིབ་པའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་མགོ་འཛུགས་གནང་སོང་། དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་དང་། སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་རྣམ་གཉིས་གཙོས། གཏམ་བཤད་གནང་མཁན་རྒྱ་གར་མཐོ་སློབ་ཁག་ནང་འབུམ་རམས་པ་གནང་བཞིན་པའི་ཉམས་ཞིབ་པ་ ༡༣ ཙམ་ཕེབས་འདུག

མཛད་སྒོ་དབུ་འཛུགས་ཐོག་བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་ཚོགས་འདུའི་དགོས་དམིགས་ངོ་སྤྲོད་གནང་དོན། བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་འདི་ཡག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དང་ཉམས་ཞིབ་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ། ང་ཚོའི་ཉམས་ཞིབ་པའི་ནུས་པ་འདང་རྒྱུ་ཏོག་ཙམ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཡིན་སྟབས། ཉམས་ཞིབ་ཁང་འདི་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་གཅིག་པུ་མིན་པ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ནུས་པ་སྤུངས་ས་ཞིག་དང་། བོད་པས་བོད་ཀྱི་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་གདེང་ཚོད་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་འགྲེལ་བཤད་མཐར་ཕྱིན་རྒྱག་ཐུབ་པའི་དམིགས་ཚད་བཟུང་ཡོད།

རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་འདུག ཆབ་མདོ་དང་ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཚོའི་མི་འབོར་ཧོབ་དེ་ཁ་ལ་སྐྱེ་ཡི་མེད་སྟབས་ག་ནས་ཡོང་བ་རེད། ང་ཚོའི་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་ས་འདྲ་པོ་དེ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་མི་འབོར་ཐོད་པ་དེ་ཚོ་རྒྱ་ནག་ནས་དབོར་བ་མིན་འགྲོ་བསམ་གྱི་འདུག དཔེར་ན། ཉེ་ལམ་བལ་ཡུལ་ནང་ས་ཡོམ་བྱུང་སྟེ། འགྲམ་གྲོང་རྡལ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་གཞུང་གིས་སྔར་ཡོད་པའི་བོད་པ་དེ་ཚོ་གཞིས་ཀ་རྩེའི་གཡས་གཡོན་ལ་གནས་སྤོ་བྱས་ཏེ། གྲོང་རྡལ་དེའི་ནང་རྒྱ་རིགས་གནས་སྤོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ལི་ཁེ་ཆང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་མུ་མཐུད་ཡག་པོ་གནས་ཆེད། རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་ཕྱེད་ཀ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གནས་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་སྟབས། ད་ལྟ་བོད་ནང་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་སྲིད་བྱུས་དེའི་ཆ་ཤས་མིན་འགྲོ་བསམ་པ་འདུག བོད་ནང་རྒྱ་རིགས་ཕོན་ཆེ་གནས་སྤོ་བྱས་པ་ཡིན་ན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རིག་གཞུང་ཡུན་གནས་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་སྟབས། ད་ལན་དེའི་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་བྱུང་བ་དེས་ང་ཚོར་སྔོན་བརྡ་འདྲ་པོ་ཞིག་འབྱུང་གི་རེད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།

དེའི་རྗེས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་ ༢༠༢༠ ལོའི་རྗེས་ལ་བོད་གང་འདྲ་ཆགས་མིན་སྐོར་གསུངས་དོན། ངས་དེ་སྔོན་ ༢༠༢༠ ལོར་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སྡོད་མཁན་དང་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ནང་སྡོད་མཁན་གྱི་བོད་པ་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བཅུ་ཆགས་ཀྱི་རེད་ཟེར་བ་དེ། དབྱིན་ཡིག་ཐོག་ཞུས་པ་ཡིན་ན་ (Secondary issue) གནད་དོན་གཉིས་པ་དེ་རེད། རྣམ་པ་ཚོ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཡིན་དུས་གལ་ཆེ་ཤོས་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། ༡༩༤༩ ནས་ ༥༠ ལོའི་བར་ལ་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་བོད་ལ་བསླེབས་པ་རེད། ༢༠༢༠ ལོར་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་བོད་ལ་བསླེབས་ནས་ལོ་ ༧༠ འཁོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ལོ་ ༧༠ ཟེར་སྐབས་ག་རེ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཞུས་ན། བོད་ནང་དང་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་མགོ་ཁྲིད་མཁན་ཡིན་ནའང་རེད། མང་ཆེ་བ་ལོ་ ༦༠ དང་ ༦༥ ནས་རྒན་ཡོལ་ལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་སྟབས། ལོ་ ༧༠ མན་ཆད་མ་གཏོགས་ཡན་ཆད་ཡོང་གི་མེད་པར་བརྟེན། བོད་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་མགོ་ཁྲིད་དང་། རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་མགོ་ཁྲིད། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་མགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་ཅེས་སྐད་ཆ་བཤད་སྐབས། རྒྱ་མི་བསླེབས་རྗེས་ཀྱི་བོད་མ་གཏོགས། བོད་རང་བཙན་ཡོད་སྐབས་ཀྱི་བོད་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་སུ་གང་ལའང་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པ་མ་ རེད། ང་ཚོ་ཚང་མས་བོད་རང་བཙན་དང་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཟེར་གྱི་ཡོད་ནའང་རེད། དེ་མིན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་ནས་བོད་ཟེར་གྱི་ཡོད་ནའང་རེད། བོད་ཟེར་བ་འདི་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་ཞུས་ན་འཆར་སྣང་གི་བོད་ (Imaginary Tibet) རེད་མ་གཏོགས། ༡༩༤༩ སྔོན་གྱི་བོད་མཐོང་མེད་སྟབས། ང་ཚོ་ཚང་མས་བོད་རང་བཙན་དགོས་ལབ་པ་མ་གཏོགས། སོ་སོར་རྒྱབ་ལྗོངས་གང་ཡང་མེད། ང་ཚོས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འགྲོ་སྟངས་འགྲོ་ལུགས་ལབ་པ་ཡིན་ཡང་། ལོ་ ༧༠ སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་འགྲོ་སྟངས་མེད་སྟབས། ང་ཚོས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང་བོད། གོམས་གཤིས་ག་རེ་བཤད་པ་ཡིན་ཡང་སོ་སོས་འཆར་སྣང་ཐོག་ནས་བཤད་པ་མ་གཏོགས་མྱོང་ཚོར་མེད་སྟབས། ང་ཚོའི་མི་རབས་རྒན་པ་སྤོ་རྨོ་དང་ཕ་མ་ཚོས་བོད་ཟེར་སྐབས། ཁོ་ཚོས་བོད་མཐོང་བ་དང་བསྡད་པ། མྱོང་བ་སོགས་བྱས་ཡོད་སྟབས། སེམས་ནང་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་བོད་མཐོང་མེད་སྟབས་མྱོང་ཚོར་མེད་པར་བརྟེན། ང་ཚོའི་ལས་འགན་ནི་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་དང་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་བོད་གང་འདྲ་བཟོ་དགོས་པ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ཆགས་ཡོད། ཅེས་གསུངས་སོང་།

མཇུག་ཏུ་གསར་འགོད་པས་བྷེང་ལོར་ཁ་རེ་སི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་འབུམ་རམས་པའི་སློབ་མ་བསྟན་འཛིན་ནམ་མཁའ་ལགས་སུ་གཏམ་བཤད་ཀྱི་ནང་དོན་སྐོར་དྲིས་པར་ཁོ་མོས། ང་ཚོའི་ཕ་མ་ཚོ་བོད་ནས་རྒྱ་གར་ནང་བསླེབས་ཏེ། མི་རབས་གཉིས་པ་མང་ཆེ་བ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཕེབས་ཡོད་སྟབས། ཁོ་ཚོས་ཚུར་དངུལ་བཏང་བ་དེ་ཚོས། དང་པོ། བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་དང་ལག་ཤེས། གཉིས་པ། ཚོང་རྒྱག་སྐབས་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ཕན་ཐོགས་གང་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་མེད། གསུམ་པ། སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ཕན་བདེ་གང་འདྲ་སྐྲུན་གྱི་ཡོད་མེད་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ཡིན་སྟབས། ངས་བོད་མི་ ༤༠༠ ཙམ་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཤེས་ཡོན་ཐོག་མང་ཤོས་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ངས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ངོས་ནས་འདིར་ཚོགས་པ་ཞིག་ཚུགས་ཏེ། ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ས་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

ཝ་ཎ་ཧིན་དྷུ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་འབུམ་རམས་པའི་སློབ་མ་གཉན་ཐར་ལགས་སུ་གཏམ་བཤད་ནང་ དོན་སྐོར་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། ངས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཞེན་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ། སྲིད་དོན་བཅས་ཀྱི་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བརྗོད་གཞི་འདི་བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གིས་བདམས་པ་ཞིག་རེད། རྒྱལ་ཞེན་ངོས་འཛིན་བྱེད་པར་རྒྱལ་ཁབ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲགས་ཡིན་སྟབས། དེ་མེད་པ་ཡིན་ན་རྒྱལ་ཞེན་ཟེར་བ་འདི་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཞེན་ཁོག་བྱེད་སྟངས་དེ་ག་དུས་ཡིན་ཡང་ང་ཚོ་བོད་པ་ཙམ་མིན་པ་བྱས་ཏེ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཞེན་ཁོག་བྱེད་མ་ཤེས་པ་དང་ ཐལ་དྲགས་པ། མ་འདང་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ག་དུས་ཡིན་ཡང་ལམ་འགྲོ་རྒྱུག་གི་མེད་སྟབས། གནད་དོན་དང་པོ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བ་འདི་དུས་རབས་མ་འདྲ་བའི་ནང་ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས། དབྱིན་སྐད་དང་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བ་འདི་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ། དེང་སང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བ་འདིར་ཆ་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཚང་དགོས་མིན་ ཁྲིམས་བཟོ་རྒྱུ་ཙམ་མིན་པར་གཏན་ཚིག་དང་འཚོ་གནས། རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་བཟོ་རྒྱུ་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་ངོས་འཛིན་ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱ་ཆེད་རྒྱལ་ཞེན་ཟེར་བ་དེ་དགོས་ཀྱི་དགོས་པ་རེད། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཟེར་བ་འདི་ངེས་པར་དུ་ཕ་མའི་བརྒྱུད་པ་ཡིན་དགོས་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་མིན་པར་ཉམས་ཞིབ་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་མི་རིགས་ཟེར་བ་འདི་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང་། སྲིད་དོན་ཟེར་བ་འདི་རྒྱལ་ཞེན་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཉམ་བསྲེས་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་སྐབས། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་སྤོས་བོད་མིའི་ཆེད་གཏོང་དངུལ་འབོར་གྱི་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་ནུས་ཤུགས་དར་རྒྱས་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་སྐོར་དང་། བོད་ནང་གི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་དང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་སྐོར། ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་དང་། རྒྱ་ནག་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་ལྟ་ཚུལ་དང་། དེས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་སྐོར། རྒྱ་ནག་དང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་བར་ལས་ཚད་འགྲན་རྩོད་སྐོར། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མཐོ་སྒང་དམག་སར་འགྱུར་བ་དང་།  རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་རང་བཞིན། བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་དབང་བསྒྱུར། བོད་ནང་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཡར་རྒྱས་དང་། གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན། བོད་ནང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་འཁྱོག་བཤད་ལོག་འགྲེལ། སྲང་ལམ་གྱི་གཞས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དབང་བསྒྱུར་ལ་འགོག་རྒོལ། དེང་རབས་དང་གདོང་ཐུག་བྱེད་པ། རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་འཚོལ་བ། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས། འབྱུང་རེ་དང་དཀའ་ངལ་སྐོསོགས་བརྗོད་གཞི་ཁག་ ༢༤ ཡི་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་གཏམ་བཤད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག

གསར་འགོད་པ། དོན་གྲུབ།