ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་བར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ ༥༩ འཁོར་བར་རྗེས་དྲན་ཞུས་ཏེ་ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་ནི་དེ་སྔོན་གྱི་རྒྱ་གར་མིན་པས་ས་མཚམས་ཁག་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པར་མཚམས་འཇོག་དགོས་ཞེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཉེན་བརྡ་དང་བོད་ལ་རང་དབང་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་གནང་སོང་།
ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༤༥ ཐོག་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་སྣེ་འཁྲིད་འོག རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ས་གནས་ཅཱ་ནཀ་ཡ་པ་རིའི་(Chanakyapuri)ཊ་རི་མུར་ཏི་(Trimurti)ནས་རྒྱ་ནག་གི་དོན་གཅོད་ཁང་ཉེ་འགྲམ་བར་དུ་གོམ་འགྲོས་གནང་སྟེ། རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་བཙན་འཛུལ་བྱེད་ཐབས་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་ ༥༩ སོང་བར་ལོ་ནག་དེ་དང་སྐབས་དེའི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱ་གར་དམག་མི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་གནང་སོང་། གོམ་འགྲོས་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ལས་འགུལ་དེར་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་དང་། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་གཞོན་ཟུར་པ་ཨཱ་ཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས། ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞིར་བྱེད་པའི་འཕགས་བོད་འབྲེལ་མཐུད་ལས་ཁང་། བོད་སྒར་བསམ་ཡས་གླིང་གི་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་དང་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགསརྣམ་གཉིས། དེ་བཞིན་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་དང་ཚོགས་མི། ལྡི་ལི་ཁུལ་གྱི་བོད་མི་མི་ཉུང་བ་བཅས་ནས་མཉམ་ཞུགས་གནང་སོང་།
ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་པཱང་ཀཤ་གོ་ཡཱལ་(Punkaj Goyal)ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་དེ་རིང་གི་རྒྱ་གར་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོའི་རྒྱ་གར་མིན་པ་ཤེས་དགོས། རྒྱ་ནག་གིས་གཱལ་ཝན་(Galwan)དང་འབྲོག་ལམ་ལ་ཧམ་འཛུལ་བྱས་སྐབས་རྒྱ་གར་དམག་མིས་ཡ་ལན་ནན་པོ་བསློགས་ཏེ་དམག་མི་མང་པོ་བསད་ཡོད། ད་བར་རྒྱ་ནག་གིས་སྐབས་དེའི་དམག་འཐབ་ཁྲོད་སོ་སོའི་དམག་མི་ག་ཚོད་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱེད་པར་ངོ་ཚ་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངས་རྒྱ་ནག་ལ་ཉེན་བརྡའི་ཚུལ་དུ་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ས་མཚམས་ཁག་ལ་ཧམ་འཛུལ་བྱེད་མཚམས་བཞག་ནས་རང་གི་མཐའ་མཚམས་ཁག་ལ་ལོག་འགྲོ་ན་ཡག་གི་རེད་ཞུ་འདོད་བྱུང་ལ། དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་ཁོ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ངོ་གདོང་མཐོང་ཡོད། ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གིས་ཏོག་དབྱིབས་ན་ཚ་བཟོས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་སུ་བསྐྱལ་བས། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་རྒྱ་ནག་གི་ངོ་གདོང་འཛམ་གླིང་གིས་མཐོང་ཡོད། ང་ཚོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་སྲོག་བློས་གཏོང་མཁན་རྒྱ་གར་གྱི་དམག་མི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོའི་བཀའ་དྲིན་བརྗེད་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་གིས་འཛམ་གླིང་གི་མཐོ་སྒང་དུ་གྲགས་པའི་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་མཚམས་བཞག་ཏེ་བོད་ལ་རང་དབང་སྤྲད་དགོས་ལུགས་སོགས་བརྗོད་གནང་སོང་།
ལས་འགུལ་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་འཕགས་བོད་འབྲེལ་མཐུད་ལས་ཁང་གི་འཐུས་མི་བསྟན་འཛིན་འབྱོར་ལྡན་ལགས་ཀྱིས། དེ་རིང་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་སྣེ་འཁྲིད་འོག་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་དེ་བོད་དང་བོད་མིའི་རྩ་དོན་དང་འཐབ་རྩོད་ལ་འབྲེལ་བ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་བདེ་འཇགས་ལའང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་།
ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པས་རྒྱ་གར་དམག་མི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་དང་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་ལྡི་ལི་ནང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། ཚོགས་པ་དེའི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་ཆེ་ཁག་མ་ཧཱ་རཤ་ཊ་ར་(Maharastra)དང་། ཨུ་ཏར་པ་ར་དེཤ།(Uttar Pradesh) དེ་བཞིན་ཧ་རི་ཡ་ན་(Haryana)སོགས་ཀྱི་ནང་དུའང་ལས་འགུལ་གཅིག་མཚུངས་སྤེལ་གནང་ཡོད་འདུག
ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལོར་ཐོག་མར་དབུ་བརྙེས་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྫོང་ཁག་མ་འདྲ་ ༣༢ ནང་གི་གྲོང་གསེབ་མི་འདྲ་བ་ ༢༠༠ ལྷག་གི་ཚོགས་མི་ ༢༠༠༠༠ བརྒལ་བ་ཡོད་འདུག་ལ། ཚོགས་པ་དེས་རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཆེད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་དང་སྤེལ་མུས་ཡིན།
ལྡི་ལིའི་གསར་འགོད་པ་ཉི་མ་ཚེ་རིང་།
