རྩོམ་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
རྩོམ་པ་པོ། ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
དེ་རིང་ཞོགས་པ་ཡར་ལངས་ནས་ཞོགས་ཟས་བཟས་རྗེས་ངོ་དེབ་ལ་བལྟས་པ་ན། ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མདུན་ཐང་དུ་སྐུ་ལུས་མེ་ལྕེ་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་འབར་བཞིན་པའི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐོང་བ་དང་། རང་དབང་མེད་པར་མིག་ཆུ་ལྷུང་ལྷུང་དུ་བབས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ལས་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་སྐུ་ལུས་མཆོད་མེར་སྒྲོན་པ་ཤེས་རྗེས། ཧང་སངས་ཏེ་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་གྱུར།
དེའི་གོང་ལ་ཁོང་གི་ངོ་དེབ་ཐོག་ཏུ་བརྙན་ཐུང་ཞིག་འདུག་པ་དེང་སང་དྲ་ཐོག་ཏུ་ཐོན་ནས་སྐད་ཆ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བཤད་མཁན་ཡོད་པར་བརྟེན། སྤྱིར་བཏང་གི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད་སྙམ་ནས་ཉན་རྒྱུ་མ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དཔའ་བོ་ཁོང་གིས་བོད་མི་རིགས་ལ་བཞག་པའི་ཞལ་ཆེམས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཉན་དུས་དངོས་གནས་ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་ཉིད་ལ་ནད་ཐོག་སྨན་ཁེལ་གྱི་གདམས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོར་བྱུང་ལ། ཉན་བཞིན་ཉན་བཞིན་མིག་ཆུ་ཐེངས་མང་ས་རུ་ལྷུང་སོང་། ཁོང་གིས་བོད་མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་སེམས་དང་ལྷག་བསམ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཞལ་ཆེམས་དེ་དག་ལས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ།
ད་ནི་ང་ཚོའི་ནང་ཁུལ་ལ་ང་དང་ཁྱོད་ཅེས་པའི་ཕན་ཐོགས་མེད་པའི་རྩོད་གླེང་དེ་དག་གཏན་ནས་མ་གནང་རོགས། ལྷག་དོན་བོད་ཁམས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པས་ང་ཚོ་མི་ཡུལ་ལུང་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་དང་ཐོག་བོད་མི་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཡིན་ཚུལ་གྱི་ཁ་དབྱངས་སྙན་པོ་བསྒྲགས་ནས་རིམ་གྱིས་བོད་ཁམས་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོ་ཆེད་ “རིག་གནས་གསར་བརྗེ་” ཞེས་པའི་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ། བོད་ཀྱི་རྩ་ཆེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དུ་མ་གཏོར་བཤིགས་བཏང་ཡོད། བོད་མི་ནང་ཁུལ་ལ་གྲལ་རིམ་མངའ་བདག་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་འཐབ་འཛིང་བྱེད་དུ་བཅུག བོད་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་མི་རིགས་ལ་ལ་ཞེན་ཡོད་མཁན་རྣམས་བཙོན་ཁང་དུ་བཅུག་ནས་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང་ཡོད།
རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་རིགས་ལ་བཙན་གནོན་དང་མནར་གཅོད་ག་ཚད་བཏང་ནའང་བོད་མི་རིགས་འདི་ཉིད་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་མེད་ཅིང་། མི་རབས་རྒན་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་རྫོགས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ནའང་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེས་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་སེམས་ལ་ཟུག་རྔུ་ཆེན་པོ་གཏོང་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་འདི་ཉིད་གཡོ་སྒྱུའི་བཙན་གནོན་གང་འདྲ་བྱས་ནའང་ཁ་ཕྱོགས་བསྒྱུར་ཐུབ་མེད་པས། ད་ལྟ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་བསླུ་བྲིད་འོག་ནས་བོད་འདི་ཉིད་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུར་དམིགས་ནས་ལས་དོན་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་མོད། དེས་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་བསླུ་བྲིད་ཐུབ་མེད།
ད་སྐབས་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མི་རིགས་འདི་ཉིད་མེད་པ་བཟོ་མི་ཐུབ་པའི་རྩ་བ་གཙོ་བོ་དེ་སྐད་ཡིག་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་ཤེས་ནས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ “སྐད་ཡིག་གཅིག་འགྱུར་” གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་གཏན་འབེབས་དང་། དེ་བཞིན་ “མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་” ཟེར་བ་སོགས་བོད་མི་རིགས་མེད་པ་བཟོ་ཆེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་དག་ང་ཚོས་རང་དབང་ལུང་པ་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་། བོད་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་སུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་དགོས་པ་དེ་རེད།
གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་ནང་ཁུལ་ལ་ང་དང་ཁྱོད་ཅེས་རྩོད་གླེང་བྱེད་པ་ནི། མི་རིགས་ཆིག་སྒྲིལ་མི་ཡོང་བའི་གདུག་རྩ་ངོ་མ་དེ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཁོང་གི་ཞལ་ཆེམས་ལས། “ང་ཚོ་ཚང་མས་ཉིན་མོ་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སཏེ། བོད་མི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡིན་ནའང་རེད། སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ཡིན་ནའང་རེད། བོད་མི་མང་ཡིན་ནའང་རེད། ཚང་མ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སཏེ་ང་ཚོ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་འདིའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་རྒྱུ་དང་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག” ཅེས་ཞལ་ཆེམས་བཞག་གནང་ཡོད།
ཁྱེད་ཀྱི་ཞལ་ཆེམས་དང་སྙིང་སྟོབས་དེ་དག་ལས་བོད་མི་རིགས་འདི་ཉིད་རྨོངས་པའི་གཉིད་ལས་སློང་བ་ལྟ་བུ་གནང་སོང་། ཁོང་གིས་ཕྱག་ཏུ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་དར་བསྣམས། ལུས་ལ་བོད་གོས་གྱོན། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་གྱི་གཞུང་ལམ་ནས་དལ་གྱིས་ཕེབས་ཏེ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་དར་དེ་ཟུར་དེར་བརྟན་པོར་བསྒྲེངས། དེ་ནས་རུམ་ནས་མེ་སྤར་བྱེད་བླངས་ཏེ། གཟུགས་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མེ་ལྕེ་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་འབར་བཞིན་དུ་ཀྲོང་ངེར་བཞེངས། རྐང་པ་གཡས་གཡོན་གྱི་གོས་ཐུང་མེས་ཚིག་ནས་བྱིན་ཤ་དཀར་ལྷང་ལྷང་མཐོང་གི་འདུག ད་དུང་དངངས་སྐྲག་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་སྤུས་མོ་ས་ལ་བཙུགས་ནས་དལ་གྱིས་འགྱེལ། དེ་དག་མཐོང་དུས་གཟུགས་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་འདར་བསིག་བརྒྱབ་ཡོང་གི་འདུག །
ལྷག་དོན་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་ནའང་། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་དགོངས་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལས་དོན་གནང་གི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་བཟུང་ད་བར་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐུ་ལུས་མཆོད་མེར་སྒྲོན་མཁན་རང་རིགས་རྒྱལ་གཅེས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་དང་ཕྱེད་ལྷག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་༸སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་མོར་དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ལས། “ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་བཟུང་ད་བར་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་གནང་མཁན་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་དང་ཕྱེད་ལྷག་བྱུང་བ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སཏེ་ཞི་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ཡུན་རིང་ཤོས་དང་། གྲངས་ཚད་མང་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།” ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང། ད་དུང་རྒྱ་གཞུང་གིས་ལྟ་བ་མཁྲེགས་འཛིན་གྱི་སྲིད་ཇུས་བཟུང་ནས་བོད་ནང་དྲག་གནོན་གྱི་ལས་འགུལ་ཐབས་སྡུག་སྤེལ་དང་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
ད་ཐེངས་སྐུ་ལུས་མཆོད་མེ་སྒྲོན་སར། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་དར་གཏན་དུ་བསྒྲེང་འཛུགས་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་རག་པ་ཡིན་ན། དོན་སྙིང་བླ་ལྷག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ས་རེད་སྙམ། ད་རེས་ཨ་རིར་བཞུགས་པའི་རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་འགོ་འོག་ཚང་མས་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་ནས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་མཐོང་དུས་སེམས་གཏིང་ནས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང་།
དབུ་ཁྲིད་ཚོའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་ལས་འགུལ་སྤེལ་སྐབས་མི་མང་གིས་མཉམ་ཞུགས་གནང་བ་དང། སྐབས་དེར་ང་ཚོ་ནང་ཁུལ་དུ་ཆུང་རྩག་གི་མི་མཐུན་པ་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང་། དོན་ཆེན་ཐོག་ཏུ་བབས་དུས་ཚང་མ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་མཐོང་དུས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ནང་དགའ་སྣང་དཔག་མེད་སྐྱེས་བྱུང་། འདས་ཟིན་པའི་ཕན་ཐོགས་རྡུལ་ཙམ་མེད་པའི་རྩོད་གླེང་དེ་དག་འདོར་ནས། བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་ཐོག་ཏུ་དགོངས་པ་བཞེས་ནས་ལས་དོན་གནང་དགོས་པ་གལ་ཆེ་རེད་འདུག་སྙམ།
ང་ཚོ་ཚང་མ་མི་ཡུལ་ལུང་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་བཟོ་མཁན་སུ་རེད་ཟེར་ན། དེ་ནི་གཞན་པ་སུ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་ཏང་སྲིད་གཞུང་ཡིན་པ་རེད། དེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ད་ནི་ང་ཚོས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་དགོས་ཀྱི་འདུག འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་མི་ཤེས་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ལ་བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཤེས་ཐབས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག
ལྷག་པར་དེང་སྐབས་རང་རེའི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་ལྡན་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གིས་ཉིན་རེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་བརྒྱུད་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཐོག་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཐབས་དང། ད་ལྟ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ལས་འགུལ་ངན་པ་གང་ཞིག་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་རྣམས་བསྒྲགས་དགོས་ཀྱི་འདུག་སྙམ། ང་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་ང་ཚོས་ཁྱབ་བསྒྲགས་མ་བྱས་ན། གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་མེད་པ་ནི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རེད། ང་ཚོ་ནི་ཕ་ས་གཞན་གྱིས་བཙན་འཕྲོག་བྱས་ཏེ་མི་ཡུལ་ལུང་པར་སླེབས་དགོས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུ་མ་རག་ནས་མི་ཡུལ་དུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་དགོས་པ་དེ་རེད།
དེར་བརྟེན་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། དུས་རྒྱུན་ནས་ལས་འགུལ་མང་ཙམ་སྤེལ་དགོས་པའི་དུས་ལ་སླེབས་འདུག་སྙམ། ངས་དེ་འདྲ་ལབ་དུས་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་གྱི་མི་འདུག་གཏན་ནས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། སྔར་ལས་ལྷག་ཙམ་ལས་འགུལ་སྤེལ་དགོས་ཀྱི་འདུག །ད་ནི་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་ཉིན་བཞིན་ཛ་དྲག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་ད་ལམ་གྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་དེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད།
མཐའ་དོན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་དོན་དུ་སྐུ་ལུས་མཆོད་མེ་སྒྲོན་གནང་བ་རེད། ངས་དེ་རིང་དཔའ་རྒོད་བློ་དགའ་རང་བཙན་ཁོང་ལ་སྙིང་དབུས་ནས་རྗེས་དྲན་མཚོན་སླད་དུ་བྲིས་པ་ཡིན་མོད། ནོར་འཁྲུལ་འདྲ་མཆིས་ཚེ་ཀློག་པ་པོ་ཡོངས་ལ་དགོངས་སེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
སྨྲས་པ།
བོད་མིའི་རང་དབང་རང་བཙན་དོན་གྱི་ཆེད།།
འཛམ་གླིང་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སྒོ་འགྲམ་དུ།།
གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་མཆོད་མེར་སྒྲོན་མཁན་གྱི།།
གངས་ཅན་དཔའ་བོའི་སྙིང་སྟོབས་ཉིད་ལ་བསྟོད།།
ས་ཕྱོགས་གང་སར་གནས་པའི་སྤུན་ཟླ་རྣམས།།
ཚང་མས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པ་དང་།།
གནས་སྐབས་འཚོ་བ་ཙམ་མིན་མུ་མཐུད་ནས།།
རང་དབང་འཐབ་རྩོད་དོན་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ།།
