བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པས་གོ་སྒྲིག་འོག་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་བའི་སྟེང་། ངྷ་ས་བོད་ཀྱི་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཏེ། མང་གཙོ་ཚོགས་པས་བཏོན་པའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་འོས་མི་བཀའ་ཟུར་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་དང་། མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེངྒེ་གཉིས་ཕེབས་ཏེ། བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གྱི་གསར་འགོད་པ་ཚོར་ཐུག་འཕྲད་དང་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བ་ཁག་ཅིག་ལ་ལན་འདེབས་གནང་ཡོད།
ཉིན་དེར་བཀའ་ཟུར་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན། དེང་སྐབས་བོད་མི་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ས་གནས་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གླེང་མོལ་མང་ཆེ་བ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་སྟེང་ཡིན་པ་ལས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་སྐོར་མ་རེད། སྤྱིར་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ལྟར། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་འདེམས་བསྐོ་བྱ་རྒྱུ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་ནའང་། མི་ཚང་མས་བསམ་བློ་བསྡུར་ས་དེ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་སྟེང་རེད། དེར་བརྟེན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དོ་སྣང་དང་གནད་འགག་ཆེན་པོར་བརྩིས་པ་དེ་རྟགས་མཚན་ཡག་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
༡༩༥༩ ལོ་ནས་བཟུང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་རེར་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་ཏེ། གཅིག་ནས་བོད་མི་མང་གིས་ཀྱང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐུགས་འགན་བཞེས་པ་ནང་བཞིན་མཉམ་རུབ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། གཉིས་ནས་བོད་ནང་དུས་འགྱུར་བྱུང་རྗེས་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་དངོས་གནས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་སྟབས། མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་དེ་ཚད་མཐོན་པོ་ཞིག་ཏུ་ཡོང་རྒྱུར་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པ་རེད། སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པ་རེད་ཟེར་དོན་སྔོན་མ་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་དགོས་ཀྱི་འདུག བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་འདེམས་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་དུས། མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགོས་ཀྱི་མི་འདུགགནས་སྐབས་རིང་༧གོང་ས་མཆོག་གཅིག་པུས་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུས་ཡོད། ཡིན་ནའང་། རིམ་གྱིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཇེ་བརྟན་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། མི་མང་གིས་ཁུར་ལེན་པ་དང་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ། དེང་སྐབས་གྲོས་ཚོགས་ནང་དུའང་ཕེབས་མཁན་མང་ཙམ་དང་། མང་གཙོའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཐོག་གྲོས་ཚོགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཐེ་བྱུས་མང་ཙམ་བྱེད་པ་དང་དབང་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ལོ་བཅུའི་ནང་དུ་མི་མང་ལ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ། རྩ་བའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ནའང་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་གསུངས།
ཡང་ཁོང་གིས་ལོ་སྔ་ཕྱི་འདིར་དྲ་རྒྱ་ཁག་དང་ཚོགས་པ་སྐྱིད་སྡུག་ཁག ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་སོགས་ཀྱིས་མི་མང་བོའི་མིང་བཏོན་ཡོད་ལ། བློ་བཟང་སེངྒེ་ངེད་གཉིས་ཀྱི་མིང་ཡང་མང་བོ་ཞིག་ཐོན་སྟབས། ང་ཚོ་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་འཇོན་གྱི་ཡོད་མེད་དང་། བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་མཐའ་མའི་འོས་མིར་འཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལས་འགུལ་འདིའི་ནང་གང་ཐུབ་མཉམ་བཞུགས་བྱ་རྒྱུ་ནི་རང་གི་ལས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད། ཅེས་ཁོང་བཀའ་ཁྲིའི་འོས་མིར་བཞུགས་དོན་སྐོར་གསུངས།
ཁྲིམས་རྩོད་པ་བློ་བཟང་སེངྒེ་ལགས་ཀྱིས། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་མང་གཙོ་གསོལ་རས་སུ་གནང་བ་ནས་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ནང་རིམ་གྱིས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གིན་ཡོད་ནའང་། ད་ལན་དམིགས་བསལ་གྱིས་མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་དང་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་གང་ཡིན་རུང་། ཅུང་ཙམ་འཁྲུག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ཇེ་མཐུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག དེ་དག་ཚང་མ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཙན་བྱོལ་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་རིམ་གྱིས་འཐོར་འགྲོ་བར་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་མོད། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་གཞི་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་ཐུབ་ཚེ། རྩ་དོན་རྩོད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་མ་འཐོར་བར་མུ་མཐུད་གནས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ། དེ་ལྟར་གནས་ཚེ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཐབས་ཤེས་དང་འབད་བརྩོན་བྱས་བསྡད་པ་ལམ་འགྲོ་མ་ཡོང་བ་དང་། བོད་ནང་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་རེ་བ་གཞིར་བཟུང་ང་ཚོས་ཕྱི་ནས་ཁོང་ཚོར་གང་ཐུབ་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་མཉམ་དུ།སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྟན་པོ་དང་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་བྱ་རྒྱུར་མང་གཙོ་ཞེས་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ལམ་ནས་བཤད་རྒྱུ་མང་བོ་ཡོད་ནའང་། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་མང་ཚོགས་ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ཏེ་མི་མང་མཉམ་དུ་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱེད་པ་སོགས། མི་མང་ནས་གཞུང་བར་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ཚགས་ཚུད་པོ་ཆགས་དགོས། ཞེས་གསུངས།
མཇུག་མཐར་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་ཁག་ཅིག་ལ་ལན་འདེབས་གནང་ཡོད།
གསར་འགོད་པ། ཨ་རིག་འགྱུར་མེད།
པར་བ། བནྡེ་སྐྱབས།
བཀྲས་མཐོང་ནི་ཨ་རིའི་མི་སེར་རེད། ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་གང་ལ་ལྟས་ན་མི་སེར་གཞན་ཞིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་འཛིན་མི་ཆོག་པ་དང་ལོ་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་ནས་རྩིས་ཁྲའི་རྙོག་དྲ་བྱུང་བ་གང་ལ་ལྟས་ན་བཀྲས་མཐོང་ནི་བཀའ་ཁྲི་ལ་མི་འཚམ།
བློ་སེང་གིས་བོད་ཡིག་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གང་གི་ཐད་ནས་རང་ས་སྐྱ་མི་ཐུབ་པའི་བཀའ་ཁྲི་ག་འདྲ་བྱས་ནས་བྱུང་གི་རེད། བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་གཏོང་་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་རེད།
བཀའ་བློན་ནི་རྙིང་པ་ཞིག་ལང་པ་ཡིན་ན་ནི་མི་བཟང་།
གང་ཡིན་ཞེ་ན་མི་དམངས་རྣམས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་ཡོན་ཏན་ཅན་ཚོ་ཆབ་སྲིད་ལ་སེམས་ཤུགས་མི་ཡོང་།
དེ་བཞིན་གསར་པ་ཞིག་ཡོང་ཡང་རྒན་པ་ཚོ་བློ་གཏད་མི་ཐུབ།
རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་ཡག་པོ་ཞིག་དཔྱད་ནས་སེམས་ཡོད་རང་རིགས་ཡོང་ནས་རིན་པོ་ཞིག་འདེམས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།།
མདོ་དབུ་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་ལྟང་ནས་བཀའ་ཁྲིའི་འོས་རླུག་གནང་ཡོད་པ་མཁྱཻན།།
གསར་འགོད་པ་ལགས།
མང་གཙོ་ཚོགས་པ་ཞེས་ཕྱོགས་རིས་ཁེངས་པའི་ཚོགས་པ་འདིས་ད་རེ་འོས་མི་གཞན་དག་གཉིས་ལ་སྐད་མི་གཏོང་བའི་་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡོད་འཚོལ་ཐབས་བྱས་ཏེ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་དྲ་ཐོག་འདིར་བཀོད་ན་མ་གཏོགས་ང་ཚོས་བྱེད་སྟངས་འདི་ལ་ངོ་རྒོལ་བགྲོ་གླེང་སྐབས་སུ་སྤེལ་ན་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་ལྟ་བཟོད་མེད་པས་ངེས་པར་ཁོང་ཚོར་རྒྱུ་མཚན་གསལ་པོ་དྲིས་ཏེ་འདིར་འགོད་རོགས་ཞུ།
ཐུགས་རྗེ་གཟིགས།
བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པས་ཀྱང་ཁ་སང་གནང་བཞིན་བཀའ་ཁྲིའི་འོས་མི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་གཉིས་ཀ་ཕྱི་ཚེས་༡༡ཉིན་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཐོག་སྐད་གཏོང་གནང་ཡོང་འབོལ་སྐུལ་ཞུ།
གང་ལྟར་འདོད་པ་ཡོད་པའི་འོས་མི་མ་རེད་
ཡག་པོ་རེད་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན
བློ་སེང་ལ་འདོད་པ་ཡོད་ཀྱང་ད་ཕར་ཆེར་རེ་མེད་ཆགས་རྒྱུའི་གཉེས་ཁ་འདུག་
དེར་བརྟན་ངའི་འོས་ཤོག་གཅིག་པོ་འདི་ཆུ་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས་འདུག་
འོན་ཀྱང་བཀྲིས་མཐོང་ལ་འདོད་པ་མེད
ད་ཅི་ཞིག་བྱེད་དགོས་
དངོས་ནས་བོད་པ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཀྱི་འདུག་ཡང་ཀྱར་བཀའ་ཁྲིའི་འོས་མང་ལང་ཤོག་
དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དང་ཚོགས་གཞོན་གཉིས་སྐད་མི་བཏོང་ཅི་ཡིན་ནམ། བོད་སྤྱི་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་ན་ཕྱོགས་རིས་སྒོ་ནས་བཀའ་ཁྲི་འོས་བསྡུ་མ་སྐོང་རོགས་ཞུ། ཁྱེད་ཚོ་ལ་ཞན་ཆ་གང་མང་མང་འདུག་པ་མངོན་གསལ་རེད། འགྲོ་སོང་གཏོང་ས་མ་ཤེས་ན་སོ་སོའི་ཚོགས་པའི་ཅུང་རེད།
གསར་འགོད་པ་ལགས།
དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་བཀའ་ཁྲིའི་བགྲོ་གླེང་གི་གར་སྟེགས་སྟེང་དུ་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རེང་དང་ཚོགས་གཞོན་རྒྱ་རི་སྒྲོལ་མ་གཉིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་མེད་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ།
བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ང་ཚོའི་གནས་སུ་ཕེབས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་དུས། ངས་ཁོང་ལ། ཨ་རི་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་དེར་གལ་སྲིད་ཁ་གཏད་ཅིག་ཐོན་པ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཅིག་གིས་འདི་འདྲ་ཞིག་འཇོན་གྱི་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ངས་དེ་འཇོན་གྱི་ཡོད་ཅེས་ཁ་གཏད་དེར་ཕམ་ཉེས་འབྱུང་ཐབས་སུ་ཕ་རོལ་པོ་དེའི་སྐྱོན་མཚང་བདེན་རྫུན་ཚང་མ་ཕྱིར་བསྔོགས་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་པ་སྟེ། ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཨོ་སྦ་མ་དང་ཇོན་མི་ཁེན་གཉིས་ལྟ་བུ་རེད། དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་མདུན་ནས་ཡ་རབས་དྲང་བདེན་ཤ་སྟག་སྐྱོང་བཞིན་བསྡད་ན་སྲིད་དོན་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་གྱོང་རག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས། ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁ་གཏད་དག་ལ་དམིགས་ནས་ཁོ་ཚོས་འདི་དང་དེ་འཇོན་གྱི་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ངས་དེ་འཇོན་གྱི་ཡོད་ཅེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་མི་བྱེད་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པར། ཁོང་གིས་དམངས་གཙོའི་ལམ་ཁ་དེར་འཛུལ་ས་དཀྱོགས་ས་གང་མང་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་རང་རེ་བོད་པ་ཚོའི་རིག་གཞུང་དང་བསྟུན་པའི་ཕ་རོལ་པོ་དེར་གུས་ཞབས་བྱེད་དགོས་པ་འདི་ངས་གལ་ཆེན་པོར་མཐོང་གིན་ཡོད་པས། ཐེངས་འདིར་ཕ་རོལ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུའི་འདོད་པ་མེད། སྐུ་ངོ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལ་གུས་ཞབས་དང་བཅས་ལྷན་དུ་བཅར་ནས་བཀའ་ཁྲིའི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་གསུངས་སོང་།
ཕྱི་རྒྱལ་ནས་ཕེབས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱེད་ཚོའི་ཚོགས་པར་དངུལ་གྱི་རོགས་སྐྱོར་ཐོབ་དཀའ་བར་འདུག་པས་དྲང་མོ་གནང་རོགས།
བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་ཞེས་མིང་རྫིག་པོ་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་ལས་སྟངས་བྱ་སྟངས་ལྟོས་ད་འོས་མི་ཚང་མར་སྐད་བཏང་མ་སོང་བ་ང་ཚོ་ཚང་མས་མཐོང་གསལ་རེད།
བྱེད་སྟངས་འདི་ལ་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱ་དགོས་པ་རེད།
གྲོགས་པོ་བྱམ་རྒྱལ་ལགས་ལ་ཞུ་རྒྱུ། བཀའ་ཟུར་བཀྲིས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ས་གནས་ཁག་ཚང་མར་ཕེབས་ཐུབ་མེད་པ་ནི་གཞན་སུ་གང་གི་དབང་གིས་མ་རེད་ལ། དེ་ནི་ཁོང་རང་ཕེབས་འདོད་མེད་པ་རེད་ལ། ཅིག་བྱེད་ན་ཁོང་རང་ལ་མི་དམངས་དང་མཉམ་དུ་མ་ཕེབས་ནའང་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་ལས་གནས་ལ་སླེབས་ཐུབ་པའི་སྤོབས་པ་དང་གདིང་ཚོད་ཡོད་སྲིད་ཀྱིས་རེད། ཁྱེད་ཀྱི་ཁོང་ལ་ཐུགས་ཁུར་གནང་པར་དངོས་གནས་མང་དྲགས་མི་འདུག་གམ།
ངོ་མ་ལེགས་པོ་འདུག་ད་ལྟའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་དེ་ལ་དམིགས་གསལ་གྱི་བོད་མི་མང་གིས་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་གནང་གི་ཡོད་དུས་རེ་བ་བཞིན་འོས་སྡུའི་ཁྲོད་དུ་ཡོད་མཁན་དག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དེ་མཁྱེན་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
མང་གཙོ་ཚོགས་པས་་་ ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་དང་ཚོགས་གཞོན་རྒྱ་རི་སྒྲོལ་མ་གཉིས་སྐད་བཏང་མེད་དམ། ????????????
བགྲོ་གླེང་ཆེད་བཀའ་ཟུར་བཀྲིས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ས་གནས་ཁག་ཚང་མར་ཕེབས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་འདིས་མི་མང་དང་མཉམ་དུ་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མང་པོ་ཤོར་བཅུག་གི་འདུག་། བཀའ་བློན་འོས་ལངས་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་མི་མང་དང་མཉམ་དུ་འདུ་འཛོམས་གང་མང་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་གང་མང་གནང་ཡ་དེ་གོམ་པ་དང་པོ་མ་ཡིན་ནམ།