ཐེངས་འདིའི་ས་ཡོམ་གྱིས་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡ་རྫི་རྫོང་གི་རྡོ་སྦིས་ཕྱོགས་དང་བཀའ་མ་ལོག་གི་ཁྭ་ཏི་ཁ་དགོན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་བ་ཁག་གི་ནང་དུ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཀན་སུའུ་ཀ་ཆུའི་སྟག་ལུང་རྫོང་དུ་ཚད་རིམ་ ༦།༢ ཅན་གྱི་ས་ཡོམ་བརྒྱབ་སྟེ། འདབས་འབྲེལ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བཀའ་མ་ལོག་དང་། བ་ཡན། ཡ་རྫི་སོགས་ཀྱི་གྲོང་སྡེ་ ༤༦ གི་སྡེ་བ་ ༤༡༩ ལྷག་གི་ཁང་ཁྱིམ་ལ་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མཚོ་ཤར་ནས་མི་གྲངས་ ༣༢ རྐྱེན་འདས་དང་། མི་གྲངས་ ༡༩༨ ལྷག་ལ་རྨས་སྐྱོན་བྱུང་། ཀན་སུའུ་ཀ་ཆུ་ཁུལ་ནས་མི་གྲངས་ ༡༡༧ རྐྱེན་འདས་དང་། མི་གྲངས་ ༧༨༡ ལྷག་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིའི་ས་ཡོམ་ཁྲོད་འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་རིག་དངོས་བང་མཛོད་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་སོགས་ཡོད་སའི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་རིག་དངོས་མང་པོ་ཞིག་ལའང་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ཡོད་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་དྲ་ལམ་དུ་བྲག་ཕུག་གང་ཡིན་ཁ་གསལ་མ་བྲིས་པའི་གནས་སྤོ་མི་ཐུབ་པའི་རིག་དངོས་མང་པོར་ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བའི་གནོད་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་སྤེལ་བའི་ནང་དུ། ཀན་སུའུ་ཡི་གནས་སྤོ་མི་ཐུབ་པའི་རིག་དངོས་ ༢༤ ལ་ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བའི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཅིང་། གཙོ་བོ་གནའ་བོའི་རྩིག་བཟོས་ཀྱི་གྱང་གས་པ་དང་། སོ་ཕག་ལྷུང་བ། རྫ་ལེབ་ཆག་ལྷུང་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལས། འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་མེད། ཅི་ཧྲི་ཧྲན་རྫོང་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་རྫ་ཆས་ཚོན་ཁྲ་ཅན་ ༡༡ ལ་ཆག་གྲུམ་ཤོར་ཡོད་སྐོར་དང་། རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་དོ་དམ་སྒྲིག་བཀོད་ཁག་ ༦ གི་གྱང་གས་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡོད་སྐོར་དང་། ཛ་དྲག་གི་མ་དངུལ་བཏང་སྟེ་ཉེན་ཆེའི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་ཞིབ་དམ་ཟབ་དང་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱས་ནས་ཞོར་ཐོན་གནོད་འཚེ་ཐོན་རྒྱུར་ནན་འགོག་བྱེད་དགོས་སྐོར་བཀོད་མངགས་བྱས་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་འདུག་ལ། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་དུ་ཏུན་ཧོང་ཉམས་ཞིབ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་མཁས་པ་དང་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ (Greenpeace) ཚོགས་པའི་གནམ་གཤིས་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཚན་རིག་པ་ཁག་ཅིག་གིས། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནས་བཟུང་ཀན་སུའུ་ཁུལ་དུ་ཆར་པ་ཤུགས་ཆེན་བབས་བ་དེས་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་གི་གནའ་རྫས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་སྐབས། ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ (Greenpeace) ཚོགས་པའི་ཉམས་ཞིབ་པ་རྒན་པ་ལི་ཀྲའོ་ (Li Zhao) ཡིས། གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་ཕྱིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱེ་ཐང་ཁུལ་དུ་དྲག་ཆར་བབས་པ་དང་། ཞིང་ལས་ས་ཁུལ་དུ་ཐན་པ་འབྱུང་གི་ཡོད་པ། ས་ཡོམ་གོད་ཆག་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ལོ་ངོ་ ༢༠༠༠ ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ལྷ་སྐུ་སྟོང་གི་བྲག་ཕུག་གམ་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་གི་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་རྣམས་ལའང་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཉེན་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་ཡོད་པ་རེད།
འདི་གའི་གསར་འགོད་པར་ས་ཡོམ་རྒྱུག་སའི་ས་གནས་སྐོར་ལ་འབྲེལ་ཡོད་བོད་མི་ཞིག་གིས། ད་ལྟའི་ས་ཡོམ་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཀན་སུའུ་ས་ཡོམ་ཞེས་མིང་བཏགས་ཡོད་ཅིང་། ས་ཡོམ་གྱི་རིམ་པ་ཡང་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ནང་ཆེ་ཆུང་ཅུང་ཙམ་འདུག ས་ཡོམ་རྒྱུག་ས་ཡ་རྫི་དང་ས་འབྲེལ་ཡིན་ལ། སྔོན་མ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟག་ལུང་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། སྟག་ལུང་ཉག་ག་ནས་ཕར་ཕྱིན་ཚེ་རྒྱ་ཁ་ཆེ་ལུང་པ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་ས་ཁུལ་དེར་རྒྱ་ཁ་ཆེ་རྣམས་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། བོད་པ་མང་ཤོས་ཀྱིས་ས་ཁུལ་དེའི་བོད་མིང་ནས་འབོད་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ཐེངས་འདིར་ཡ་རྫིའི་ས་ཡོམ་སྐོར་ལ་ཁོང་གིས། ཡ་རྫི་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་རྡོ་སྦིས་ཡོངས་སུ་ས་ཡོམ་བརྒྱབ་འདུག རྡོ་སྦིས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་བ་རྣམས་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཉིན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་བ་ཁག་གི་ནང་དུ་ས་ཡོམ་ཤུགས་ཆེན་བརྒྱབ་འདུག དེ་ཡང་སྟོང་རི་ལྷ་མཚོའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏེར་ཁ་ལུང་དང་། ཉ་མོ། འོད་སྨད། རྡོ་སྦིས་གྲྭ་ཚང་། སེར་གྲོང་། ཁིས་སྨད། སྟོད་ར། ལྕང་ཤར་སོགས་ཀྱི་སྡེ་བ་ཁག་ཏུ་གནོད་སྐྱོན་ཤུགས་ཆེན་ཐེབས་འདུག སྡེ་བ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་མི་གཉིས་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཕོག་སྟེ་ད་ལྟ་སྨན་ཁང་དུ་སྨན་བཅོས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་མི་གཅིག་ནི་ལོ་གྲངས་ ༨༣ ཡིན་པའི་རྨོ་ལགས་ཤིག་ཡིན་འདུག དེ་བཞིན་སྡེ་བ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་སྡོད་ཁང་ ༣༠ ལྷག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱང་ཁག་ཅིག་ལ་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་འདུག ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ཡང་ཁོང་གིས། སྤྱིར་ཡ་རྫི་རྫོང་ནང་དུ་རྡོ་སྦིས་དང་། བིས་མདོ། ཀ་རིང་། རྐང་ཚ་བཅས་བོད་རིགས་ཀྱི་གྲོང་སྡེ་བཞི་མ་གཏོགས་མེད་པས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཆགས་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་གྲོང་སྡེ་དེ་དག་ནང་དུ་སྲིད་གཞུང་གི་རོགས་སྐྱོར་ཐོབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། ཐེངས་འདིར་ས་ཡོམ་རྒྱུག་སའི་སྡེ་བ་དེ་དག་ཆེས་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ནང་ལྷུང་མེད་ཀྱང་། མྱུར་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་ས་ཡོམ་རྒྱུག་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་གུར་ཁ་ཤས་ཕུབ་པ་ལས་རོགས་རམ་ཅི་ཡང་བྱས་མི་འདུག ཐེངས་འདིའི་ས་ཡོམ་གྱི་གནོད་སྐྱོན་གྱིས་རྡོ་སྦིས་ས་ཆའི་སྡོད་ཁང་ཕལ་མོ་ཆེ་བཟོ་བཅོས་དང་གསར་རྒྱག་བྱ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་སོང་།
དེ་བཞིན་ཁོང་གིས། ཐེངས་འདིར་གློ་བུར་དུ་ས་ཡོམ་བརྒྱབ་སྟེ་སྡོད་ཁང་ཚང་མར་གཏོར་སྐྱོན་ཐེབས་ཡོད་རྐྱེན། ད་དུང་མི་མང་ཚང་མ་དངངས་སྐྲག་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་ལ། དེང་སྐབས་བོད་ནང་དགུན་ཁའི་གནམ་གཤིས་ཧ་ཅང་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་སྐབས་ལ་ཕྱི་ལོག་ཏུ་ཉལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པས། མི་མང་པོའི་སེམས་ཁམས་ལའང་དཀའ་ངལ་འཕྲད་མུས་ཡིན་འདུག ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་དྲ་དཔོན་མང་པོས་གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་དུ་རོགས་སྐྱོར་འབྱོར་བཞིན་ཡོད་འདུག ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ཡང་འབྲེལ་ཡོད་བོད་མི་གཞན་ཞིག་གིས། དཔའ་ལུང་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་རྒྱ་གྲོང་སྡེ་ཁོངས་ཀྱི་གོང་སྐྱ་ཡར་ནང་དང་།མར་ནང་། ད་འདུག་སྡེ་བ། ཡང་འདུག་སྡེ་བའི་གཡས་གཡོན་གྱི་སྡེ་བ་ཚང་མར་ས་ཡོམ་བརྒྱབ་སྟེ་ཁྱིམ་གྱི་ཅ་ལག་དང་། ཁང་པ་སོགས་གས་གཏོར་མང་པོ་ཐེབས་ཡོད་ཀྱང་། མི་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་མི་འདུག དཔའ་ལུང་དང་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བའི་མན་ཧོ་རྫོང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཁྭ་ཏི་ཁ་བ་དགོན་པའི་ཕྱོགས་དང་། རི་རྩ་སྡེ་བ། སྒ་ནག་ལི། ནོར་ར། སེ་ཏན་ཡར་ནང་མར་ནང་སོགས་སུ་ས་ཡོམ་ཤུགས་ཆེན་བརྒྱབ་སྟེ་ཁང་པ་མང་པོ་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཡོད་པས། སྡེ་བའི་ནང་གི་མི་མང་པོ་སྡོད་ས་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་འདུག དེང་སང་མི་མང་པོས་དྲ་ཐོག་ནས་རོགས་དངུལ་སོགས་བསྡུས་ཏེ་རོགས་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
གསར་འགོད་པ། བྱམས་པ་ཚེ་རིང་།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། པདྨ་མཚོ།
