ཁ་སང་ཤིན་ཅང་མི་མང་མཐོ་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་ (Xinjiang People’s Higher Court) ཟེར་བས་ཤིན་ཅང་གི་གོ་འཁྲིད་ཟུར་པ་མཐོ་གྲས་གཉིས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བ་དང་ལྐོག་དངུལ་བླངས་པའི་ནག་ཉེས་འོག་ལོ་གཉིས་ཕྱིར་འགྱངས་ཀྱིས་སྲོག་ཁྲིམས་གཅད་རྒྱུ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་འདུག
ཁ་སང་ཧོང་ཀོང་རང་དབང་གསར་ཤོག་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཤིན་ཅང་མི་མང་མཐོ་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་ཝང་ལང་ཐའོ་ (Wang Langtao) ཟེར་བས་གསལ་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྟེང་། ཤིན་ཅང་གི་ཁྲིམས་དོན་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་དང་ཤིན་ཅང་གི་རྒྱལ་ས་ཡུ་རུམ་ཆིའི་ (Urumqi) འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་ཤིར་ཛ་ཏི་བྷ་ཡུ་ཏུན་ (Shirzat Bawudun) གྱིས། འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པ་དང་ངན་པ་ལག་འབྲེལ་དང་། ལྐོག་དངུལ་བླངས་པས་མི་ཚད། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བསྒྲགས་འདུག་ཅིང་། ཤིན་ཅང་གི་གཞུང་འབྲེལ་དྲ་བའི་སྟེང། བྷ་ཡུ་ཏུན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་ཤར་ཊུར་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཁ་ཆེའི་ལས་འགུལ་ (East Turkestan Islamic Movement) ཞེས་པའི་གནད་ཡོད་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཡོད་སྐོར་བཀོད་འདུག འོན་ཀྱང་ཨ་རིས་འདས་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ནང་དན་རྟགས་དེ་ཙམ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཚོགས་པ་དེ་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པའི་ཐོ་གཞུང་ནས་བསུབས་ཡོད་འདུག
ད་ལན་སྲོག་ཁྲིམས་ཕོག་པའི་མགོ་འཁྲིད་གཞན་དེ་ནི། ཤིན་ཅང་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་སཱ་ཊར་སཱ་ཝུཌ་ (Sattar Sawut) ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ལ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་དང་ལྐོག་དངུལ་བླངས་པའི་ནག་ཉེས་འོག་ལོ་གཉིས་ཕྱིར་འགྱངས་ཀྱིས་སྲོག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཁྲིམས་ཁང་གི་བཅད་ཁྲ་ལྟར་ན། ཁོས་ཡུ་གུར་སྐད་ཀྱི་སློབ་དེབ་ཁག་ནང་མི་རིགས་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་དང་། འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐལ་ཆ་རིང་ལུགས་བཅས་ཀྱི་ནང་དོན་བཅུག་ཡོད་པ་དང་། སློབ་དེབ་དེ་དག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོར་ཤིན་ཅང་གི་རྒྱལ་ས་ཡུ་རུམ་ཆི་ (Urumqi) ནང་བྱུང་བའི་ཟིང་འཁྲུག་ལྟ་བུའི་དོན་རྐྱེན་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་གཞན་རྣམས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཚེ་བཙོན་དུ་བཅུག་པའི་ཡུ་གུར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་ཞབས་ཨེལ་ཧམ་ཊོ་ཧ་ཊེ་ (Ilham Tohti) ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཡོད་སྐོར་བཀོད་འདུག
འདས་པའི་ཟླ་ཤས་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་གནོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཕོག་བཞིན་ཡོད་ནའང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཤར་ཊུར་ཀི་སི་ཐན་ཁུལ་དུ་མི་རིགས་རྩ་སྟོང་གི་སྲིད་ཇུས་སྤེལ་གྱི་མེད་པ་དང་། བྷི་བྷི་སི་གཙོས་པའི་ནུབ་གླིང་གི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་ལྟ་ཚུལ་འོག་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་འགོད་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་དང་། ཉེ་ཆར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བཟོ་ཚོང་ཁང་ཆེ་གྲས་སྐོར་ཞིག་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་ཡུ་གུར་གཙོས་པའི་ཁ་ཆེ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་བཙན་གྱིས་ངལ་རྩོལ་དུ་བཀོལ་གྱི་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་དེ། ཤིན་ཅང་ནས་ཐོན་པའི་སྲིན་བལ་རིགས་བཀོལ་སྤྱོད་མི་བྱ་རྒྱུའི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་བསྟུན། རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་སྲིད་མགྲིན་ཚབ་པའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འབྲེལ་གསར་ཁང་དང་དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཅང་ནང་གི་སྲིན་བལ་ཞིང་ཁའི་གནས་སྟངས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁ་སང་རྒྱུན་ལྡན་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་གི་ནང་། རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་སྲིད་མགྲིན་ཚབ་པ་ཀྲའོ་ལི་ཅིན་ (Zhao Lijian) ཟེར་བ་དེས་འདས་པའི་ལོ་བཞི་ནང་ཤར་ཊུར་ཀི་སི་ཐན་ཁུལ་དུ་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་པའི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་མེད་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མུས་ཐོག ཁུལ་དེར་ད་དུང་དྲག་སྤྱོད་པའི་ཉེན་ཁ་གནས་མུས་ཡིན་སྐོར་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་འདུག
རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཁྲིམས་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་སྲོག་ཉེས་གུ་ཡངས་སམ། ཡང་ན་ལག་བསྟར་ཕྱིར་འགྱངས་བྱས་པའི་སྲོག་ཁྲིམས་དག་རིམ་པས་ཚེ་བཙོན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད་འདུག ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་འཁྲིད་ཟུར་པ་དེ་གཉིས་ལའང་འཕྲལ་དུ་སྲོག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་མིན་པར་ལོ་གཉིས་རིང་བཙོན་དུ་བཅུག་རྗེས། ཚེ་བཙོན་དུ་བསྒྱུར་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་པའི་གྲངས་ཐོ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་མེད་ནའང་། རྒྱལ་སྤྱིིའི་ཉེས་ཡང་ཚོགས་པས་རྒྱ་ནག་དེ་འཛམ་གླིང་སྟེང་སྲོག་ཁྲིམས་མང་ཤོས་གཅོད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ། པ་སངས་ཚེ་རིང་།
