རྒྱ་གར་ནང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་པ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ་གཞུང་ནས་དོན་ཚན་ ༡༠ ཅན་གྱི་བཀོད་ཁྱབ་ཅིག་གནང་སྟེ་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་དང་སློབ་གྲྭ་སྨན་ཁང་སོགས་སུ་ཁ་རས་མ་གྱོན་ན་ཞབས་ཕྱི་གནང་རྒྱུ་་་

ལྷོ་བྱང་ཨ་མེ་རི་ཁའི་སྤྱི་འཐུས་འོས་མི། ཡུ་རོབ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་སྤྱི་འཐུས་འོས་མི།་་་

ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་འགོས་ཁྱབ་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཀོ་ནི་ཧྥ་བུད་མེད་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་ཐོག་མ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་སྟབས། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྐང་སྤོལ་རུ་ཁག་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཆགས་་་

མགོ་ལོག་རྨ་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་བོད་མི་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་ཞུ་བ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་དང་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཁ་བསྐྲུན་པའི་ཉེས་མིང་འོག་ལོ་གཅིག་གི་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་འདུག འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་པ་ (Human defender) ཞེས་པའི་་་

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོ་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་ཡུ་གུར་བའི་ཕ་མ་རྣམས་བཙན་གྱིས་ཤིན་ཅང་སློབ་གསོ་སྒྱུར་བཀོད་ཁང་ཟེར་བའི་ནང་འཇུག་པའི་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་དང་བསྟུན། ཤུལ་དུ་ལུས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་བཙན་གྱིས་རྒྱ་གཞུང་གི་དྭ་ཕྲུག་ཁང་དང་གཏན་སློབ་་་

ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ དེ་དུས་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ ལོའི་སྤྱི་ཟླ་དང་པོའི་ནང་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ལ། ང་རང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མོན་གྷོ་ཊི་ས་གནས་ཀྱི་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པར་བསྡད་ཡོད། ས་གནས་དེར་དགུན་དུས་སུ་ཟླ་བ་མང་པོའི་རིང་ལ་ཚ་བ་མེ་་་

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ནང་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱང་མཐོང་ཆུ་ཤེལ་ (refracting telescope) ཆེ་ཤོས་ཤིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་འདུག ཉེ་ལམ་རྒྱ་ནག་གི་ཤིན་ཧྭ་གསར་ཁང་སོགས་གཞུང་འབྲེལ་གསར་ཁང་ཁག་གིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། བོད་་་