བཀའ་ཤག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བརླང་སྤྱོད་རིགས་ཡོ་བསྲང་དང་མཚམས་འཇོག་གི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བསྟེན་རྒྱུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་འདོར་དུ་མེད་པའི་ལས་འགན་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པས། དེར་གདོང་ལེན་གྱི་ཐབས་ཇུས་དང་ལས་འཆར་ཁག་རིམ་པར་སྤེལ་རྒྱུར་ཚང་མའི་ནུས་པ་མཉམ་སྤུངས་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོང་།
དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ སྟེང་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་དབུ་བརྙེས་ཏེ་ལོ་ངོ་ ༦༤ འཁོར་བའི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་འཚོགས་ཡོད་ཅིང་། མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཨོ་སོ་ཊོ་ནི་ཡ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་དང་། ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་མི། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པ་གཙོ་བྱས་པའི་ལྷན་ཁང་ཁག་གི་དྲུང་ཆེ་རྣམས་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་རོགས་ཚོགས་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་མི་སྣ་ཁག དེ་བཞིན་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གྱི་མི་མང་དང་སློབ་ཕྲུག་བཅས་འཛོམས་འདུག
མཛད་སྒོའི་སྟེང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཞན་བསྟན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་མཆོག་བཅས་ཀྱིས་འདི་ལོར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ལེགས་གསོལ་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་སློབ་ཕྲུག་ ༡༡ དང་། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ཡིག་རྒྱུགས་ཁྲོད་ཕུལ་བྱུང་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་སློབ་མ་ ༥ ། འབུམ་རམས་པའི་ཆེ་བསྟོད་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་ ༡༦ དང་། ཞབས་ལོ་ ༢༥ ཡན་འཁོར་བའི་ལས་བྱེད་ ༤ བཅས་ལ་ཕྱག་འཁྱེར་དང་ལེགས་གསོལ་བྱ་དགའ་ཕུལ་སོང་།
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༦༣ འཁོར་བའི་བཀའ་ཤག་གི་གཞུང་འབྲེལ་གསུང་འཕྲིན་ནང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་དེང་རབས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་བཟང་སྤྱོད་དང་། སེམས་ཁམས་བདེ་ཐང་། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་འགན་ཁུར་སློབ་ཁྲིད་དགོས་གལ་གྱི་ལམ་སྟོན་རྣམས་ཤེས་ཡོན་སྡེ་ཚན་དུ་ཁྱབ་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པ་དཔེར་ན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང་ཚན་རིག །རིག་གཞུང་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཕན་ཚུན་གྲོས་མོལ་ལས་གཞི་དང་། འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་གྲོས་མོལ་ལས་གཞི། ཞི་བདེ་ཕོ་ཉའི་ལས་འགུལ་དྲ་བས་ཆོས་ལུགས་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཞི་བདེ་འཛུགས་སྐྲུན་ཐོག་བྱེད་ནུས་འདོན་ཐབས་ཀྱི་ལས་འཆར། ཆོས་ལུགས་རྣམས་ཞི་བདེའི་ཆེད་དུ་ཞེས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་གྲོས་མོལ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ། སེམས་དང་སྲོག་གི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཚན་རིག་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཞི་བདེ་སྐུལ་སྤེལ་ལས་འགུལ། གོ་ལའི་བཟང་སྤྱོད་ཐེབས་རྩ་ཁང་གི་གོ་ལའི་བཟང་སྤྱོད་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ལས་འགུལ། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཤེས་ཡོན་ཞིབ་འཇུག་དང་སྦྱོང་བརྡར་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་དགེ་རྒན་སྦྱོང་བརྡར་ལས་གཞི་སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་གཞུང་ཁོངས་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་དངོས་བརྒྱུད་ཅི་རིགས་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཞེད་སྲོལ་ཉམས་ལེན་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་སྲིད་གཞུང་གིས། དེང་སང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བརྟན་འཛུགས་ཟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་དེས་འགྲོ་འོང་དང་། སྤེལ་རེས། འདྲེས་བསྲེ་བཅས་གོམ་སྟབས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་འཆར་གཞི་དང་དམིགས་ཚད་བཟུང་སྟེ། ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། སྤྱི་ཚོགས། ཆོས་ལུགས། སློབ་གསོ་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་བྱེད་སྒོ་ཕལ་མོ་ཆེའི་ནང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐོག་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པ་མ་ཟད། བོད་ས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་གྲོང་དང་གྲོང་བརྡལ། དགོན་སྡེ། སློབ་གྲྭ་བཅས་སུ་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཟབ་ཁྲིད། གཏམ་བཤད། འདུ་འཛོམས། འགྲན་བསྡུར་སོགས་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད། མངོན་སུམ་འཛེམས་མེད་དུ་བོད་མི་རིགས་རྣམས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དོར་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཛུགས་དགོས་ལུགས་བཙན་འགེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་བཤད་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནག་བསུབ། མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་བཙན་བསྒྱུར་ལྟེ་བར་དམིགས་པའི་སྲིད་ཇུས་དེའི་ཆ་ཤས་སུ། བོད་མི་རིགས་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་བཟོ་བཀོད། རི་མོ་སོགས་བཤིག་གཏོར་དང་། བོད་ཕྲུག་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཏན་འཇགས་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཕྱི་རྒྱར་སྒོ་བསྡམས་ཀྱིས་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་དང་ལྟ་སྤྱོད་སློབ་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་པའི་ཐོག །དེ་དག་གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་། ལོ་རྒྱུས། རིག་གནས་སོགས་བོད་མི་རིགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ཆ་ཚང་ཕྱིར་བསྡུ་དང་། སློབ་གྲྭའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊ་དང། གནའ་དེང་མཁས་པ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣའི་པར་རིས་དང་སྐུ་བརྙན་རྣམས་སློབ་ཕྲུག་གི་མཐོང་ལམ་དུ་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཐོན་བཞིན་ཡོད།
དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ནང་ཨ་མདོ་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་མ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དགོན་པ་ནས་བཙན་དབང་གིས་ཕྱིར་འབུད་དང་། ཕྱི་ཟླ་ ༦ ནང་དུས་རབས་ ༡༩ ནང་བཞེངས་སྐྲུན་གནང་བའི་ཨ་ཚོགས་དགོན་པ་ཤུལ་མེད་དུ་གཏོར་བ། ཕྱི་ཟླ་ ༧ ནང་རྭ་རྒྱ་གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་སློབ་གླིང་སྒོ་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཡ་ང་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་སྲིད་གཞུང་ནི་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་། དྲང་བདེན། འདྲ་མཉམ། འཆམ་མཐུན་བཅས་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་སྟབས་ལས་ལྡོག་སྟེ། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མུན་ནག་དུས་རབས་ནང་ཕྱིར་བཤིག་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད་ལ། རྒྱ་གཞུང་གིས་སོ་སོའི་ངན་སྤྱོད་དེ་རིགས་ཕྱི་ལ་སྦས་སྐུང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད།
བོད་མི་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་ཉར་དང་། རིག་གཞུང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་འདུན་ནི་དྲག་གནོན་དང་བཙན་དབང་གི་ངན་ཇུས་གང་གིས་ཀྱང་འགོག་གནོན་བྱེད་ཐབས་མེད་ངེས་ཡིན་ཞིང། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་སྲིད་གཞུང་གི་བརླང་སྤྱོད་དེ་རིགས་ཡོ་བསྲང་དང་མཚམས་འཇོག་གི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བསྟེན་རྒྱུ་ནི་རང་དབང་ལུང་པར་གནས་འཁོད་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་འདོར་དུ་མེད་པའི་ལས་འགན་གཙོ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པས། བཀའ་ཤག་གི་དེར་གདོང་ལེན་གྱི་ཐབས་ཇུས་དང་ལས་འཆར་ཁག་རིམ་པར་སྤེལ་རྒྱུར་ཚང་མའི་ནུས་པ་མཉམ་སྤུངས་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་གསུངས་སོང་།
སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་གིས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་སྒྲོག་སྦྱངས་གནང་བའི་ནང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ནི་སྲིད་དོན་གྱི་ཤོག་ཁག་མེད་ཅིང་སྲིད་འཛིན་ལམ་ལུགས་དང་། གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཀའི་ལེགས་ཆ་ལྡན་པའི་ལམ་སྲོལ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོར་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་གནང་མཛད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་ ༡༡ པས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་ལ་ཕབ་པར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཆོག་མཆན་བསྩལ་བ་ནས་བཟུང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་འདི་བཞིན་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གསར་འཛུགས་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མི་མང་ནས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་ཞུ་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་གཏོད་གནང་བ་མ་ཟད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་མིའི་འཕྲལ་ཡུན་དགག་དགོས་དུ་མར་གཟིགས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཐུགས་འགན་རྣམས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་གསོལ་བསྩལ་གནང་བ་བཞིན། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དང་འཚམས་པའི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་གྲོས་ཚོགས་ནས་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ལ། དེ་དག་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་བསྐྱར་བཅོས་ཀྱང་གྲོས་ཚོགས་ནས་གནང་དང་གནང་མུས་ཡིན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མཐའ་དག་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་མང་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་ཐོག་སྐྱོད་བཞིན་པ་མ་ཟད། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེའི་ལམ་སྟོན་བཟང་པོའི་འོག་འཛམ་གླིང་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་བ་གཞན་སུ་ལའང་མེད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཆ་ལག་ཚང་བ་ཞིག་ང་ཚོས་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་ཡོད།
ཡང་ཁོང་གིས། བཙན་བྱོལ་ནང་བོད་མིའི་ཆོས་དང་། རིག་གཞུང་། ཤེས་ཡོན། དཔལ་འབྱོར། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་མང་གཙོའི་ཁེ་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་འདི་དག་ནི་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང་རང་རིགས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུའི་འགན་ཁུར་ལྡན་པའི་ཐོག་ཧ་ཅང་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་དུས་ཚོད་འདིར་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་དམ་ཚིག་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་དང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་། སྐད་ཡིག རིག་གཞུང་བཅས་དར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་སྒྲུབ་གནང་དགོས་པ་གལ་ཆེར་མཐོང་། ཞེས་གསུངས་སོང་།
ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་འབྲེལ་མཐུད་པ་རོ་ཡེ་སི་ཌི་རི་ཊར་(Mr Roy Strider)ལགས་ཀྱིས། བོད་རྒྱལ་ལོ། ང་རང་བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཉིན་མོར་བཅར་ཐུབ་པར་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་། ཐོག་མར་ངས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་འཕྲོད་བཞེས་ཆེད་དུ་གསོལ་འདེབས་ཞུ་དགོས། ཚང་མས་ང་དང་མཉམ་དུ་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རོགས། རྒྱུ་མཚན་ནི་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་ང་ཚོ་དང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ཅེས་དང་། དེ་རིང་བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཉིན་མོ་རེད། དམངས་གཙོའི་ནང་དོན་ནི་རང་དབང་རེད་ལ། རང་དབང་གི་ནང་དོན་ནི་མི་ཚང་མ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གཅིག་པ་ཡོད། ཨེ་སོ་ཊོ་ནི་ཡ་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་ཅིང་། ང་ཚོས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཡོད་པ་ཤེས་ཡོད། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག ཅེས་བརྗོད་སོང་།
དེ་བཞིན་ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཀཱར་མེན་ཇོ་ལེར་(karmen Joller) ལགས་དང་། ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཨེ་ས་ཌེར་ཨ་རུ་སེར་(Ester Aruser )ལགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་མི་མང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་བསྔགས་བརྗོད་དང་། མ་འོངས་བར་བོད་དོན་ཐོག་ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡ་དང་ཡུ་རོབ་ཁུལ་དུ་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
མཇུག་ཏུ་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཨེ་སོ་ཊོ་ནི་ཡ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཡུལ་ཇུ་ཀུ་ཀལ་ལེ་རེ་ཌི་(Juku Kalle Raid ) མཆོག་ནས། དེ་རིང་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་གི་ཡོད། མང་གཙོ་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་རིང་ལུགས་ལས་ཧ་ཅང་གི་ཡག་གི་རེད། རྒྱ་ནག་དང་། ཨི་རན། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པའི་དབང་སྒྱུར་འོག་ཏུ་ཡོད། མང་གཙོ་ལག་བསྟར་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད། མང་གཙོ་ནི་ལག་ཆ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་མེད། མང་གཙོ་ལག་བསྟར་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་མ་ཤེས་ན་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྲིད་པ་རེད། མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་དེ་རྙིང་པ་ཞེ་དྲག་མ་རེད། རྒྱ་ནག་ལའང་མང་གཙོ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད། མང་གཙོ་ནི་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་ལ་བསམ་ཤེས་ཀྱིས་རང་དབང་ལྡན་ཞིང་ཞི་བདེའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་རྒྱུ་དེ་རེད། མང་གཙོའི་ནང་ཕན་ཚུན་བསམ་ཤེས་གུ་ཡངས་བྱ་དགོས། ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་བར་ལྟ་བ་ལངས་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ནའང་གཞི་རྩ་དེ་རང་དབང་རེད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་རང་དབང་ནས་ཐག་ཇེ་རིང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། དེ་ནི་བློ་འཚབ་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་རེད། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་འདུག་པ་དེའི་ནང་ང་རང་གླེན་པ་རེད་ཅེས་གསལ་འདུག་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་བཅིངས་གྲོལ་བཏང་བ་ཡིན་ཞེས་རྫུན་གཏམ་བསྐྱར་བཤད་བྱས་འདུག རང་དབང་གི་ལས་འགུལ་དེ་མི་རེ་ངོ་རེ་ནས་མགོ་འཛུགས་དགོས། ང་ཚོས་ཁྱེད་རྣམ་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ངེས་རེད། བྱས་ཙང་དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་བཅར་བ་ཡིན། ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡ་གྲོས་ཚོགས་ནས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། རང་དབང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རེ་བ་འཆང་གི་ཡོད། ཅེས་གསུངས་སོང་།
གསར་འགོད་པ། བྱམས་པ་ཚེ་རིང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
