རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་ནང་མི་དང་བཅས་པ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་ཉེར་གཅིག་ཕྱིན་པར། ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྡོད་གནས་ཁག་ཏུ་པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་གཙོས་པའི་ཉེས་མེད་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་ཀློད་གྲོལ་ཡོང་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་རིང་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ སྟེང་མག་གྷན་སྲང་ལམ་དུ། དྷ་ས་ས་གནས་གཞོན་ནུ་དང་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས། བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་གསུམ་ཐུན་མོང་གིས་གོ་སྒྲིག་འོག ༡༩༩༥ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༥ བའི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ནང་མི་དང་བཅས་པ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་ཉེར་གཅིག་ཕྱིན་པར། དྷ་ས་ས་གནས་གཞོན་ནུ་དང་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་གཉིས་ནས་ “པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་སྤྲེངས་པའི་འཕྲིན་ཡིག”ཅེས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་དང་། འཕྲིན་ཡིག་མང་པོ་སྒང་ཕུག་ཐོག་བཏགས་ཏེ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཏང་བ་བཅས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་སོང་ལ། ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ སྟེང་ས་གནས་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་མག་གྷན་སྲང་ལམ་ནས་དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭའི་བར་ “གོམ་བགྲོད”ལས་འགུལ་ཞིག་བཅས་སྤེལ་སོང་།
ཐེངས་འདིའི་ལས་འགུལ་ཐོག་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་རྒྱ་གར་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་ཚེ་ལྷ་ལགས་ཀྱིས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགུང་གྲངས་དྲུག་གི་སྟེང་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ནི་བོད་མི་ཚོར་འཕྲད་པའི་བཟོད་དཀའ་བའི་སྐྱོ་གདུང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་རེ་བ་ནམ་ཡང་བློས་གཏོིང་མི་སྲིད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ལ་བརྡ་ལན་ཁ་གསལ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་དུ་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་སྤེལ་ངེས་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
ས་གཞོན་ཚོགས་གཙོ་བནྟེ་སྐྱབས་ལགས་ཀྱིས་མི་ལོ་ ༢༡ གོང་གི་དེ་རིང་། དགུང་གྲངས་དྲུག་ལས་སོན་མེད་པའི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་དུས་ད་ལྟའང་གར་ཡོད་ཅི་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་ཡང་ཤེས་རྟོགས་མ་ཐུབ་པར་ལྷག་ཡོད་པ་དེས། དོན་དངོས་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནི་ཇག་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་ཡོད་པ་རེད་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་དེའི་དཔོན་རིགས་ཚོ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་རེ་བ་རྒྱག་ས་དང་བློ་འགེལ་བྱ་ཡུལ་ཞིག་མིན་པའི་ངེས་ཤེས་ཡོད་པའི་ཐོག ད་ནས་བཟུང་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་གུ་ཡངས་ལ་སྟོང་བསམ་བཅོལ་རྒྱུ་ལས་ང་ཚོས་འཐད་རྩོད་དངོས་ཤིག་ལ་ཁ་ཕྱོགས་པའི་དུས་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
ས་གཞོན་དང་བོད་རང་དབང་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་། འདས་པའི་མི་ལོ་ ༢༠ ལྷག་གི་རིང་། འཛམ་གླིང་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། འབྲེལ་ཡོད་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ཀློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་རིམ་པར་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟའི་བར་དེ་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་བྱུང་མེད། ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གར་ཡོད་དང་ཁོང་གི་བདེ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ནི་ཧ་ཅང་དོ་ཁུར་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ཁོང་གི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོས་ཆུང་སྲིད་མཆོག་ཀློད་གྲོལ་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་པར་ཉན་འཇོག་དོ་ཁུར་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། ཞེས་སོགས་འཁོད་འདུག
བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྦས་གསང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ནང་མི་དང་བཅས་པ་གསང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ལ་བཀག་ཉར་བྱས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བ་དང་། བསྒྲགས་གཏམ་དེ་ནི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྐོར་ལ་ལྷན་ཚོགས་བསྐོངས་ནས་པཎ་ཆེན་བླ་མ་གང་དུ་ཡོད་མེད་ཤེས་ཐབས་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པའི་རྗེས་སུ་སྤེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ བའི་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ཟུར་བ་ཞུ་ཞབས་མ་རེ་རོ་བྷེན་སོན་ (Mary Robinson) ལགས་རྒྱ་ནག་ལ་འཚམས་གཟིགས་ཕེབས་སྐབས། པཎ་ཆེན་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེར་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པའི་སྐོར་གླེང་སློང་བྱས་པའི་མཚོན། འཛམ་གླིང་གི་ཚད་མཐོའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་དང་ལས་ཁུངས་ཆེ་ཁག་མང་པོས་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་གླེང་སློང་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཨུ་ཚུགས་མཁྲེགས་བཟུང་ངང་མུ་མཐུད་ནས་པཎ་ཆེན་བླ་མ་མཆོག་དང་ཁོང་གི་ནང་མིར་གཞན་སུ་ཡང་ཐུག་འཕྲེད་བྱེད་དུ་བཅུག་མེད་སྐོར་འཁོད་འདུག
གཞན། རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་བོད་མིའི་གཞས་གྲོང་ཌལ་ཧོར་ (Dalhousie) ས་གནས་ཀྱི་སྦྲགས་ཁང་སུམ་མདོ་རུ་ (G.P.O. Chowk) ས་གཞོན་དང་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས། དབུ་མའི་ལམ་མི་མང་ལས་འགུལ་ཁང་གསུམ་ཐུན་མོང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག རྒྱ་གཞུང་གིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པའི་མུན་ནག་གི་ཉིན་མོ་སྲུང་གཙི་བྱས་ཏེ། ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ པ་ནས་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ པའི་བར་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ས་ཡིག་བསྡུ་རུབ་གནང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་། དེ་བཞིན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་བཅས་ལ་འབོད་སྐུལ་དོན་ཚན་གསུམ་ཅན་ཞིག་ཞུས་ཡོད་པའི་ནང་། ༡༽ པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་གཙོས་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་ཀློད་གྲོལ་ཡོང་དགོས་པ་། ༢༽ ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་མོལ་མགོ་འཛུགས་དགོས་པ། ༣༽ བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་བཞིན་པ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ། ཞེས་སོགས་འཁོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། པདྨ་རྒྱལ།
