བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ་བསྟན་འཛིན་བརྩོན་འགྲུས་ལགས་ཀྱིས་བོད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་རྩེད་མོ་ཞེས་པའི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ཐོག་ནས་བོད་དོན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་འཛིན་སྟངས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༡།༣༠ ཐོག་དྷ་ས་ས་གནས་མགོ་འཛིན་ཚོགས་ཁང་དུ། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཝི་ཇི་ཀ་རིན་ཏི་(vijay kranti)ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་བོད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་རྩེད་མོ་(China’s colonial games in Tibet )ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་དབུ་འབྱེད་གནང་སོང་བ་དང་། དཔེ་དེབ་དབུ་འབྱེད་ཐོག་ཏུ་རྩོམ་པ་པོ་ཝི་ཇི་ཀ་རིན་ཏི་ལགས་དང་། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཚེ་རིང་ཆོས་འཕེལ་ལགས། བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ་བསྟན་འཛིན་བརྩོན་འགྲུས་ལགས། དེ་བཞིན་གཞུང་ཁོངས་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་ཉམས་ཞིབ་པ་བཅས་མཉམ་ཞུགས་གནང་སོང་།
སྐབས་དེར་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཝི་ཇི་ཀ་རིན་ཏི་ལགས་ཀྱིས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༢ ནས་བཟུང་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུས་རྗེས་བོད་དོན་ཐོག་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་བྱུང་ཞིང་། བོད་དོན་ནི་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པ་དང་རེ་བ་ལྡན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཡིན་པར་མཐོང་གི་ཡོད་ཅིང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་ཁྲིད་འོག་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་འཛེམས་མེད་ཐོག་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་པ་དེས་མི་ཚང་མ་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ལ། རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་རྒྱ་གར་ནང་གསར་འགོད་པའི་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ནང་གི་ས་ཆ་འདྲ་མིན་དུ་བསྐྱོད་དེ་བོད་དོན་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་བྱས་མྱོང་ཡོད་པས། རང་ཉིད་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་ཡོད་ལ་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་མཆོག་ལ་ཧ་ཅང་གུས་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
ཡང་ཁོང་གིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཡ་ལན་མ་སྤྲད་ནས་རྒྱུན་རིང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་དེའང་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་མ་གཏོགས་བོད་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཆེད་མ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་རྒྱ་ནག་ནང་ཕྱིན་ཏེ་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་མགོ་བཙུགས་པ་དེ། ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་པའི་དཀའ་ངལ་མ་སེལ་ན་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དེ་བོད་ཀྱི་གཞུང་དུ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་བཞག་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་རིང་རྒྱ་ནག་ནང་ཨོ་ལིམ་ཕིག་རྩེད་འགྲན་འཚོགས་པ་སོགས་བྱུང་རྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་བརྡ་ལན་ཅི་ཡང་མེད་པས། གནད་དོན་དེའི་ཐོག་བསྐྱར་ཞིབ་ངེས་པར་དུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཁྲོད་དུ་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཐོག་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ་བསྟན་འཛིན་བརྩོན་འགྲུས་ལགས་སུ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཝི་ཇི་ཀ་རིན་ཏི་ལགས་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་དེབ་ཀྱི་གལ་གནད་སྐོར་དྲིས་པར། ཁོང་གིས། བོད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་རྩེད་མོ་ཞེས་པའི་ནང་ལོ་མང་པོའི་རིང་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་སྐོར་རེད། དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག ཆབ་སྲིད། ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཙན་གནོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་ཡོད། དམིགས་བསལ་ཉེ་ཆར་བོད་ནང་དུ་བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་སྦྱོང་རྒྱུ་མེད་པ་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། སྦྱོང་འདོད་ཚེ་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ནས་སྦྱོང་དགོས་པའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། གནད་དོན་མང་པོའི་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་ཀྱི་མཁས་དབང་དང་བོད་པ་མང་པོ་མཉམ་དུ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ་ཚིག་ཐོག་བརྒྱབ་ནས་བཏོན་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་རེད། དཔེ་དེབ་དེའི་ཁྲོད་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཇི་ལྟར་བཙན་གནོན་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གནད་དོན་ཁག་གསལ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་མ་འོངས་བའི་ཁ་ཕྱོགས་འཛིན་སྟངས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་འདུག ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱུང་།
ཝི་ཇི་ཀ་རིན་ཏི་ལགས་ནི་གསར་འགོད་པ་དང་། བོད་རིག་པ་བ། པར་བ་བཅས་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༢ ནས་བཟུང་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཐོག་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དཔེ་དེབ་བཅུ་ལྷག་བརྩམས་ཡོད་འདུག ཁོང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་བོད་དུ་མི་སེར་སྤེལ་བའི་རྩེད་མོ་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ལ་ཤོག་གྲངས་ ༥༠༠ ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྡེ་ཚན་ ༡༢ དང་། རྩོམ་པ་པོ་ ༣༩ ། དཔྱད་རྩོམ་གྲངས་ ༦༠ བཅས་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། བྱམས་པ་ཚེ་རིང་། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
