བོད་དོན་ལས་འགུལ་ག་རེ་སྤེལ་ནའང་ངས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་ཉེན་ཁའི་གནས་སུ་སྐྱེལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་བྱེད་ཀྱི་མིན་ཟེར།
ཁ་སང་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༢།༣༠ ཐོག་དྷ་ས་མེག་གྷན་ནོར་བུ་གསོལ་མགྲོན་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་འབྲེལ་མཐུད་ལས་ཁུངས་གཉིས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག ཨ་རིར་གནས་སྡོད་རྒྱ་རིགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་གྲགས་ཅན་དང་སྤྱི་དམངས་ཟེར་བའི་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན་གྲས་ཀྱི་སྐུ་ཞབས་ཐུན་པའོ་ལགས་ཀྱིས་༼རྒྱ་ནག་གི་དམངས་གཙོ་དང་བོད་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར༽ཟེར་བའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་མི་མང་ལ་གཏམ་བཤད་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གནང་སོང་བ་དང་། གཏམ་བཤད་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་གི་དབུས་དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་རྒྱུན་ལས་དང་ཚོགས་མི། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་སོགས་མི་གྲངས་ ༥༠ མ་ཟིན་ཞིག་འཛོམས་འདུག
སྐུ་ཞབས་ཐུན་པའོ་ལགས་ཀྱིས་སྤྱི་དམངས་ཟེར་བའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་དེའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཕྱོགས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་འབྲེལ། ༼རྒྱ་ནག་གི་དམངས་གཙོ་དང་བོད་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར༽ཐོག་གཏམ་བཤད་གནང་སྐབས། ད་ལན་ཁོང་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོང་སྟེ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་དང་སོ་སོའི་ནང་མི་དང་འབྲེལ་ཐག་བཅད་པའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ། དེ་བཞིན་བོད་ནང་ནས་མནར་གཅོད་མྱངས་ཤིང་བཙོན་ཁང་དུ་ཡུན་རིང་བསྡད་པའི་བཙན་བྱོལ་བ་སོགས་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་ཁྱིམ་མེད་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་མེད་པ། རེ་བ་བརླག་པའི་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་དང་། ཁོང་གིས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་བོད་མི་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་སྐབས་ཁོང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་ཡི་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཁོ་རང་གི་ལས་འགན་ཡིན་ལ། རྒྱ་རིགས་ཚོར་མཚོན་ན། བོད་པར་ཞེ་དྲགས་ཆད་ཡོད་སྟབས་བོད་མིའི་རང་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་། དམངས་གཙོའི་འཐབ་རྩོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་དེ་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་འགན་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་སོང་བ་དང་འབྲེལ། ཁོང་གི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཞུ་གཏུག་གྱོད་དོན་དང་པོ་དེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་མཐོ་སློབ་ཅིག་གི་བོད་ཀྱི་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཞིག་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པའི་ཉེས་མིང་འོག་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་པའི་གནད་དོན་དེ་ཡིན་ལ། ཁོང་རང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོང་ལ་སུན་བཙིར་སྣ་ཚོགས་བཟོ་ཡི་ཡོད་སྟབས། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་འབྲེལ་བའི་གྱོད་དོན་ཐད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་བྱེད་པར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་སོགས་བརྗོད་སོང་། མཇུག་ཏུ་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་དེ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དུས་རྒྱུན་གྱི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ལྟར་ང་དང་ཁོ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་མིན་པར་ང་ཚོ་ཞེས་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པར་ཞི་བའི་ངང་ནས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་བའི་རེ་བ་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ད་ལྟ་རྗོད་བཞིན་པའི་བོད་ཟེར་བ་དེའི་ནང་ཨ་མདོ་དང་ཁམས་ཚུད་ཀྱི་མེད་སྟབས། ཐུན་པའོ་ཁོང་རང་བཅས་རྒྱ་རིགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོས་བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པའི་བོད་དེའི་ས་མཚམས་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་སྐོར་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། དེ་ནི་གསལ་པོ་དང་སྟབས་བདེ་པོ་རེད། བོད་དེ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོ་ན་མ་རེད། དེ་ལས་རྦད་དེ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་མོས་མཐུན་བྱེད་ས་དེ་བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཡིན་པ་ལས་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྗོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་དེ་ཁོ་ན་མིན། ཞེས་བརྗོད་སོང་།
ཡང་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐད་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་དགོས་པ་ལྟར་༧གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་ཡོད་ཚད་གནང་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་རྣམ་པ་ཙམ་བསྟན་པ་མ་གཏོགས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་འབྲེལ་མོལ་བྱས་མེད་རྐྱེན་དོན་འབྲས་ཐོན་མེད་པ་དང་། བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ནས་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་དང་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་རིགས་སྤེལ་ན་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་དཀའ་ངལ་མང་བ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པར་ཐུགས་ཁྲལ་གནང་སྟེ། དེ་རིགས་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ཐུན་པའོ་ལགས་ཀྱིས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཐོག་ཐབས་ལམ་མང་པོ་འཚོལ་དགོས་སྐོར་རྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་མིས་ཐབས་ལམ་ག་འདྲ་ཞིག་བཙལ་ན་ད་གཟོད་དོན་ལྡན་གྱི་འབྲས་བུ་འཐོན་ཐུབ་སྐོར་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། བོད་རྒྱལ་འབྲེལ་མོལ་ལམ་ལྷོང་ཡོང་ཆེད་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ཚོར་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་རིགས་མང་པོ་མ་སྤེལ་རོགས་ཞེས་སྐུལ་མ་གནང་གི་ཡོད་པ་ངས་གོ་སོང་ལ། དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དགོས་འདུན་ཡང་ཡིན་ངེས་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཁོ་ཚོས་ངོ་རྒོལ་རིགས་མཐོང་འདོད་མེད་སྟབས་ཆ་རྐྱེན་དེ་འདྲ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཆ་རྐྱེན་དེ་འདྲ་དང་ལེན་བྱས་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། འབྲེལ་མོལ་དང་ངོ་རྒོལ་གཉིས་ལོགས་ཀ་ཡིན་པས་མཉམ་དུ་ཡོང་ཆོག་པ་རེད།
ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཧ་ཅང་མང་པོས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གོ་ལོག་ཐེབས་ཏེ། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དེ་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཞིག་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་དེ་ཨ་རི་དང་རྒྱ་གར། ཉི་ཧོང་བཅས་ཀྱི་གཞུང་ལྟ་བུའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་དེ་གཞུང་ཞིག་མ་རེད། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཤོག་ཁག་ཅིག་རེད། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དེ་ཚོ་ནམ་ཡང་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དམངས་གཙོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བྲིས་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་དང་རྒྱ་ནག་བར་གྱི་ཆིངས་ཡིག་དང་། རྒྱ་ནག་དང་དབྱིན་ཇིའི་བར་གྱི་ཆིངས་ཡིག གཞན་ཡང་། ཧོང་ཀོང་གི་གནད་དོན་ཐད་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཚང་མར་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱབ་འགལ་བྱས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ན་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུས་ཉེས་མང་པོ་བྱུང་བ་ང་ཚོས་མཐོང་ཡོད་པ་དང་། བོད་མི་ཚོས་འབྲེལ་མོལ་བྱུང་ན་རེད་མ་བྱུང་ནའང་རེད་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ངོ་རྒོལ་མུ་མཐུད་རྒྱུན་སྐྱོང་དགོས་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གལ་སྲིད་འབྲེལ་མོལ་བྱུང་ན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་མོལ་གནང་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་འདོན་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར། གསར་འགོད་པ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ཐེ་གཏོགས་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཡོངས་གྲགས་མིན་པའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་མོལ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་འཐོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད།
ང་ཚོས་ག་རེ་བྱེད་ཐུབ་པ་རེད་ཟེར་ན། བོད་པ་དང་བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ་མང་པོས་མུ་མཐུད་ལས་འགུལ་སྣ་མང་སྤེལ་ཏེ་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མའི་གནད་དོན་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་། ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐུལ་འདེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ཁག་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གཞུང་དང་དོན་གཅོད་ཁག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་འཚོལ་ཐབས་སོགས་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངེས་པར་དུ་ཁ་གཏད་གཅོག་དགོས་པ་རེད། གལ་སྲིད་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་འོག་གནད་དོན་ཞིག་སེལ་ཐབས་དགོས་ན་རེ་བ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་བརྗོད་སོང་བ་དང་འབྲེལ། བོད་མིས་ལས་འགུལ་ག་རེ་སྤེལ་བ་ཡིན་ནའང་ཁོང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་ཉེན་ཁའི་གནས་སུ་སྐྱེལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་སྤེལ་རྒྱུ་མིན་སྐོར་སོགས་བརྗོད་སོང་།
གཏམ་བཤད་གོ་སྒྲིག་གནང་མཁན་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དམངས་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཚེ་རིང་མཚོ་མོ་ལགས་ཀྱིས་གསར་འགོད་པར། སྐུ་ཞབས་ཐུན་པའོ་ལགས་རྒྱ་རིགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་འཐབ་རྩོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་བའི་བོད་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་རོགས་རམ་གནང་མྱོང་བའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ད་ལན་ཁོང་དྷ་རམ་ས་ལ་གཅིག་པུ་མ་རེད་རྒྱ་གར་ནང་ཐེངས་དང་པོར་བསླེབས་པའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ། ང་ཚོ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཏམ་བཤད་འདི་གོ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་ལྡོག་གསར་པ་ག་རེ་བྱུང་གི་ཡོད་མེད་དང་། འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་ནས་དམངས་གཙོ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་སྟབས། མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དམངས་གཙོ་ཆགས་པ་ཡིན་ན། བོད་པའི་གནད་དོན་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ག་འདྲ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་མེད་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་། ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
ཚོགས་བཅར་བ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཨཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ལ་སྐུ་ཞབས་ཐུན་པའོ་ལགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ལ་མཐོང་ཚོར་ག་འདྲ་བྱུང་སྐོར་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ཙམ་ནས་བཟུང་དྷ་རམ་ས་ལ་རུ་རྒྱ་རིགས་དམངས་གཙོའི་འཐབ་རྩོད་པ་མང་པོ་ཞེ་དྲགས་ཤིག་རིམ་པར་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། མང་པོ་ཕེབས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཁོང་རང་རྒྱ་ནག་ནང་རང་ལ་བསྡད་དེ་བྱས་རྗེས་འཇོག་མཁན་ཞིག་དང་སྤྱི་ཡོངས་ནས་འདུན་པ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དེ་རིང་ཁོང་རང་གི་གཏམ་བཤད་དེའང་ཚོར་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་ནག་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ག་རེ་ཡིན་པ་དེ་བཤད་སོང་། ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་དངོས་སུ་མ་སྙོབ་པ་ཡིན་ནའང་གང་ལ་གང་འཚམ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་བཱ། ཁོང་རང་གིས་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གིས་ང་ཚོས་སྙོབ་པ་དང་མི་སྙོབ་པ་ག་རེ་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་འཇོན་པ་དང་མ་འཇོན་པ་ག་རེ་ཡོད་ཀྱང་། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་མུ་མཐུད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས་པ་རེད་ཟེར་བ་དེ་བསླབ་བྱ་ཡག་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་སོང་། ཞེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས་དེ་རིང་འདིར་ཁོང་རང་ཕེབས་པ་དེས་གང་འཚམ་ཕན་ཐོགས་འདུག་བསམ་སོང་། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་ཕར་ལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་བཞུགས་སྒར་ལ་ཕེབས་པའི་གནས་སྟངས་གཉིས་བར་གནམ་སའི་ཁྱད་པར་ཡོད་སྟབས། དེ་རིང་ཁོང་འདིར་ཡོད་པ་དང་ཕར་ན་ཡོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསམ་བློའི་གཉིས་བར་གང་འཚམ་ཞིག་ཐུགས་ཕན་གསོས་འདུག་བསམ་པའི་ཚོར་སྣང་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་སོང་། ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
གསར་འགོད་པ། པདྨ་མཚོ།
