བོད་མི་རྣམས་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་སྐབས་སློབ་ལོ་རན་པའི་བོད་ཕྲུག་ཁྱོན་ ༧༠༠༠ ལྷག་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བར་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོར་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཚད་ལྡན་ཞིག་སྦྱོར་སྤྲོད་དགོས་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དགོངས་གཞིའི་འོག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ལོར་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་མཆོག་དང་བཀའ་མོལ་གནང་བ་བརྒྱུད། རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གི་ཐད་ཀར་འཛིན་སྐྱོང་འོག་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེ་(Tibetan Schools Society)ཟུར་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ནས་འཛིན་སྐྱོང་དང་འགྲོ་སོང་ནར་གཏོང་གནང་སྟེ་བོད་ཕྲུག་སྤྱི་བྱིངས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་སྔར་ན་མེད་པ་ཞིག་ཐོབ་པའི་མགོ་བཙུགས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་རྩིས་བཞེས་གནང་བའི་ལས་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ལྟའི་ཆར་ཁྱོན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ ༥༥ རྩིས་བཞེས་གནང་ཟིན་པ་དང་། ཉེ་སྔོན་སློབ་གྲྭ་ཁག་དྲུག་རྩིས་བཞེས་དགོས་པའི་བཀའ་ཡིག་འབྱོར་ཡོད་སྐོར་གསུངས་འདུག ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་ནང་བཀོད་པའི་གྲངས་ཐོ་ལྟར་ན། བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭ་ ༣༥ དང་། དངོས་གཞིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ ༢༨ བཅས་ཁྱོན་སློབ་ཁག་ ༦༣ ཙམ་ཡོད་འདུག
འདི་ག་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་གསར་ཁང་ནས་ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་སུ་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་རྩིས་བཞེས་དང་འབྲེལ་གནད་དོན་ཁག་ཅིག་གི་ཐོག་བཅར་འདྲི་ཞུས་ཡོད།
དྲི་བ། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སློབ་གྲྭ་ཁག་རྩིས་བཞེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།
ལན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོ་ནས་བཟུང་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ༢༠༠༢ ལོ་ནས་དབུས་བོད་སློབ་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཏུ་བསྡུ་རྒྱུའི་བཀའ་མོལ་ཞིག་བྱུང་ནས་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་སོགས་ཕེབས་མཐར། སློབ་གྲྭ་དེ་དག་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཏུ་བསྡུ་མགོ་བརྩམས་པ་རེད། སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭ་ ༣༣ དང་། གཞི་རིམ་གོང་འོག་བར་གསུམ་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་བསྡོམས་ནས་ཁྱོན་སློན་གྲྭ་ ༥༥ རྩིས་བཞེས་གནང་ཟིན། ད་ལན་སློབ་གྲྭ་རྩིས་ལེན་རིམ་པ་བཞི་པ་རུ། གཞི་རིམ་གོང་མའི་སློབ་གྲྭ་དྲུག་རྩིས་བཞེས་དགོས་པའི་བཀའ་ཡིག་འབྱོར་ཡོད་ཀྱང་། རྩིས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ལས་གཞི་འདི་ཐོག་མའི་ཆ་ལ་གནས་ཡོད་པས་རིམ་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མུས་ཡིན་པ་རེད།
དྲི་བ། ཐོག་མར་སློབ་གྲྭ་ཁག་རྩིས་ལེན་གནང་སྐབས་ལས་བྱེད་དང་དགེ་རྒན་མང་པོ་རྩ་དགོངས་ཞུས་པར་བརྟེན། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་འཛིན་སྐྱོང་དང་སློབ་འཁྲིད་སོགས་ཀྱི་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྲོས་ཚོགས་རིམ་པའི་ནང་དུའང་གླེང་སློང་གནང་སོང་། ད་ལྟ་གནས་སྟངས་དེར་ལེགས་བཅོས་ག་འདྲ་གནང་ཡོད་དམ།
ལན། ངས་དེ་སྔ་བཀའ་མོལ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་མིན་མི་ཤེས། གཅིག་བྱས་ན་ཐོག་མའི་ཆར་དེ་འདྲའི་གནད་དོན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་སྲིད་དེ། མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ལ་ཞུགས་ཟིན་ནས་དེ་ལས་ཕྱིར་ཐོན་དགོས་ཚེ། སེམས་སུ་དངངས་འཚབ་དང་མི་བདེ་བ་སོགས་བྱུང་བ་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རྩིས་ལེན་བྱས་ན། དགེ་རྒན་རྣམ་པར་གླ་ཆ་དང་བགྲེས་ཡོལ་གྱི་གླ་ཆ། བགྲེས་ཡོལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བསམས་སྲིད་ཀྱང་། ངས་དྲན་ཚོད་ལ་དེ་འདྲའི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དྲན་གྱི་མི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོ་སློབ་གྲྭ་གང་དུ་ཕེབས་ཀྱང། གླ་ཆ་དང་བགྲེས་ཡོལ་ཐོབ་ཐང་སོགས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས། སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་སླད། ཁོང་ཚོས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ལས་གནས་ནས་དགོངས་ཞུ་དགོས་པ་དང་བགྲེས་ཡོལ་སྔ་ནུར་དགོས་པ་སོགས་གང་ཡང་མ་བྱུང་ལ། འདས་པའི་རྩིས་ལེན་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་དེ་འདྲའི་དཀའ་ངལ་མ་བྱུང་། དེ་མིན་པའི་གན་རྒྱའི་ཐོག་ལས་ཁུར་ཞུ་མུས་ཡིན་པའི་ལས་བྱེད་ཁག་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཞིག་བྱུང་སྲིད། མུ་མཐུད་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་ལས་ཀ་བྱེད་འདོད་ན། དེར་ཞུགས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡོད་པ་བརྒྱུད་དགོས་ཐོག ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་རིགས་ལས་བྱེད་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
དྲི་བ། རྩིས་བཞེས་ཟིན་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་འགྲོ་གྲོན་སློབ་གྲྭ་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ཧ་ཅང་གི་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚོོོད་འདུག སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་གང་འདྲ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་མུ་མཐུད་གཟིགས་རྟོག་གནང་གཏན་འཁེལ་བའི་གནང་སྟངས་ཡོད་དམ།
ལན། ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་གིས་སློབ་ཡོན་ལེན་གྱི་མེད་ཀྱང་། ཟས་གོས་གནས་མལ་གྱི་སློབ་དངུལ་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། རོགས་དངུལ་གྱི་ཐད་ནས་ཞུས་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོར་ཐོག་མའི་རྩིས་སྤྲོད་རྩིས་ལེན་གྱི་ལས་གཞི་མགོ་བརྩམ་དུས། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་རོགས་དངུལ་བྱེ་བ་ ༤༣ གནང་གི་ཡོད་པ་དང་། ལོ་རེར་ཡུལ་ཐང་སྤར་ཆ་ ༥ སྤར་གྱི་ཡིན་ཟེར་བའི་བཀའ་མོལ་ཞིག་ཡོད་པ་བཞིན། ད་ལྟ་བར་དུ་དེ་ལྟར་གནང་མུས་ཡིན་པ་རེད། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་སློབ་གྲྭ་ ༥༥ ལ་རོགས་དངུལ་མུ་མཐུད་གནང་མུས་ཡིན་པས། ད་བར་དཀའ་ཁག་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་ལ། མ་འོངས་པར་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རེ་སྨོན་ཡོད། གལ་ཏེ་རོགས་དངུལ་དངོས་གནས་ཆད་ཚེ། དཀའ་ངལ་གཏན་གཏན་འཕྲད་སྲིད་ཀྱང་། འཕགས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་སླད། དབུས་གཞུང་ནས་རོགས་དངུལ་གནང་བའི་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད།
དྲི་བ། བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཡོངས་ཀྱི་ནང་བོད་རིགས་སློབ་མས་བརྒྱ་ཆ་ ༦༤ ཙམ་ལས་ཟིན་གྱི་མེད་པ་དང་། མ་འོངས་པར་དེ་ལས་ཉུང་དུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པར་བརྟེན། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་སློབ་གྲྭ་དེ་དག་གི་འཛིན་སྐྱོང་དང་སློབ་གསོའི་ཐད་དགོངས་པ་ག་འདྲ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་དམ།
ལན། འདི་ང་ཚོ་ཚང་མས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་རེད། སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་ནང་སློབ་ཕྲུག་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་དེ་སྔོན་ལྟར་གྲངས་འབོར་གནས་ཡོད་མ་རེད། བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་མཁན་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོ་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་མིན་པར་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་གཞིས་སྤོ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དེ་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་ནང་མི་སྐྱོང་སྟངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྔོན་ཕ་མ་ཚོར་ཕྲུ་གུ་ལྔ་ནས་དྲུག་བར་ཡོད་པ་དང་དེང་སང་ཕ་མ་ཚོར་ཕྲུ་གུ་རེ་གཉིས་མ་གཏོགས་ཡོད་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་བུ་ཕྲུག་གི་གྲངས་འབོར་ལོ་རེ་ནས་ཉུང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་ལྔ་ཡོད་པ་དང་། སྡེ་ཁག་ལྔ་རྩིས་ན་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་གི་བརྒྱ་ཆ་ ༦༤ མ་གཏོགས་ཡོད་མ་རེད། གྲངས་འབོར་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན་ཁྱོན་བསྡོམས་སློབ་མ་ ༡༥༡༠༠ ལྷག་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བོད་ཕྲུག་གི་གྲངས་འབོར་ ༩༧༠༠ ཙམ་ཡོད་རེད། སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་ཚང་མས་གུ་ཡངས་པོ་དང་མཁྲེགས་འཛིན་མ་གནང་བའི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་བོད་ཕྲུག་གི་ཤེས་ཡོན་དང་སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་ལ་མི་གནོད་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭར་བུ་ཕྲུག་ཉུང་དུ་འགྲོ་བའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། དེ་སྔོན་ལྟར་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་ཉར་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་མ་རེད། དེར་བརྟེན་སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་ཕན་ཚུན་ཟླ་སྒྲིལ་གཏོང་བ་དང་སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་ནང་ལའང་ཟླ་སྒྲིལ་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་འཚོལ་དགོས་རེད། དེ་འདྲ་གནང་བའི་སྐབས་སུ་སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་གཙོ་བོར་མ་བཟུང་བར་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བོད་ཕྲུག་གི་བདེ་དོན། བོད་སྤྱི་པ་ལ་བསམ་ནས་གུ་ཡངས་པོའི་ཐོག་ནས་གནང་དགོས་ཀྱི་རེད། ང་ཚོས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་དེ་ཟླ་སྒྲིལ་གནང་བའི་སྐབས་སུ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་དང་མ་འགལ་བ་དང་གཞིས་ཆགས་སྲ་བརྟན་ལ་མ་གནོད་པ། སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་དམིགས་ཡུལ་དང་མཐུན་པ། བུ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་ལ་དོ་ཕོག་མ་སོང་བ་སོགས་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ། ཟླ་སྒྲིལ་གཏོང་དགོས་པའི་དུས་སྐབས་ལ་བསླེབས་ཡོད་པ་རེད། གལ་སྲིད་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་དང་བོད་སྤྱི་པ་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་ན། ཤེས་རིག་གི་ངོས་ནས་སློབ་གྲྭ་སུས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་ཡི་མེད། འདིའི་ཐོག་ལ་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭའི་སྡེ་ཁག་ཕན་ཚུན་བར་གུ་ཡངས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཕན་ཚུན་བཀའ་མོལ་གནང་དགོས་རེད། གཙོ་བོ་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་ཕོག་མ་འགྲོ་བ་དང་ནུས་པ་མཉམ་སྤུངས་ཐོག་ནས་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སློབ་གྲྭ་མང་པོ་ཉར་ནས་ཚང་མ་ཁ་འཐོར་བ་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་ཡོད་མ་རེད། སློབ་གྲྭའི་ནང་དུ་ཕྲུ་གུའི་གྲངས་འབོར་ཉུང་ཉུང་ཡིན་སྟབས། ཟླ་སྒྲིལ་གནང་སྟེ་ཕན་ཚུན་གུ་ཡངས་པོའི་ཐོག་ནས་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་ལྟ་ནང་བཞིན་གནང་བ་ཡིན་ན་མ་འོངས་པར་ལོ་ ༡༥ དང་ ༢༠ ནང་གནས་བབ་འདི་ལས་ཛ་དྲག་པ་དང་ཉེན་ཁ་ཆེ་རུ་མ་གཏོགས་འགྲོ་ཡི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་འདིའི་ཐོག་ལ་ཐུགས་འཁུར་གནང་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།
བཅར་འདྲི་བ་དཔལ་ལྡན།
